Gabriel García Márquez

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Gabriel Garcia Marquez sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Gabriel García Márquez Nobel prize medal.svg
Gabriel Garcia Marquez.jpg
García Márquez, 2012
Doğum 6 Mart 1927(1927-03-06)
Aracataca, Magdalena, Kolombiya
Ölüm 17 Nisan 2014 (87 yaşında)
Meksika
Takma ad Gabo
Meslek Romancı, gazeteci, yayımcı, siyasi aktivist, kısa hikâye yazarı
Milliyet Kolombiyalı
Dönem 1955 - 2014
Tür Büyülü gerçekçilik
Önemli ödülleri Nobel prize medal.svg Nobel Edebiyat Ödülü (1982)


İmza

Gabriel José de la Conciliación García Márquez, (d. 6 Mart 1927 - ö. 17 Nisan 2014), Kolombiyalı, tüm Latin Amerika'da Gabo olarak bilinen yazar, romancı, hikayeci ve oyun yazarıdır.

20. yüzyılın en önemli yazarlarından birisi olarak nitelendirilir. 1972'de Neustadt Uluslararası Edebiyat Ödülü'nü ve 1982'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü[1] kazanmıştır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Montessori eğitim modelini benimsemiş bir anaokulunda eğitim gördü.[2] Sucre'ye geldikten sonra, Gabriel'in resmi eğitimine başlamasına karar verildi ve Río Magdalena'nın ağzındaki bir liman kenti olan Barranquilla'da bir staja gönderildi. Orada, mizahi şiirler yazan ve mizahi çizgi romanlar çeken ürkek bir çocuk olma konusunda bir üne kavuştu. Atletik faaliyetlerde ciddi ve az ilgi duyduğu için sınıf arkadaşları tarafından "El Viejo" olarak anılmıştır.

García Márquez, 1940'tan itibaren Colegio jesuita San José'de (bugün Instituto San José'de) lise yıllarını tamamladı ve ilk şiirlerini Juventud'daki okul dergisinde yayınladı. Daha sonra, Hükümet tarafından verilen bir burs sayesinde Gabriel, Bogotá'ya okumaya gönderildi. Başkentten bir saat uzaklıktaki Liceo Nacional de Zipaquirá'ya taşınarak, orta öğrenimini burada tamamladı.[3] Kendi imkanlarıyla okumaya çalıştığı Hukuk Fakültesindeki eğitimini yazar kariyeri için yarıda bıraktı.

Genç yaşından itibaren, hiç çekinmeden dış politika ve Kolombiya'yı eleştirdi. 1958 senesinde Mercedes Barcha ile evlendi ve Rodrigo García ve Gonzalo isimli iki çocuğu oldu.[4]

García Márquez, yazar olarak başladı ve beğeni toplamış kurgusal olmayan çalışmalar ve kısa hikayeler yazdı. En iyi bilinen romanları Yüzyıllık Yalnızlık (1967), Başkan Babamızın Sonbaharı (1975), Kırmızı Pazartesi (1981) ve Kolera Günlerinde Aşk (1985) olmuştur. En önemlisi sıradan ve gerçekçi durumların aksine sihirli öğeleri ve olayları kullanan Büyülü Gerçekçilik olarak adlandırılmış bir edebiyat tarzı yaygınlaşırken, eserleri önemli eleştirel beğenileri ve geniş bir ticari başarı elde etti. Bazı eserlerinde Macondo (doğduğu şehir olan Aracataca'dan esinlenerek) ismi verilen kurgusal bir köyü anlatır ve çoğunda yalnızlık teması işlendiği gözlemlenir.

17 Nisan 2014 tarihinde Meksika'daki evinde 87 yaşında hayatını kaybetti.[5] Ölümünden sonra, Kolombiya Cumhurbaşkanı Juan Manuel Santos, onu "bugüne kadar yaşamış en büyük Kolombiyalı" olarak lanse etmiştir.[6]

Yazarın kişisel arşivi ölümünün ardından ailesi tarafından Amerika'nın Austin kentinde bulunan Teksas Üniversitesi'ne satıldı. Arşivde, Marquez'in kitaplarından onun el yazısı ile orijinal kopyaları ve Graham Greene, Gunter Grass ve Carlos Fuentes gibi yazarlarla yaptığı yazışmalara ait mektuplar da bulunmaktadır.[7] Teksas Üniversitesinden yapılan açıklamada arşiv için 2,2 milyon dolar ödendiği belirtilmiştir.[8] Marquez’in külleri, 2015 yılının Aralık ayında Meksika'dan Karayipler’deki Cartegena kentine getirilecek.[9]

2015 yılında The Washington Post'un bulduğu arşivlere göre; FBI'ın 24 yıl boyunca (1961'den 1985'e kadar) Marquez'i takip ettiği ortaya çıktı. Takibin sebebinin Marquez'in Kübalı haber ajansı Prensa Latina'nın kuruluşuna yardımcı olması, olduğu söyleniyor. Marquez'in 1982'de Nobel Edebiyat Ödülü almasına rağmen, 3 yıl daha takip edildiği bildirildi.[10]

Türkçeye çevrilmiş eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Roman, novella ve öykü[değiştir | kaynağı değiştir]

Edebiyat dışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Un día después del sábado, 1955
  • Monólogo de Isabel viendo llover en Macondo, 1968.
  • Cuando era feliz e indocumentado, 1973.
  • Chile, el golpe y los gringos, 1974.
  • Ojos de perro azul, 1974.
  • El otoño del patriarca, 1975.
  • Todos los cuentos (1947-1972), 1976.
  • Textos costeños, 1981.
  • Viva Sandino, 1982.
  • El olor de la guayaba, 1982.
  • El secuestro, 1982.
  • El asalto: el operativo con el que el FSLN se lanzó al mundo, 1983.
  • Erendira, 1983.
  • Kızıl Oidipus, senaryo 1996
  • Erendira, senaryo

Ayrıca yazarın Aralık 1982 de Stokholm'de yaptığı Latin Amerika'nın Yalnızlığı başlıklı Nobel edebiyat ödülü töreni konuşması da dahil olmak üzere bazı yazılar Turhan Ilgaz tarafından çevirisi yapılan Marquez'le Konuşmalar (Metis Yayınları, Aralık 1983) içinde yer almıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]