Itırşahi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Itırşahi
Lathyrus odoratus Painted Lady.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Fabales
Familya: Fabaceae
(Baklagiller)
Cins: Lathyrus
L.
Tür: L. odoratus

Itırşahi (Lathyrus odoratus L.), baklagiller (Fabaceae) familyasından[1] Sicilya, güney İtalya ve Ege Adaları'na özgü bir mürdümük türüdür[2]. "Bezelye çiçeği" veya "kokulu bezelye" ve "nazende çiçeği" veya "İstanbul nazendesi"[3] olarak da bilinir.

Habitat[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortalama bir bitki iyi havalandırılmış ve güneşli, serin bir iklim ile nemli toprak ve humus bakımından zengin toprak tercih etmektedir.[4]

Morfoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Itırşahi tohumları

Itırşahi yıllık bir bitki olup çiftler halinde ayrılan ince yeşil kökçükleri uygun dikey desteklerle 2,5 metreye kadar tırmanabilir. Temmuz ayları arasında açan güzel kokulu çiçeklerinin rengi beyazla mavimsi-mor arasında değişir. Meyve tohumları içeren yeşil baklaları Ağustos ve Ekim ayları arasında olgunlaşır[5].

Toksik etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Itırşahi tohumları A vitamini açısından zengin olan, ancak insanlarda bunları toksik yapan bir bitki toksini içerdiği için yenilebilir değildir[6] ve özellikle de dejeneratif eklem iltihaplarına ve kısırlığa yol açabilir. Bitkinin bazı türlerinin tüketiminden sonra Latirizm nörotoksik sendromuna neden olduğu görülmektedir[6][6]

Kullanımları[değiştir | kaynağı değiştir]

Çiçeklerinden elde edilen uçucu yağ parfümeride kullanılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Lathyrus odoratus L. — The Plant List". www.theplantlist.org. 4 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021. 
  2. ^ "Lathyrus odoratus - Plant Finder". www.missouribotanicalgarden.org. 28 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021. 
  3. ^ "Lathyrus odoratu". Agaclar.org sitesi. 8 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018. 
  4. ^ "Lathyrus odoratus - Plant Finder". www.missouribotanicalgarden.org. 28 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021. 
  5. ^ Ken Fern. Plants For A Future website (Ed.). "Lathyrus odoratus". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2017. 
  6. ^ a b c "Lathyrus odoratus Sweet Pea, Wild Pea,Vetchling PFAF Plant Database". pfaf.org. 8 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021.