Osman Nuri Paşa (asker)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Gazi Osman Paşa sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Osman Nuri Paşa
GhaziOsmanPasha.jpg
Müşir Gazi Osman Paşa
Takma adı Gazi
Doğum 1832
Tokat
Ölüm 5 Nisan 1900 (68 yaşında)
İstanbul
Bağlılığı Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları 1852-1900[1]
Rütbesi Müşir (Mareşal)
Savaşları/Çatışmaları Sinop Baskını
Çernaya Nehri Muharebesi
Plevne Savunması
Lofça Muharebesi

Osman Nuri Paşa (d. 1832, Tokat - ö. 1900, İstanbul), Osmanlı Ordusu'nda askerlik görevi boyunca birçok savaşta başarılı sonuçlar almış, Plevne Muharabeleri'ndeki üstün savunmasının ardından Sultan II. Abdulhamit tarafından "Gazi" unvanına layık görülmüş, o günden bugüne Gazi Osman Paşa olarak da anılan Türk asker.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yağcıoğulları ailesinin bir bireyi olarak 1832'de Tokat'ta doğan Osman Paşa, Beşiktaş'taki Askerî Rüştiye'de ve Kuleli Askerî İdâdîsi'nde okudu. Kara Harp Okulu'nu yirmi yaşında ikincilikle bitirdi[2] ve Harp Akademisine girdi. Kırım Savaşı'nın çıkması üzerine Tuna cephesine gönderildi. Burada dört yıl kalarak, teğmenliğe yükseldi. Savaşın sonunda ise yüzbaşı oldu.

Askeri kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Genelkurmay Başkanlığı'nda çalıştığı zamanlarda Osmanlı Devleti'nin nüfus sayımı ile kadastro usulünde haritasının çizilmesi kararlaştırıldığından, Bursa ilinden başlanması üzerine bu göreve askeri temsilci olarak tayin edildi. 1861'de Teselya'da, Yenişehir'de ve Cebel-i Lübnan'da görev aldı. Girit İsyanının başlaması üzerine Girit'e tayin edildi. 1866'da Girit'teki çalışmalarından dolayı Serdar-ı Ekrem Ömer Paşa'nın takdirini kazanarak miralay (albay) oldu.

Kariyerinde yükselişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir süre sonra Yemen'e gönderilen Osman Paşa buradaki görevlerinin ardından Paşa rütbesiyle 1875 yılında Rumeli'de bulunan 5. Ordu'ya bağlı Manastır Fırka (Tümen) Komutanlığına tayin edildi. Buradaki başarılı çalışmalarından dolayı rütbesi ferikliğe (korgeneral) yükseltildi. 27 Haziran 1876 yılında Sırbistan'ın, Osmanlı Devleti'ne ültimatom vermesi sebebiyle, Osman Paşa Vidin komutanlığına getirildi. Sırp İsyanları başlayınca emrindeki birliklerle İzver tepelerini ve Zayçar kasabasını geri aldı ve bu nedenle Sırp ordusu çekilmek zorunda kaldı. Osman Paşa'nın hedefi Belgrad'ı almaktı ancak Serasker izin vermedi, zira şartlar uygun değildi.

Plevne Muharabeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

«Sen benim yüzümü ağarttın. İki cihanda da yüzün ak olsun!»

II. Abdulhamit'in Osman Paşa'nın askeri başarıları için söylediği söz

Osman Paşa'yı isim olarak tanıtan, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki Plevne Savunması olmuştur.[3] Plevne Savunması'ndaki başarılarından dolayı Sultan II. Abdülhamid tarafından "Gazi" unvanına layık görülmüş, 93 Harbi'nde 145 günlük Plevne Savunmasını komuta ettikten sonra kuşatmayı yararak şehir çıkışında yaralanan, ancak müdafaa hattı stratejileriyle esir bulunduğu dönemde Rus çarından bile saygı görmüş, dönemin komutanları tarafından örnek alınan Osmanlı Ordusu'nun komutanıdır. Ayrıca siper kazma yöntemini ilk bulan kişidir.

Plevne'de teslim olduktan sonra bir süre Bugot, Bükreş, Harkof ve Rusya’da esaret hayatı yaşadı. Rus Çarı tarafından kendisine kahramanlığını takdir amacıyla çifte kartal nişanı verildi.

Saray'daki Hizmetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Teslim olmasına karşın, Plevne Savunmasında gösterdiği başarı ve kahramanlık nedeniyle 1876'da Müşir (mareşal) yapıldı. İstanbul’a dönüşü için II. Abdülhamid, Serasker Müşir Rauf Paşa’yı yâver-i ekremilik ve fevkalâde büyük elçilik pâyeleriyle St. Petersburg’a gönderdi. İçinde Osman Paşa’nın da bulunduğu heyetin İstanbul’a gelişi (12-13 Mart 1878) muhteşem bir törenle kutlandı.[4]

İstanbul'a döner dönmez, 14 Mart 1878'de Hassa Müşirliğine getirildi. Ölümünün sonuna kadar bu makamda kaldı. 1878-1880, 1880-1881, 1881-1885 olmak üzere üç dönem seraskerlik yaptı.[5]

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nda Osmanlı Ordusu kumandanı Edhem Paşa’dan harbe dair kesin bir cevap gelmemesi ve basında Yunan galibiyetinden bahsedilmesi üzerine 23 Nisan 1897’de başmüfettiş sıfatıyla hareketi yürütmek üzere savaş yerine gönderildi.

Ömrünün son dönemlerinde Mabeyn Müşiri görevini de yürüttü.

Vefatı[değiştir | kaynağı değiştir]

5 Nisan 1900'de 68 yaşında öldü. Türbesini, onu çok seven ve saygı duyan Padişah II. Abdülhamid yaptırmıştır. Bugünki istirahatgâhı olan Fatih Camii avlusuna gömüldü.

Hatırası[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de bazı illerde Gazi Osman Paşa hatırasına inşa edilmiş ya da ismi verilmiş yapıtlar bulunmaktadır. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Gaziosmanpaşa Stadyumu bulunmaktadır: Yine bunlarla birlikte Osman Paşa'nın hatırasını yaşatmak için ismi, İstanbul'un Gaziosmanpaşa ilçesine, Tokat'ın Gaziosmanpaşa kasabasına, tek futbol takımı Gaziosmanpaşaspor'a ve birçok ilde sokak, cadde, bulvar, hastane, okul gibi yerlere verilmiştir.


Plevne Marşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Plevne Marşı

Ölümünün ardından Plevne Savunması'nda Osmanlı birliklerinin komutanlığını yapan Osman Paşa anısına "Plevne Marşı" bestelenmiştir.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Gazi Osman Paşa". Bizimsahife.com. http://bizimsahife.org/Kutuphane/Osmanli_Tarihi_Ans/Osmanli_Tarihi_G/219_Gazi_Osman_Pasa.htm. Erişim tarihi: 1 Kasım 2014. 
  2. ^ Emre Ozan (2011). "Gazi Osman Paşa". Deniz Harp Okulu. Pusula Dergisi. http://www.dho.edu.tr/sayfalar/00_Anasayfa/11_Pusula/71/gazi-osman-pasa.html. 
  3. ^ F W von Herbert. "Plevne Meydan Muharebesi Bir İngiliz Subayının Anıları". Rob898.com. http://www.rob389.com/plevne-meydan-muharebesi-f-w-von-herbert/dp/tr/11/9789752820234. Erişim tarihi: 1 Kasım 2014. 
  4. ^ "Gazi Osman Paşa Kimdir". Gaziosmanpaşa Üniversitesi. http://www.gop.edu.tr/gaziosmanpasa.aspx. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  5. ^ Mehmed Süreyya (1996). Akbayar, Nuri. ed. Sicill-i Osmanî. İstanbul: Kültür Bakanlığı. ISBN 9753330391. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]