Halil Rıza Ulutürk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Halil Rıza Ulutürk
Kendi dilinde adı Xəlil Rza Ulutürk
Doğum Xəlil Rza oğlu Xəlilov
21 Ekim 1932 (1932-10-21) (88 yaşında)
Salyan, SSCB
Ölüm 22 Haziran 1994 (61 yaşında)
Bakü, Azerbaycan
Yattığı yer Fahri Hiyabanı Mezarlığı
Vatandaşlık  Sovyetler Birliği
 Azerbaycan
Eğitim Bakü Devlet Üniversitesi
Dönem 1948–1994
Tür Şiir
Önemli ödülleri Azərbaycan Respublikasının xalq şairi (1992)
Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1986)
"İstiqlal" ordeni (1995)

Halil Rıza Ulutürk, (Xəlil Rza Ulutürk, d. 21 Ekim 1932 Salyan - ö. 24 Haziran 1994 Bakü) Azeri şairdir.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

21 Ekim 1932 tarihinde Azerbaycan'ın Salyan kentinin Pirebbe köyünde doğmuştur. Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nde (şimdiki adıyla Bakü Devlet Üniversitesi) Filoloji Fakültesi'nden mezun oldu. 1957 yılında Azerbaycan Yazarlar Birliği tarafından Moskova’ya, Maksim Gorki adını taşıyan Edebiyat Enstitüsü'nde Yazarlar ve Şairler için Edebiyat eğitimi alan iki yıl kurslara katıldı. 1969'dan ölümüne kadar Bakü Edebiyat Enstitüsü'nde çalıştı.[1] 1948 yılında yayımladığı "Kitap" adlı şiiriyle komünizmi eleştirmiştir. Azerbaycan'da "Kara Yanvar" adıyla bilinen 1990 olaylarında, Azerbaycan Ulusal Hareketi'nin lideri olduğu için tutuklandı. Moskova'daki Lefortovo Hapishanesi'nde 22 ay hapis yattı.[2] Dağlık Karabağ Savaşı sonrası oğlu Tebriz'de öldürüldü. Muhtelif Sovyet baskılarına rağmen birkaç eserini yayımlatmayı başarmıştır. Türkçülük, Turancılık ve özgürlük fikirlerini hayatı boyunca savunmuştur. "Boz Qurd" şiiri tanınmasına vesile olmuştur.

1992'de Azerbaycan Halk Şairliği unvanına sahip oldu. 1994 yılında hayatını kaybetmesinin ardından İstiklal Nişanı (İstiqlal Ordeni) ile ödüllendirildi. Mezarı Bakü'de devlet büyükleri ve üst düzey önemli isimlerin gömülü olduğu anıtsal mezarlık olan Fahri Hiyabanı Mezarlığı'nda bulunmaktadır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bahar Gelir/1957
  • Seven Gözler/1959
  • Mehebbet Destanı/1961
  • Menim Güneşim/1963
  • Gollarını Geniş Aç/1965
  • Krasnodon Kartalları/1967
  • Yeni Zirvelere/1971
  • Doğmalık/1977
  • Taparam Seni/1980
  • Maksud Şeyhzâdenin Bediî Yaradıcılığı/1981
  • Marallar da Duz Yeyermiş/1981
  • Ömürden Uzun Geceler/1982
  • Hara Gedir Bu Dünya/1983
  • Menden Başlanır Veten/1988

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Khalil Reza Uluturk, Free as the Seas. Azerbaijan International. Spring 2004, #12.1
  2. ^ (Azerice) Xəlil Rza Ulutürk 2008-03-09 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Parlaq.net

Dış Bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]