Osman Nuri Paşa (asker)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Gazi Osman Paşa sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Osman Nuri Paşa
GhaziOsmanPasha.jpg
Müşir Gazi Osman Paşa
Takma adı "Gazi", "Plevne Kahramanı"
Doğum 1832
Tokat
Ölüm 5 Nisan 1900 (68 yaşında)
İstanbul
Türbesi Fatih Camii (41°01′10.5″K 28°57′02.4″D / 41.019583°K 28.950667°D / 41.019583; 28.950667)
Bağlılığı  Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları 1852-1900[1]
Rütbesi Müşir
Savaşları/Çatışmaları Sinop Baskını
Çernaya Nehri Muharebesi
Plevne Savunması
Lofça Muharebesi
Madalyaları İmtiyaz Madalyası
Kırım Harbi Madalyası
Ailesi Eşi: Fatma Zatıgül
Çocukları: 4

Osman Nuri Paşa (d. 1832, Tokat - ö. 5 Nisan 1900, İstanbul), Osmanlı Ordusu'nda askerlik görevi boyunca birçok savaşta başarılı sonuçlar almış, Plevne Muharabeleri'ndeki üstün savunmasının ardından Sultan II. Abdulhamid tarafından "Gazi" unvanına layık görülmüş, o günden bugüne Gazi Osman Paşa olarak da anılan Türk asker.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yağcıoğulları ailesinin bir bireyi olarak 1832'de Tokat'ta doğan Osman Paşa, Beşiktaş'taki Askerî Rüştiye'de ve Kuleli Askerî İdâdîsi'nde okudu. Kara Harp Okulu'nu yirmi yaşında ikincilikle bitirdi[2] ve Harp Akademisine girdi. Kırım Savaşı'nın çıkması üzerine Tuna cephesine gönderildi. Burada dört yıl kalarak, teğmen rütbesine, savaşın sonunda ise yüzbaşı rütbesine terfi etti.

Askeri kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti'nde çalıştığı zamanlarda Osmanlı Devleti'nin nüfus sayımı ile kadastro usulünde haritasının çizilmesi kararlaştırıldığından, Bursa ilinden başlanması üzerine bu göreve askeri temsilci olarak tayin edildi. 1861 yılında Teselya'da, Yenişehir'de ve Cebel-i Lübnan'da görev aldı. Girit İsyanı'nın başlaması üzerine Girit'e tayin edildi. 1866'da Girit'teki çalışmalarından dolayı Müşir Ömer Lütfi Paşa'nın takdirini kazanarak Miralay rütbesine terfi etti.

Yükselişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir süre sonra Yemen'e gönderilen Osman Paşa buradaki görevlerinin ardından Paşa rütbesiyle 1875 yılında Rumeli'de bulunan 5. Ordu'ya bağlı Manastır Fırka Komutanlığı'na tayin edildi. Buradaki başarılı çalışmalarından dolayı Ferik rütbesine terfi etti. 27 Haziran 1876 tarihinde Sırbistan Prensliği'nin, Osmanlı İmparatorluğu'na ültimatom vermesi sebebiyle başlayan 1876-1877 Osmanlı-Sırp Savaşı sırasında, Vidin Komutanlığı'na atandı. Emrindeki birliklerle İzver tepelerini ve Zayçar kasabasını ele geçirdi. Sırp Ordusu düzensiz bir şekilde geri çekilmeye başlayınca Belgrad yönünde harekâta devam etti. Ancak Serasker'in emri üzerine durdu.

Plevne Savunması[değiştir | kaynağı değiştir]

«Sen benim yüzümü ağarttın. İki cihanda da yüzün ak olsun!»

- II. Abdulhamid'in Osman Paşa'nın Plevne Savunması için söylediği söz

En büyük başarısı 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki Plevne Savunması oldu.[3] 145 günlük savunmadan sonra kuşatmayı yarmak amacıyla giriştiği huruç hareketi sırasında şehir çıkışında yaralandı ve esir düştü. Rus Çarı II. Aleksandr bizzat teselli etti. Rus Çarı, onun esir düşmesine rağmen teslimiyet sembolü olan kılıcını almadı. Müdafaa hattı stratejileriyle esir bulunduğu dönemde hem Rus Çarı, hem de dönemin komutanları tarafından örnek alındı. Bir süre Bugot, Bükreş, Harkof ve Saint Petersburg'da esaret hayatı yaşadı. Rus Çarı tarafından kendisine kahramanlığını takdir amacıyla çifte kartal nişanı verildi.

Saray'daki hizmetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Plevne Savunması'nda esir düşmesine rağmen gösterdiği başarı ve kahramanlık nedeniyle II. Abdülhamid tarafından 1876 yılında Gazi unvanı verilerek, Müşir rütbesine terfi ettirildi. II. Abdülhamid, Osman Paşa'nın İstanbul'a dönüşü için Serasker Müşir Rauf Paşa'yı "Yaver-i Ekrem ve Fevkalade Sefir-i Kebir" payeleriyle Sankt Peterburg'a gönderdi. İstanbul'a gelişi (12-13 Mart 1878) muhteşem bir törenle kutlandı.[4]

İstanbul'a döner dönmez, 14 Mart 1878 tarihinde Hassa Müşirliğine getirildi. Ölümünün sonuna kadar bu makamda kaldı. 1878-1880, 1880-1881, 1881-1885 yılları arasında olmak üzere üç dönem seraskerlik yaptı.[5] 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Osmanlı Ordusu kumandanı Edhem Paşa'dan harbe dair kesin bir cevap gelmemesi ve basında Yunan galibiyetinden bahsedilmesi üzerine 23 Nisan 1897 tarihinde başmüfettiş sıfatıyla hareketi yürütmek üzere savaş yerine gönderildi. Hayatının son dönemlerinde Mabeyn Müşiri görevini de yürüttü.

Vefatı[değiştir | kaynağı değiştir]

5 Nisan 1900 tarihinde 68 yaşında vefat etti. Türbesi, onu çok seven ve saygı duyan Padişah II. Abdülhamid tarafından yaptırıldı. Bugünkü istirahatgahı olan Fatih Camii avlusuna gömüldü.

Hatırası[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de bazı illerde Gazi Osman Paşa hatırasına inşa edilmiş ya da ismi verilmiş yapıtlar bulunmaktadır. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Gaziosmanpaşa Stadyumu bulunmaktadır. Yine bunlarla birlikte Osman Paşa'nın hatırasını yaşatmak için ismi İstanbul'un Gaziosmanpaşa ilçesine, Tokat'ın Gaziosmanpaşa kasabasına ve futbol takımı Gaziosmanpaşaspor'a, birçok ilde sokak, cadde ile hastane, okul gibi yerlere verilmiştir.

Plevne Marşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Plevne Marşı

Ölümünün ardından Plevne Savunması'nda Osmanlı birliklerinin komutanlığını yapan Osman Paşa anısına "Plevne Marşı" bestelenmiştir.

Resim galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Gazi Osman Paşa". Bizimsahife.com. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160306010942/http://bizimsahife.org/Kutuphane/Osmanli_Tarihi_Ans/Osmanli_Tarihi_G/219_Gazi_Osman_Pasa.htm. Erişim tarihi: 1 Kasım 2014. 
  2. ^ Emre Ozan (2011). "Gazi Osman Paşa". Deniz Harp Okulu. Pusula Dergisi. 28 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160128094417/http://www.dho.edu.tr/sayfalar/00_Anasayfa/11_Pusula/71/gazi-osman-pasa.html. 
  3. ^ F W von Herbert. "Plevne Meydan Muharebesi Bir İngiliz Subayının Anıları". Rob898.com. http://www.rob389.com/plevne-meydan-muharebesi-f-w-von-herbert/dp/tr/11/9789752820234. Erişim tarihi: 1 Kasım 2014. 
  4. ^ "Gazi Osman Paşa Kimdir". Gaziosmanpaşa Üniversitesi. 30 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160330100328/http://gop.edu.tr/gaziosmanpasa.aspx. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  5. ^ Mehmed Süreyya (1996). Akbayar, Nuri. ed. Sicill-i Osmanî. İstanbul: Kültür Bakanlığı. ISBN 9753330391. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]