Itırşahi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Itırşahi
Lathyrus odoratus Painted Lady.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Fabales
Familya: Fabaceae
(Baklagiller)
Cins: Lathyrus
L.
Tür: L. odoratus
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Itırşahi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Itırşahi ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Itırşahi (Lathyrus odoratus L.), baklagiller (Fabaceae) familyasından[1] Sicilya, güney İtalya ve Ege Adaları'na özgü bir mürdümük türüdür[2]. "Bezelye çiçeği" veya "kokulu bezelye" ve "nazende çiçeği" veya "İstanbul nazendesi"[3] olarak da bilinir.

Habitat[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortalama bir bitki iyi havalandırılmış ve güneşli, serin bir iklim ile nemli toprak ve humus bakımından zengin toprak tercih etmektedir[2].

Morfoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Itırşahi tohumları

Itırşahi yıllık bir bitki olup çiftler halinde ayrılan ince yeşil kökçükleri uygun dikey desteklerle 2,5 metreye kadar tırmanabilir. Temmuz ayları arasında açan güzel kokulu çiçeklerinin rengi beyazla mavimsi-mor arasında değişir. Meyve tohumları içeren yeşil baklaları Ağustos ve Ekim ayları arasında olgunlaşır[4].

Toksik etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Itırşahi tohumları A vitamini açısından zengin olan, ancak insanlarda bunları toksik yapan bir bitki toksini içerdiği için yenilebilir değildir[2] ve özellikle de dejeneratif eklem iltihaplarına ve kısırlığa yol açabilir. Bitkinin bazı türlerinin tüketiminden sonra Latirizm nörotoksik sendromuna neden olduğu görülmektedir[4].

Kullanımları[değiştir | kaynağı değiştir]

Çiçeklerinden elde edilen uçucu yağ parfümeride kullanılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Lathyrus odoratus".  Bilinmeyen parametre |opera= görmezden gelindi (yardım); Bilinmeyen parametre |access= görmezden gelindi (|access-date= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |lingua= görmezden gelindi (yardım)
  2. ^ a b c Missouri botanik bahçesi web sitesi ((Ed.)). "Lathyrus odoratus". 30 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre |access= görmezden gelindi (|access-date= kullanımı öneriliyor) (yardım)
  3. ^ "Lathyrus odoratu". Agaclar.org sitesi. 8 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018. 
  4. ^ a b Plants For A Future website ((Ed.)). "Lathyrus odoratus". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre |lingua= görmezden gelindi (yardım); Bilinmeyen parametre |autor= görmezden gelindi (|author= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |access= görmezden gelindi (|access-date= kullanımı öneriliyor) (yardım)