IV. Christian (Danimarka)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
IV. Christian
Christian IV Pieter Isaacsz 1612.jpg
Danimarka ve Norveç kralı
Hüküm süresi 4 Nisan 1588 - 28 Şubat 1648
Taç giymesi 29 Ağustos 1596
Önce gelen II. Friedrich
Sonra gelen III. Frederik
Eş(leri) Kirsten Munk
Hanedan Oldenburg Hanedanı
Babası II. Friedrich (Danimarka)
Doğum 12 Nisan 1577
Frederiksborg, Danimarka
Ölüm 28 Şubat 1648 (70 yaşında)
Rosenborg, Danimarka
Dini Luthercilik

IV. Christian (12 Nisan 1577 - 28 Şubat 1648) 1588'den 1648'e Danimarka ve Norveç kralı, ayrıca Holstein ve Schleswig Dükü. 59 yıllık saltanatı ile en uzun Danimarka ve İskandinav hükümdarıdır. Oldenburg'un bir üyesi olan Christian, Danimarka'ya 1596'da, 19 yaşında kral oldu.

Birçok reform ve proje başlatmış olan en popüler, hırslı ve proaktif Danimarka krallarından biri olarak hatırlanıyor. IV. Christian, krallığı için Avrupa'da neredeyse eşsiz bir istikrar ve zenginlik elde etti.[1] Danimarka'yı, özellikle Almanya'nın çoğunu harap eden, Danimarka ekonomisini baltalayan ve Danimarka'ya fethedilen bölgelerinin bir kısmına mal olan Otuz Yıl Savaşı (1618-48) dahil olmak üzere sayısız savaşlara katıldı.[2] 1925 yılına kadar kullanılan bir isim olan Norveç başkenti Oslo'yu kendi adı Christiania olarak yeniden adlandırdı.[3]

Torstenson Muharebesi[değiştir | kaynağı değiştir]

IV. Christian, Colberger Deniz Muhaberesinde filo donanmasına emirler veriyor.

İsveç, Otuz Yıl Savaşı'ndaki fetihleri ​​sayesinde Danimarka'ya güneyden ve doğudan saldırma şansı yakaladı; Hollanda ittifakı onları denizde koruma sözü verdi. Mayıs 1643'te İsveç Özel Konseyi savaşa karar verdi; 12 Aralık'ta Bohemya'dan ilerleyen İsveç Sahası Mareşal Lennart Torstensson, Danimarka'nın güney sınırını geçti; ve Ocak 1644'ün sonuna kadar tüm Yutland yarımadasını İsveç ele geçirdi. Bu beklenmedik saldırı, Danimarka üzerinde felç edici bir etkiye sahipti.[4]

IV. Christian bu saldırıların altında kalmadı, gece gündüz orduları toplayıp filoları donatmak için çalıştı. İsveç hükûmeti Skåne'de ki saldırıları Şubat 1644'e kadar erteledi ve Danimarkalılar yeterli savunma hazırlıkları ve Malmö'nin önemli kalelerini korumak için zaman kazandı.[4] Danimarka filosu, Mareşal Torstensson'un Yutland'dan Funen'e geçmesini engelledi ve 16 Mayıs 1644 tarihli Eylem'de Torstensson'un yardımına gelen Hollanda yardımcı filolarını yendi.[5]

Danimarka donanması daha sonra Kiel Körfezi'ndeki İsveç gemilerini abluka altına aldı. Ancak İsveç filosu kaçtı ve Eylül sonunda Fehmarn ve Lolland arasındaki inatçı bir kavgadan sonra Danimarka filosunun İsveç ve Hollanda'nın kombine donanmaları tarafından imha edilmesi, Danimarka'nın askerî kaynaklarını tüketti. 8 Şubat 1645'te barış imzalandı.[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Paul D. Lockhart, Denmark, 1513–1660: the rise and decline of a Renaissance monarchy (2007).
  2. ^ Paul D. Lockhart, Denmark in the Thirty Years’ War, 1618–1648: King Christian IV and the Decline of the Oldenburg State (1996)
  3. ^ "Oslo History". 25 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2020. 
  4. ^ a b c Bu maddenin bazı bölümleri, şu anda kamu malı olan "Encyclopædia Britannica'nın on birinci baskısından" çevrilmiştir.
  5. ^ Gads Historieleksikon", 3rd edition, 2006. Paul Ulff-Møller, "Torstensson-krigen", ss.658–659. ISBN 87-12-04259-5

Daha fazlası[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Lockhart, Paul D. Denmark in the Thirty Years’ War, 1618–1648: King Christian IV and the Decline of the Oldenburg State (Susquehanna University Press, 1996)
  • Lockhart, Paul D. Denmark, 1513–1660: the rise and decline of a Renaissance monarchy ( Oxford University Press, 2007).
  • Scocozza, Benito, Christian IV, 2006 978-87-567-7633-2

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

IV. Christian (Danimarka)
Doğumu: 12 Nisan 1577 Ölümü: 28 Şubat 1648
Veraset sıralamaları
Önce gelen
II. Friedrich
Danimarka ve Norveç kralı
4 Nisan 1588 - 28 Şubat 1648
Sonra gelen
III. Friedrich