Gündoğan, Ardeşen

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Gündoğan-Muttafi
—  Köy  —
Rize
Rize
Ülke Türkiye Türkiye
İl Rize
İlçe Ardeşen
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
Rakım Google Earth 400-450 m (-1.076 ft)
Nüfus (2015)https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr
 - Toplam 315
Zaman dilimi UDAZD (+3)
İl alan kodu 0464
İl plaka kodu 53
Posta kodu 53400
İnternet sitesi: [2]
YerelNET sayfası
Muttafi Tişi3ari
Muttafi Köyü

Gündoğan (Lazca: Mut'afi-Muttafi), 1940'lı yıllara kadar bu adla anılmıştır Cumhuriyetin kurulması ile birlikte Ülkedeki yer isimlerinin “millileştirilmesi” politikası neticesinde Muttafi ismi Gündoğan adıyla değiştirilmiştir. Ancak köy halkı günümüzde de Muttafi adını günlük yaşamlarında kullanmaktadır. Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köydür. Rize iline 60 km, Ardeşen ilçesine 14 km uzaklıktadır. Köyün iklimi Karadeniz İklimi'dir .

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy nüfusu yıllara göre büyük azalma göstermiştir 1985 yılında 812 olan nüfus 2015 verilerine göre 315'e kadar düşmüştür. Bunun en büyük nedenleri işsizlik ile birlikte büyük şehirlere göç ve eğitim öğretim ile sağlık hizmetlerinin artık köyde karşılanamaması nedeniyle ilçe merkezine yerleşmelerin artmasıdır. Köyde geçim tarıma dayalı olduğundan çay ve kivi yetiştiriciliğiyle uğraşanların yaz aylarında köye gelmeleriyle bu aylarda köyde geçici olarak nüfusta bir artış olmaktadır,bu dönemde nüfus 700 kişi cıvarına çıkmaktadır. Kış aylarında ise tekrar ilçe merkezine ve büyük şehirlere dönülmektedir.Köyde hane sayısı 2016 itibarıyla 284 tür.[1] Köyün nüfusuyla ilgili elimizde olan şimdilik en eski belge 1876 yılına ait osmanlının Trabzon vilayet salnamesi'nde Atina'na (Pazar ilçesi) Ardeşen köylerinin hane,nüfus,vergi ve hayvan miktarlarını gösteren defterinde geçen kayıtlarda Mutafi köyünde 29 hanede 80 (Erkek) Nüfus olduğu belirtilmektedir. kadın nüfusu sayılmadığından kadın nüfusu bilinmemektedir.

Yıllara göre köy nüfus verileri ERKEK KADIN
Yıl Toplam Nüfus
2015 315 155 160
2014 345 178 169
2013 471 235 236
2012 253 119 134
2011 276 131 145
2010 350 171 179
2009 351 164 187
2008 611 291 320
2007 500
2000 400
1997 300
1990 676 299 377
1985 812 364 448
1950 598 - -
1935 470 201 269
1876[2] 80 - ? 80 ?[3]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Köyde yaşayan yaşlıların dedelerinden duyduğu köyün kurulu olduğu alanın çanak şeklinde çukur bir alan olduğundan Muttafi adının verildiği söylenmektedir.
  • Lazca mt'a-mt'ka orman anlamında t'afoni ise çukur demektir mt'a-foni ise ormanlık çukur anlamında söylenebilir . Bu yukarıdaki açıklamayla da örtüşmektedir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi çaya dayanmaktadır.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde, ilköğretim okulu yoktur fakat taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Madencilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı kayıtlarında 1 Ağustos 1909 tarihli raporda yoğun demir maden damarları tespit edilmiştir. Madeni çıkarma işine Türkiye Cumhuriyeti tebasından Mustafa Kazım Efendi 24 Kasım 1913 tarihinde talep etmiştir , 24 Kasım 1914 Yılında meclis tarafından bu yönde karar alınmıştır. Haritaları çizilen muhitin civar yerlerde zarara uğrayan kimseler olduğu takdirde zararlarının karşılanmasına yönelik çalışmalarda başlatılmıştır. Madeni çıkaracak şirketin kimler olacağı konusunda Trabzon Vilayeti'ne merkezden yazı yazılarak ihalesinin yapılması istenmiştir. İhaleyi kazanan mustafa Kazım Efendi ve devletin ilgili kurumu arasında yapılan sözleşmede 99 yıl çıkarılacak maden yataklarının işletmeciliğini verilmesi kararı alınmıştır. Kararın kesinleştiği tarih 27 Aralık 1925'tir. Sonrası tarihlerde Türkiye cumhuriyetinin kurulması ile bu ihale anlaşmaları geçersiz olmuş başka bir çalışma da yapılamamıştır. Kaynak:(BCA.nr.080/18/01/01/017/86/11)[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ [1]
  2. ^ Ardeşen Nüfus Kütüğü (1842 - Ardeşen Sülaleleri) kitabından alınmıştır
  3. ^ 1876 Tarihli osmanlı trabzon vilayet salnamesinde ardeşen gündoğan-muttafi köyünün nüfus bilgileri yer almaktadır o dönemdeki sayımlarda kadınlar sayıma dahil edilmediğinden o tarihteki kadın nüfusu bilinememektedir
  4. ^ https://www.facebook.com/muttafiplatformu/photos/a.187737014657259.37863.187611031336524/1087538281343790/?type=3&theater

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]