Gaspaço

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gaspaçonun servis olunması şekli
Hazır gaspaço satıştayken

Gaspaço (İspanyolcaGazpacho), İspan mutfağına ait, taze sebzeden püre halinde pişirilen bir tür çorba. Terkibinde hayvan menşeli erzak olmadığına göre vejetaryen yemeklerden hesap olunur[1].

Etimolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

"Gaspaço" sözünün menşei ile alakadar bir niçe mülahizeler mevcuttur. V. asra kadar Endülüs Arapların, bedevilerin ve Yahudilerin evi hesab olunurdu. "Gaspaço" sözünün mahz bu devirde meydana çıktığı ihtimal olunur. Diğer bir mülahizaya göre çorbanın adı bedevi menşeli "caspa" sözünden yaranıp, "kalık, artık kalanlar" demektir. Yani gaspaço hazırlamak için evde artık kalanlar kullanılırdı.

Bazen ise bu yemeğin adı düzgün olmayarak "kaspaçço" şeklinde yazılır. Yemeğin adında iki "ç" harfinin işletilmesi İtalyan dili için karakteriktir, Portekiz dilinde ise çorbanın adı "Kaspaşu" (gaspacho) şeklinde ifade olunur.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Önceleri Endülüs'te sade insanların suda sirke, zeytinyağı, kuru çörek, sarımsağı karıştırarak yemek hazırlıyorlardı. Bu onların ana yemeği olduğundan tarla işleri zamanı onlar bir nice neferi ("gazpachero") bu yemeği hazırlamak için ayırırlardı.

Kaspaçoya domates yalnız XIX. asır öncesinde ilave olunmuştur[2].

Vaktiyle yoksulların yemeği hesap olunan gaspaço bugün artık ciddi karakter almış ve çok meşhurlaşmıştır. İspanyanın Sarsuela kral sarayında tarihte ilk defe olarak 2013 yılı Haziran ayında kral ve kraliçe tarafından kabul zamanı ananevi olarak tahta kaselerle gaspaço çorbası verilmiştir.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Oxford English Dictionary, 2nd. ed cites R. Ford Hand-bk. Travellers in Spain I. i. 69 (1845) "Gazpacho..is a cold vegetable soup composed of onions, garlic, cucumbers, pepinos, pimientas, all chopped up very small and mixed with crumbs of bread, and then put into a bowl of oil, vinegar, and fresh water."
  2. ^ Gaspaço tarihi
  3. ^ «İspanyol gaspaço çorbası»

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]