İçeriğe atla

Hançer (tipografi)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
† ‡ ⸸ ⹋
Hançer
Diğer adlarDikilitaş, uzun haç, dikdörtgen haç.
Unicode gösterimU+2020 † HANÇER (HTML †⧼dot-separator⧽ )
U+2021 ‡ ÇIFT HANÇER (HTML ‡⧼dot-separator⧽ )
U+2E38 ⸸ DÖNDÜ HANÇER (HTML ⸸⧼dot-separator⧽ )
U+2E4B ⹋ ÜÇLÜ HANÇER
Farklı
FarklıU+271D ✝
U+2628 ☨

Hançer işareti (†), ölüm,[1][2]soy tükenmesi[3] ya da bir şeyin artık kullanılmadığını (demode olduğunu)[4][5] göstermek için kullanılır.

Yıldız (*) ve hançer (†) işaretleri, bir kişinin doğum ve ölüm yıllarını belirtmek amacıyla tarihlerle birlikte kullanıldığında, sırasıyla doğumu ve ölümü ifade eder.[1] Bu kullanım özellikle Almanca kaynaklarda yaygındır.[6]

Hançer işaretinin doğrudan bir kişinin adının hemen önüne ya da sonuna konması, o kişinin artık hayatta olmadığını belirtir.[1][7][8][9]

Bu bağlamda, işarete "ölüm hançeri" (death dagger) adı da verilir.[10]

Ölümle ilgili bu kullanımlar arasında şunlar yer alır:

  • Biyoloji alanında, bir takson adının yanında yer alan hançer işareti (†), o taksonun soyunun tükenmiş olduğunu belirtir.[2][3][11]
  • Kimya alanında, çift hançer işareti (‡), kimyasal kinetikte kısa ömürlü geçiş hali türlerini göstermek için kullanılır.
  • Soybilim alanında, hançer işareti (†), geleneksel olarak ölüm bilgisini göstermek amacıyla kullanılır.[12]
  • Satranç gösteriminde, hançer işareti (†) bazen bir hamlenin şah çektiğini, çift hançer (‡) ise mat ettiğini göstermek için hamle sonuna eklenir. Bu kullanım, genellikle şah için “+” ve mat için “#” işaretlerinin tercih edildiği daha yaygın biçimin biçimsel bir varyantıdır.
  • Dilbiliminde, bir dil adının ardından yer alan hançer işareti (†), o dilin soyunun tükenmiş olduğunu gösterir.
  • Filoloji alanında, hançer işareti (†), eski ya da artık kullanılmayan bir kelime ya da ifadenin gösterilmesinde kullanılır.[13]
  • U+2020 † HANÇER
  • U+2021 ‡ ÇİFT HANÇER
  • U+2E36 ⸶ SOL MUHAFIZLI HANÇER
  • U+2E37 ⸷ SAĞ MUHAFIZLI HANÇER
  • U+2E38 ⸸ DÖNDÜ HANÇER
  • U+2E4B ⹋ ÜÇLÜ HANÇER
  1. 1 2 3 Hoefler, Jonathan (4 Haziran 2009). "House of Flying Reference Marks, or Quillon & Choil". Hoefler & Frere-Jones. 5 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2010.
  2. 1 2 Reynolds, John D. (2002). Handbook of Fish Biology and Fisheries. Wiley-Blackwell. s. 108. ISBN 9780632054121.
  3. 1 2 Tudge, Colin (2000). "Conventions for Naming Taxa". The Variety of Life: A Survey and a Celebration of All the Creatures That Have Ever Lived. Oxford University Press. s. 93. ISBN 9780198604266 – Google Books vasıtasıyla.
  4. ↑ Partridge, Eric (2004). You Have a Point There: A Guide to Punctuation and Its Allies. Londra: Routledge. s. 235. ISBN 0-415-05075-8.
  5. ↑ "Guide to the Third Edition of the OED". Oxford University Press. 30 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2011.
  6. ↑ Komitees des Vereins Herold [Editorial Committee of the Herold Association], (Ed.) (1912) [1897]. Genealogisches Handbuch bürgerlicher Familien [Genealogical Handbook of Burgher families] (Almanca). 5. Görlitz: C. A. Starke. 18 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi – Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa (Masovian Digital Library) vasıtasıyla.
  7. ↑ Knowles, Elizabeth (2006). Oxford Dictionary of Phrase and Fable. Oxford University Press. ISBN 9780199202461.
  8. ↑ Campbell, Alastair (2004). The Digital Designer's Jargon Buster. The Ilex Press. s. 84. ISBN 9781904705352.
  9. ↑ Lennard, John, (Ed.) (2005). "Punctuation". The Poetry Handbook: A Guide to Reading Poetry for Pleasure and Practical Criticism. Oxford University Press. s. 140. ISBN 9780199265381 – Google Books vasıtasıyla.
  10. ↑ "Author Line". The APS Online Style Manual. American Psychological Society. 31 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2011.
  11. ↑ Hull, David L. (1990). Science as a Process: An Evolutionary Account of the Social and Conceptual Development of Science. University of Chicago Press. s. 254. ISBN 9780226360515 – Internet Archive vasıtasıyla. dagger symbol extinction
  12. ↑ Jones, Tamura. "Genealogy Symbols". Modern Software Experience. 7 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2022.
  13. ↑ Hall, John R. Clark (1916). A Concise Anglo-Saxon Dictionary for the Use of Students (2. bas.). New York: Macmillan. ss. vi, vii. 3 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2025 – Project Gutenberg vasıtasıyla.