Hollanda Krallığı Sözleşmesi

Hollanda Krallığı Sözleşmesi (Felemenkçe: Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden), Hollanda Krallığı'nı oluşturan dört ülkenin; Karayipler'deki Aruba, Çuraçao, Sint Maarten ile Avrupa'daki Hollanda arasındaki ilişkileri tarif eden yasal belgedir. Ülkenin en üst seviyedeki kanunudur. Hollanda Anayasası ve temel yasalar bu sözleşmeye tabiidir.

Tarihçe

1954 yılındaki bu düzenlemenin temelleri II. Dünya Savaşı'na dayanır. Savaşın ilk dönemlerinde ülke Nazi Almanyası'nın işgali altında kalınca Kraliçe Wilhelmina önderliğindeki hükümet Londra'ya kaçar. Burada Sürgündeki Hollanda hükûmeti olarak faaliyetlerine devam eder. Bu dönemde 9 Ağustos 1941 tarihinde ABD ve Birleşik Krallık arasında imzalanan Atlantik Bildirisi etkili olur. Belgeye göre savaşın ardından dünyada arzulanan barış ortamının sağlanabilmesi için her milletin kendi geleceğini tayin etme hakkı tanınır. Hollanda Kraliçesi de hem ikamet ettiği İngiltere hem de ülkesinin safında savaşan ABD kamuoyuna olumlu görünmek adına Pearl Harbor Saldırısı'nın ilk yıldönümünde 7 Aralık 1942'de yaptığı konuşmada Hollanda ve sömürgeleri arasındaki ilişkilerin savaşın ardından yeniden tarifleneceğini açıklar.

Konuşma yapıldığı sırada propaganda amaçlı olan yaklaşım savaşın ardından sömürgelerdeki bağımsızlık hareketlerinin yaygınlaşmasıyla beraber Hollanda hükümetini sıkıştıracak bir argüman haline gelir. O dönemde Hollanda Doğu Hint Adaları adındaki topraklar, Endonezya adını alarak bağımsızlık olma mücadelesi başlatmıştı. Savaş döneminde Japon işgalinde kalan ve özellikle Endonezya Komünist Partisi önderliğindeki gerilla birliklerinin mücadelesi sonrasında halk, yeniden sömürge olmak istemiyordu. 1945-1949 arasında süren Endonezya Ulusal Devrimi olarak bilinen silahlı muharebelerin ardından Endonezya'nın bağımsızlığı tanınmıştır.

1954 yılında yılındaki sözleşmede Surinam ve Hollanda Antilleri'ndeki ekonomiler kendi başlarına ayakta kalamayacak oranda sınırlı olduğu için federal bir yapı yerine Hollanda, Surinam ve Hollanda Antilleri'nden oluşan üç kısımlı bir krallık yapısı öngörülmüştür. Batı Papua'nın askeri olarak savunulamayacağını gören Hollanda 1962 yılında bu bölgeyi Endonezya'ya bıraktıktan sonra Surinam da 25 Kasım 1975 tarihinde bağımsız olur.

Antiller'deki Çuraçao'da benzer olaylar patlak verse de bu kez Hollanda ordusu tarafından bastırılır. Hollanda Antilleri 2010 yılında tasfiye edilir.

Kapsamdaki ülkeler

Halihazırda krallık dört idare bölgesinden oluşmaktadır: Hollanda, Aruba, Çuraçao ve Sint Maarten.

Sözleşme hükümleri

Sözleşmede yasama ve yürütme açılarından hangi konuların krallık seviyesinde hangi konuların Aruba, Çuraçao ve Sint Maarten seviyesinde ele alınacağı belirtilir. Bu kapsamda Aruba, Çuraçao ve Sint Maarten'ı ilgilendirmeyen konular Hollanda tarafından yürütülür.

Tüm bileşenleri ilgilendiren krallık işlemleri şunlardır:

• Krallığın bağımsızlığının korunması ve savunulması
• Dış ilişkiler
• Krallığın bayrak, simge ve nişanlarının düzenlenmesi
• Krallık bayrağıyla seyahat eden gemilerin güvenliği için standartların düzenlenmesi
• Hollanda vatandaşlığına alınma, vatandaşlıktan çıkartma ve yabancılarla ilişkilerin düzenlendiği genel kuralların tanımlanması
• Sınır dışı işlemleri
• Bunun dışında her dört idari bölge birbirlerine yardımcı olup işbirliği halinde olacaktır. Sözleşme kapsamında insan haklarına saygılı hakkaniyetli yönetim sürdürülecektir. Sözleşme ancak dört bileşenin de onayıyla düzenlenebilir.

Ayrıca bakınız

• Hollanda tarihi