Hamza Sultan Sarayı
| Hamza Sultan Sarayı | |
|---|---|
 Hamza Sultan Sarayı | |
| Azerice: Həmzə Sultan sarayı Ermenice: ելիք Հայկազի ապարանք | |
| Konum | Hüsülü, Laçın, Azerbaycan |
| Kuruluşu | 1761 |
| Güncel kullanımı | Faaliyette |
| Mimari tarzı | Arran mimarlık okulu |
Hamza Sultan Sarayı, Laçin rayonundaki Hüsülü köyü sınırları içinde yer alan bir tarihi anıttır.
Sarayın tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Tarihi belgelere göre, sarayın Ermeni Ağaç-Kaşatağ Melikliği'nin ilk hükümdarı Melik Haykaz I (1450-1520) tarafından XV. yüzyılda[1] ya da 1761 yılında[2] inşa edilmiştir. Saray, kuleleri ve kapıları olan surlarla çevrili bir yamaç üzerine inşa edilmiştir. Birkaç katlı olan sarayın zemin katında Melik Haykaz'ın oturma odası, ikinci katında ise taht odası bulunmaktaydı.[1] Mimar Artak Ghulyan, söz konusu sarayı, Haçen ve Vayots Dzor bölgelerinde 12–14. yüzyıllarda inşa edilen sarayların mimari üslubu ile Dağlık Karabağ ve Zengezur meliklerine ait 17–18. yüzyıl saraylarının mimari geleneği arasında bir geçiş ve bağlayıcı örnek olarak değerlendirmektedir.[3] Saray, 1989 ile 1992 yılları arasında onarım çalışmaları geçirdi.[3] Laçin Bölgesi, defacto Artsakh Cumhuriyeti'nin işgali altındayken 2007 yılında otele dönüştürüldü.[2]
Saray ilk inşa edildiği dönemde daha büyük bir kompleks olmasına rağmen, günümüze sadece saray binası ulaşabilmiştir. Bina, mimari ve mühendislik özellikleri bakımından inşa edildiği dönemin seçkin ve nitelikli yapılarından biri olarak değerlendirilmektedir.[4] 18. yüzyılda inşa edildiği kabul edilen saray, Doğu mimari geleneklerin belirgin etkilerini yansıtmaktadır.
Mimari özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Sarayın kapıları ve pencereleri, ceviz ağacından yapılmıştır ve ince oymalarla süslenmiştir. Yapının inşasında Doğu mimari geleneklerinden geniş ölçüde yararlanılmıştır. Saray binası yerel taşlardan ve alçı ile kireç karışımı harç kullanılarak inşa edilmiştir. Kalın yan duvarlarla çevrili avlulara sahip olan saray, iki katlı bir plan şemasına sahip olup çok sayıda yardımcı mekan ve bir divanhane içermektedir.[5]
İşgal sonrası dönem
[değiştir | kaynağı değiştir]Eskiden büyük bir kompleks olan saraydan günümüze sadece bir bina kalmıştır. Mayıs 1992'de Ermeni silahlı kuvvetlerinin Laçin rayonunu işgal etmesinin ardından köyün adı değiştirilmiş ve Hamza Sultan Sarayı işgalciler tarafından misafirhane olarak kullanılmıştır.[6][7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Ghulyan, Artak. "Castles (Palaces) Of Meliks Of Artsakh And Siunik". 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. The palace of Kashatagh (15th cent.) (pl. 2-3, I) is situated on the left bank of Tzitzernavanits tributary of the Aghavno river in the district of Kashatagh (Lachin). It refers to Melik-Haykaz the First (1450 - 1520), the founder of melikal principality of Kashatagh and is dated the end of the 15th cent. It is built on the slope of a hill, on the altitude created with brace walls. It consists of three smoothly covered, adjoined rooms, a colonnade arched hall and a two-storied vaulted hall adjoined to them from the west and the melik's flat is on the first floor and the open upper hall -the summer reception-throne hall -of Melik Haykaz is on the second floor. The compositional form created with a colonnade and two-storied hall of the fortified palace is the oldest and most entire one among the similar monuments.
- ^ a b ""Qarabağ – mədəniyyətimizin beşiyi": Həmzə Soltan sarayı - Xəbərlər". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 19 Ekim 2020. 22 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2022.
- ^ a b Karapetyan, Samvel (2001). Armenian Cultural Monuments in the Region of Karabakh (PDF). "Gitutiun" Publishing House of NAS RA. s. 147-149. 19 Ekim 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2026.
- ^ "Həmzə Sultan sarayı". ikisahil.com. 19 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2021.
- ^ "Azərbaycan Qəzetinin Rəsmi internet səhifəsi". adalet.az. 2 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2022.
- ^ "Böyük strateji əhəmiyyət kəsb edən Laçın zəngin təbiəti, tarixi abidələri, yeraltı sərvətləri olan rayondur". medeniyyet.az. 22 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2021.
- ^ "umumi-xeberler". mct.gov.az. 22 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2021.
