Hezâresbîler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Hezarhespan
Hezarhespan - Fedlaviyan
1148-1424
Başkent Huzistan
Yaygın diller Kürtçe, Luri, Farsça
Resmî din
İslam
Hükûmet Monarşi
Tarihçe  
• Kuruluşu
1148
• Dağılışı
1424
Günümüzdeki durumu Batı İran

Hezarhesbi, Fadlavi ya da Luristan Atabeyliği (Luri :Hezarhespî, Farsça: لر بزرگ Lor-e bozorg), Ortaçağ'da (1148-1424) günümüzün İran'ın Luristan ve Fars eyaletlerinde hüküm sürmüş bir Kürt hanedanlığı[2][3][4] Şeref Han hanedanı Fadluya'nın soyundan geldiği için "Fadlavi" olarak adlandırdı ve hanedanın bir Kürt hanedanı olduğunu belirtmiştir.[5]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Hanedanlığın kurucusu, başlangıçta Salgurlular'ın komutanı olan ve Kuhgiluya valisi olarak atanan Şabankara reisi Fadluya'nın soyundan olan Ebu Tahir ibn Muhammed'di.[6] Ebu Tahir, Luristan'da bağımsızlık kazandı ve krallığını İsfahan'a kadar genişletti ve prestijli atabeg unvanını aldı.[7]

Oğlu Malik Hazarhesp, Salgurlular'a karşı başarılı bir mücadele yürüttü ve Celâleddin Harezmşah'a Moğollara karşı mücadelesinde yardım etti.

Hazarhespiler'in başkenti, bugünkü kuzey Huzistan'da bulunan İdaj'da bulunuyordu. Yusuf Şah II, on dördüncü yüzyılın ilk yarısında Şuşter, Hoveizeh ve Basra şehirlerini Hanedanlığa kattı.[8] 1424 yılında Timurlar hükümdarı Şahruh tarafından Hanedanlığa son verilmiştir.

Luristan Kralları[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Ebu Tahir bin Muhammed (1148-1203)
  2. Malik Hezaresp (1204-1248)
  3. İmadüddin (1248-1251)
  4. Nusreddin (1252-1257)
  5. Tekle (1257-1259)
  6. Şemseddin Alp Ergun[9][10](1259-1274)
  7. I. Yusuf Şah bin Alp Ergun[11][12](1274-1288)
  8. I. Afrasyab (1288-1296)
  9. Nusreddin Ahmed (1296-1330)
  10. Rükneddin II. Yusuf Şah (1330-1340)
  11. Muzaferiddin II. Afrasyab (1340-1355)
  12. Şemseddin Paşang (1355-1378)
  13. Malik Pir Ahmed (1378-1408)
  14. Ebu Sayyid (1408- 1417)
  15. Şah Hüseyin (1417-1424)
  16. Gıyaseddin (1424)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2021. 
  2. ^ C. E. Bosworth, The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual, (Columbia University Press, 1996), 205, ISBN 0-231-10714-5. 
  3. ^ Hazaraspids. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 
  4. ^ Marco Polo Seyehatleri. 4 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021. 
  5. ^ Yıldız, Erdal. "Şerefhan Şerefnâme Kürt Tarihi cilt 1" (İngilizce). 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2021. 
  6. ^ B. Spuller,Atabakan-e. 
  7. ^ C. E. Bosworth, The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual, 205. 
  8. ^ S. Lane-Poole, The Mohammedan Dynasties: Chronological and Genealogical Tables with Historical Introductions, 412 pp., Kessinger Publishing, 2004 (originally 1894), ISBN 1-4179-4570-2, p.174. 
  9. ^ ŞEREFNAME - KÜRT TARİHİ Ant Yayınları s.40 https://www.nadirkitap.com/serefname-kurt-tarihi-seref-han-kitap29774166.html
  10. ^ Yıldız, Erdal. "Şerefhan Şerefnâme Kürt Tarihi cilt 1" (İngilizce): 40. 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2021. 
  11. ^ ŞEREFNAME - KÜRT TARİHİ Ant Yayınları s.41 https://www.nadirkitap.com/serefname-kurt-tarihi-seref-han-kitap29774166.html
  12. ^ Yıldız, Erdal. "Şerefhan Şerefnâme Kürt Tarihi cilt 1" (İngilizce): 41. 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]