Gaspaço

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Gaspaçonun servis olunması şekli
Hazır gaspaço satışta

Gaspaço (İspanyolca: gazpacho) — İspan mutfağına ait, taze sebzeden püre halinda pişirilen bir tür çorba. Terkibinde hayvan menşeli erzak olmadığına göre vejeteryan yemeklerden hesab olunur[1].

Etimolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

"Gaspaço" sözünün menşei ile alakadar bir niçe mülahizeler mevcuttur. V. asra kadar Endülüs Arapların, bedevilerin ve Yahudilerin evi hesab olunurdu. "Gaspaço" sözünün mahz bu devirde meydana çıkdığı ihtimal olunur. Diğer bir mülahizaya göre çorbanın adı bedevi menşeli "caspa" sözünden yaranıp, "kalık, artık kalanlar" demektir. Yani gaspaço hazırlamak için evde artık kalanlardan istifade olunurdu.

Bazen ise bu yemeğin adı düzgün olmayarak "kaspaçço" şeklinde yazılır. Yemeğin adında iki "ç" harfinin işletilmesi İtalyan dili için karakteriktir, Portekiz dilinde ise çorbanın adı "Kaspaşu" (gaspacho) şeklinde ifade olunur.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Önceleri Endülüs'te sade insanların suda sirke, zeytinyağı, kuru çörek, sarımsağı karıştırarak yemek hazırlıyorlardı. Bu onların ana yemeği olduğundan tarla işleri zamanı onlar bir nice neferi ("gazpachero") bu yemeği hazırlamak için ayırırlardı.

Kaspaçoya domates yalnız XIX. asır öncesinde ilave olunmuştur[2].

Vaktiyle yoksulların yemeği hesap olunan gaspaço bugün artık ciddi karakter almış ve çok meşhurlaşmıştır. İspanyanın Sarsuela kral sarayında tarihte ilk defe olarak 2013 yılı Haziran ayında kral ve kraliçe tarafından kabul zamanı ananevi olarak tahta kaselerle gaspaço çorbası verilmiştir.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Oxford English Dictionary, 2nd. ed cites R. Ford Hand-bk. Travellers in Spain I. i. 69 (1845) "Gazpacho..is a cold vegetable soup composed of onions, garlic, cucumbers, pepinos, pimientas, all chopped up very small and mixed with crumbs of bread, and then put into a bowl of oil, vinegar, and fresh water."
  2. ^ Gaspaço tarihi
  3. ^ «İspanyol gaspaço çorbası»

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]