Hollanda Batı Hindistan Şirketi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Hollanda Batı Hindistan Şirketi
Kuruluş3 Haziran 1621
KurucuJoannes de Laet
Kapanış1 Ocak 1792
Türİmtiyazlı şirket
Konum

Hollanda Batı Hindistan Şirketi veya WIC, Hollandalı tüccarların yanı sıra yabancı yatırımcıların da ayrıcalıklı şirketiydi. Kurucuları arasında Reynier Pauw, Willem Usselincx (1567–1647) ve Jessé de Forest (1576–1624) vardı.[1] 3 Haziran 1621'de, Birleşik Hollanda Cumhuriyeti tarafından Hollanda Karayipleri'nde ticaret tekeli için bir imtiyaz verildi ve Hollanda'nın Atlantik köle ticaretine katılımı konusunda yargı yetkisi verildi.

Şirket, on yedinci yüzyılda Hollanda'nın Amerika kıtasını (Yeni Hollanda dahil) geçici sömürgeleştirmesinde etkili oldu.

1624'ten 1654'e kadar Hollanda-Portekiz Savaşı bağlamında GWC, Brezilya'nın kuzeydoğusundaki Portekiz topraklarını elinde tuttu, ancak şiddetli direnişin ardından Hollanda Brezilya'sından atıldılar.[2] Birkaç geri dönüşün ardından GWC yeniden düzenlendi ve 1675'te büyük ölçüde Atlantik köle ticaretindeki güce dayanan yeni bir tüzük kabul edildi. Bu versiyon, varlıklarının çoğunu kaybettiği Dördüncü İngiliz-Hollanda Savaşı sonrasına kadar bir yüzyıldan fazla sürdü.

Kökenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hollanda Batı Hindistan Şirketi'nin 1623'ten 1647'ye kadar genel merkezi

Hollanda Doğu Hindistan Şirketi (VOC) 1602'de kurulduğunda,[3] Amsterdam'daki bazı tüccarlar onun tekelci politikalarıyla aynı fikirde değildi. Hollandalı-Flaman gökbilimci, haritacı ve din adamı Petrus Plancius'un yardımıyla, VOC tekelini atlatmak için Asya'ya kuzeydoğu veya kuzeybatıdan erişim sağlamaya çalıştılar. VOC tekelini atlatmak için Asya'ya kuzeydoğu veya kuzeybatı erişimi sağlamaya çalıştılar. 1609'da, İngiliz kaşif Henry Hudson, VOC'nin istihdamında, New England kıyılarına indi ve Asya'ya Kuzeybatı Geçidi arayışında şimdi Hudson Nehri olarak bilinen yere yelken açtı.

Afrika ile ticarete odaklanan ilk denizcilerden biri Balthazar de Moucheron'du.1612'de Mouree'de (bugünkü Gana), Hollanda Altın Sahili boyunca bir Hollanda kalesi inşa edildi.

Karayipler'le tuz, şeker ve tütün ticareti İspanya tarafından engellendi. İspanya, Hollanda Cumhuriyeti'nin Asya ve Amerika ile ticaretten çekilmesi koşuluyla barış teklif etti. İspanya, bir Batı Hindistan Şirketi kurulması halinde barış anlaşmasını imzalamayı reddetti. Bu sırada İspanya ile Hollanda Cumhuriyeti arasında Seksen Yıl Savaşı yaşanıyordu. Johan van Oldenbarnevelt, On İki Yıllık Ateşkes karşılığında Batı Hint Adaları ile ticareti askıya almayı teklif etti.[4][5] Bir Batı Hindistan Şirketi kurma teklifini masadan kaldırdı. Ancak on yıl sonra, Stadtholder Maurice, İspanya ile savaşı sürdürmeyi, aynı zamanda dikkatleri İspanya'dan Cumhuriyet'e çekmeyi önerdi. 1619'da rakibi Johan van Oldenbarnevel öldürüldü ve Nisan 1621'de ateşkes sona erdiğinde Batı Hindistan Şirketi kurulabildi.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Franklin J. Jameson (1887). Willem Usselinx, Founder of the Dutch and Swedish West India Companies. Ryan Gregory University, New York.
  2. ^ Charles R. Boxer, 'The Dutch in Brazil, 1624–1654'. Oxford: Clarendon Press 1957.
  3. ^ "Archives of the Dutch East India Company | Silk Roads Programme". en.unesco.org. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2022. 
  4. ^ Boxer, C. R. (Charles Ralph) (1973). The Dutch seaborne empire, 1600-1800. Harmondsworth: Penguin. ss. 27. ISBN 0140216006. OCLC 16253529. 
  5. ^ The Familial State: Ruling Families and Merchant Capitalism in Early Modern ... by Julia Adams, p. 55