Hangıl

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Hangıl ya da Hangul, Kore alfabesi.

Hangıl, Korece'de "h-a-n-g-ı-l" [한글] harflerine tekabül eden Kore harfleriyle yazılır. 1443 yılında Çosôn Hanedanlığından(*) kral Sejong tarafından yaptırılmıştır.

Koreliler, 15. yüzyıla kadar Çin yazı sistemini kullanıyorlardı; fakat bu sistemin öğrenilmesi zor olduğundan insanların okuyup yazamamasından dolayı Sejong bilim adamlarından yeni bir alfabe yapmalarını istemiş, bu yolla bilimin daha hızlı ilerlemesini ve halkının sosyalleşip çağdaşlaşmasını hedeflemiştir. 1444 yılında tamamlanan alfabe, "Hunmin Côngım" (훈민정음; halka doğruları öğreten ses) adlı eserle halka tanıtılıyor. Hangıl'la yazılan ilk eser budur.

Kore alfabesi temelde 14 ünsüz, 10 ünlüden oluşur. Ayrıca 11 tane yarı ünlü (diphtong) harf bulunur. 5 tane de çift ünsüz bulunur, ama bunlar alfabede yer almaz. Hangıl'ın ilham kaynağı üç temel noktadır. Birincisi insanı temsil eden dikey çizgiler "", ikincisi dünyayı temsil eden yatay çizgiler "", üçüncüsü ise cenneti temsil eden yuvarlak çizgiler, noktalardır "". Ayrıca Hangıl, diğer Moğol, 'Phags Pa ve Çin yazı sistemlerinden faydalanılarak yaratılmıştır.

Yazışma çizelgesi

Sesli Harfler

10 Temel ünlüler (Holsori/Moım, 홀소리/모음, 母音)

Hangıl/Korece Harf Korece harflerin adı IPA uyarlama Örnek
A a A (아) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 아!
Ya ya Ya (야) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. veya Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 아!, 아야!
ɔ ɔ Ô (어) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 어, 아어 (雅語)
Yɔ yɔ Yô (여) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 여아 (女兒), 여야 (與野)
O o O (오) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Yo yo Yo (요) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
U u U (우) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 아우, 여우, 우어, 우우
Yu yu Yu (유) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 우유 (牛乳)
I ı I (으) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
İ i İ (이) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 아이, 어이, 오이

11 Tane yarı ünlüler (Gyɔpholsori 겹홀소리)

Hangıl/Korece Harf Korece harflerin adı IPA uyarlama Örnek
E e veya Ae ae E veya Ae(애) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ye Ye veya Yae yae Ye veya Yae(얘) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
E e E (에) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ye ye Ye (예) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Va Va veya Oa oa Va veya Oa (와) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ve ve veya Oae oae Wä veya Oae (왜) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ö ö veya Oe oe Ö veya Oe(외) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Wɔ wɔ Wɔ (워) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ve ve Ue (웨) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Vi vi Üe (위) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ii ıi Ii (의) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..

Aşağıdaki İyıng (veya İyıñ) sonra burun ünlüler (İyıng innın batçim sori, 이응 있는 받침 소리)

Hangıl/Korece Harf IPA uyarlama Örnek
Aıñ aıñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Yaıñ yaıñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Y yañ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Oñ oñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Yoñ yoñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Uñ uñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Yuñ y Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Iñ ıñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
İñ iñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Tane yarı ünlülere aşağıdaki İyıng (veya İyıñ) (Gyɔpholsori innın İyıñ batçim, 겹홀소리 있는 이응받침)
Hangıl/Korece Harf IPA uyarlama Örnek
Äñ äñ veya Aeñ aeñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Yäñ yäñ veya Yaeñ yaeñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Y y Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Waıñ waıñ veya Oaıñ oaıñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Wäñ wäñ veya Oaeñ oaeñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Öñ öñ veya Oeñ oeñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Wɔñ wɔñ Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
W w Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
W w Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
İ ı Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..

Sessiz Harfler

14 Temel Ünsüzler (Dasori/Caım, 닿소리/자음, 子音)

Hangıl/Korece Harf Güney, [sonra Kuzey] Korece harflerin adı IPA uyarlama [Kuzey Korece] Örnek
G g Giyɔk (기역), [veya Giyık (기윽)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 가다, 거기, 고기
N n Niyın (니은) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 누구, 누나
D d Digıt (디귿), [veya Diyıt (디읃)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 다그다, 다니다,
R/L r/l Riyıl (리을) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
M m Miyım (미음) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
B b Biyıp (비읍) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
S s Siyot (시옷), [veya Siyıt (시읏)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ñ ñ İyıñ (veya İyıng) (이응) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
C c [veya Dz dz] Ciyıt (지읒) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. [veya Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..]
Ç ç [veya Ts ts] Çiyıt (치읓) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. [veya Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..]
Kh kh Kiyık (키읔) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Th th Thiyıt (티읕) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
Ph ph Phiyıp (피읖) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
H h Hiyıt (히읗) Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..

5 tane de çift ünsüz (겹닿소리)

Hangıl/Korece Harf Güney, [sonra Kuzey] Korece harflerin adı IPA uyarlama Örnek
K k Sañ giyɔk (쌍기역), [veya Döngiyık (된기윽)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 까다, 끄다
T t Sañ digıt (쌍디귿), [veya Döndiyıt (된디읃)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 뜨다, 따라서
P p Sañ biyıp (쌍비읍), [veya Dönbiyıp (된비읍)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 뽀뽀, 삐삐
S s Sañ siyot (쌍시옷), [veya Dönsiyıt (된시읏)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 싸다, 쌔다, 쏘가리, 쑤다, 쓰다, 씨
Č č Sañ Ciyıt (쌍지읒), [veya Dönciyıt (된지읒)] Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin.. 짜다, 쩌쩌, 쪼다, 쭈그러지다, 찌개

Aşağıdaki ünsüzler (Batçim, 받침)

Hangıl/Korece Harf IPA uyarlama Örnek
ㄱ,ㄲ K k Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
N n Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
ㄷ,ㅆ, ㅈ, ㅊ, ㅌ T t Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
L l Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
M m Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
ㅂ, ㅍ B b Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..
K k Lua hatası 11 satırında Modül:Dil: Girilen dil kodu veritabanında bulunamadı. Lütfen Modül:Dil/veri'yi kontrol edin..

Hangıl'ın yazımı

Hangıl hece düzenini gösterir tablo
Hece düzeni örnek tablo

Kore alfabesi, diğer yazı sistemlerinden oldukça farklı olarak yan yana dizilen harflerden meydana gelmez. Daha önce Çin yazı sisteminin kullanılması, Hangıl'ı tasarlayan bilim insanlarını etki altında bırakmıştır. Bu doğrultuda her hece Çin karakterinde olduğu gibi bir kare şeklini oluşturacak şekilde oluşmuştur. Yan yana bitişen harfler yerine ikili, üçlü hatta dörtlü değişimler kullanarak heceler oluşturulmuştur.

Dış bağlantılar