Gomphotheriidae

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gomphotheriidae
WPHubeiPlatybeladon.jpg
Platybelodon iskeleti
Korunma durumu
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Alt şube: Vertebrata
İnfa şube: Gnathostomata
Sınıf: Mammalia
Takım: Proboscidea
(Hortumlular)
Familya: Gomphotheriidae
Hay, 1922
Cinsler


Gomphotheriidae Miyosen ile Pliyosen devirlerinde günümüzden 12 ila 1,6 milyon yıl önce yaşamış olan hortumlular takımında fil benzeri hayvanların oluşturduğu soyu tükenmiş bir familyadır. Kuzey Amerika'da yaygın olarak bulunmaktaydılar. Bazı cinsleri Avrasya, Beringia ve Güney Amerika'da da yaşamıştır. Yaklaşık 5 milyon yıl önceden başlayarak yerlerini günümüzün filleri almıştır. Ancak Cuvieronius cinsinde yer alan ve Güney Amerika'da yaşayan iki türü MÖ 9100 yıllarına kadar yaşamıştır.[1] Stegomastodon cinsinin MÖ 6060 yılından kalma kalıntılarına Kolombiya'da rastlanmıştır.[2] Ayrıca Meksika ve Orta Amerika'da da Pleistosen'in sonlarına kadar yaşamışlardır.[3]

Fiziksel özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu familyadaki hayvanlar, fillerden özellikle azı dişlerindeki çiğneme yüzeylerindeki farklar olmak üzere diş yapılarının farklılığı ile ayrılmaktadır. Çoğunun dört adet fildişi bulunmaktaydı. Geriye çekilmiş yüz ve burun kemikleri paleontologların fil benzeri hortumu olduğuna inanmalarına yol açmaktadır. Phiomia gibi bu familyanın en eski cinslerinin alt ve üst çeneleri uzamıştır ve fildişleri ise görece kısadır. Bu atalardan iki soy türemiş gibidir. Birincisi, Anancus gibi günümüzdeki fillerin tipik özelliği olan kısa alt çeneye sahip iken, ikincisi Platybelodon gibi alt çenesi kürek şeklinde uzamış ve üst çenesi kısalmıştır.[4]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Rafael O. Labarca and Patrick G. Lopez, “Los mamíferos finipleistocénicos de la Formación Quebrada Quereo (IV Región-Chile): biogeografía, bioestratigrafía e inferencias paleoambientales”, Mastozoología Neotropical, Volume 13, Number 1, (June 2006), 89-101
  2. ^ Rodríguez-Flórez, Carlos David (2009). "Revision of Pleistocenic Gomphotheriidae Fauna in Colombia and case report in the Department of Valle Del Cauca" (PDF). Scientific Bulletin. 13 (2). Museum Center - Natural History Museum. ss. 78-85. 4 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2013. 
  3. ^ Graham, R. W. (2001). "Late Quaternary Biogeography and Extinction of Proboscideans in North America". Cavarretta G., Gioia P., Mussi M., Palombo M. R. (Ed.). Late Quaternary biogeography and extinction of Proboscideans in North America - Graham R. Wm. - p. 707 (PDF). Roma: Consiglio Nazionale delle Ricerche. ss. 707-709. ISBN 88-8080-025-6. 13 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Haziran 2013. 
  4. ^ Palmer, D., (Ed.) (1999). The Marshall Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs and Prehistoric Animals. Londra: Marshall Editions. ss. 239-242. ISBN 1-84028-152-9.