Hat sanatı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Hat sanatı ya da hüsn-ü hat (Arapça: حسن - hûsn - "güzel" + خط - khat - "yazı")[1] veya kaligrafi (Yunanca: κάλλος - kallos - "güzellik" + γραφή - graphẽ "yazı")[2] yazı sistemleri ve yazı öğeleri kullanılarak geliştirilen, sıklıkla dekoratif amaçla kullanılan, bir görsel sanat türüdür.

Bu sanat dalının çağdaş bir tanımı ise "işaretlere anlamlı, ahenkli ve hünerli bir şekilde biçim verilmesi sanatı" şeklindedir.[3] Belirli bir yazı stiline yazı tipi, hat türü, el veya alfabe gibi tanımlanabilir.[4][5]

Farklı yazı sistemlerinde farklı şekillerde, farklı coğrafyalarda ortaya çıkmış olan hat sanatı, özellikle matbaa öncesinde büyük önem arz etmiştir. Bugün tipografi sanatıyla ilişkilendirilebilecek hat sanatı sıklıkla yazı sistemlerine veya farklı hat kültürlerine göre sınıflandırılır: İslam hat sanatı (İslami kaligrafi), Arap hat sanatı (Arap kaligrafisi), Pers hat sanatı (Pers kaligrafisi), Japon hat sanatı (Japon kaligrafisi), Çin hat sanatı (Çin kaligrafisi), Batı hat sanatı (Batı kaligrafisi) gibi...

Modern hat sanatı işlevsel el ile yazılmış betiklerden ve tasarımlardan işaretlerin soyut bir şekilde ifade edildiği ve bazen bu soyutsal ifadenin harflerin okunabilirliğinin yerine geçtiği güzel sanat eserlerine kadar geniş bir yelpazededir.[3] Klasik hat sanatı tipografiden ve klasik olmayan yazı tiplerinden farklı olsa da bir hat sanatçısı bu alanların hepsinde eser verebilir; karakterler tarihsel bir şekilde disipline edilmiş olsalar da yazı anında doğaçlama bir şekilde oluşturulurlar, değişken ve spontanedirler.[6][7][8]

"Muhakkak" Hat yazısı ile Onüçüncü yüzyılda yazılmış bir Kur’ân, İran Ulusal Müzesi.

Kaynakça ve notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Hüsnühat". TDK Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. http://www.tdk.gov.tr/TR/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF05A79F75456518CA&Kelime=h%C3%BCsn%C3%BChat&EskiSoz=hat&GeriDon=2. 
  2. ^ "Calligraphy". The Oxford Dictionary of English. Oxford University Press. 2005. http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?subview=Main&entry=t140.e10970. 
  3. ^ a b Mediavilla, Claude (1996). Calligraphy. Wommelgem, Belçika: Scirpus Publications. ISBN 9080332518. 
  4. ^ Kwiatowski, W.; Fraser, M. (2006). Ink and Gold: Islamic Calligraphy. Londra: Sam Fogg Ltd.. ISBN 0954901487. 
  5. ^ Johnston, E. (1909). Manuscript & Inscription Letters: For schools and classes and for the use of craftsmen, plate 6. San Vito Press & Double Elephant Press. 
  6. ^ Pott, Gottfried von (2006). Kalligrafie Intensiv-Training. Schmidt (Hermann). ISBN 3874397009. 
  7. ^ Pott, Gottfried von (2005). Kalligrafie. Erste Hilfe und Schrift-Training mit Muster-Alphabeten. Schmidt (Hermann). ISBN 3874396754. 
  8. ^ Zapf, Hermann (2007). Alphabet Stories: A Chronicle of technical developments. Rochester, New York: Cary Graphic Arts Press. ISBN 9781933360294. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Hat sanatı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.

Çin kaligrafisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı kaligrafisi[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam kaligrafisi[değiştir | kaynağı değiştir]

"Allahın Arslanı" olarak anılan Ali'ye atfedilen aslan biçiminde yazılmış naat duası kaligrafisi.

Diğer kaligrafi türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaligrafi müzeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya kaligrafi birlikleri ve cemiyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluslararası yarışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]