Günbatan, Posof

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Günbatan
Ardahan'ın konumu
Ardahan'ın konumu
Ardahan üzerinde Günbatan
Günbatan
Günbatan
Günbatan'ın Ardahan'daki konumu
Ülke Türkiye Türkiye
İl Ardahan
İlçe Posof
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
Rakım 2.044 m (6.706 ft)
Nüfus
 (2020)
 • Toplam 51
Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu 0478
İl plaka kodu 75
Posta kodu 75800

Günbatan, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Günbatan köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Banarhiv (بنارخیو) / Banarhev olarak geçer.[3][4] Bu yer adının Balnarhevi'den (ბალნარხევი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. "Balnari" (ბალნარი) kirazlı / kirazlık, "hevi" (ხევი) vadi / dere anlamına gelir. Bu Gürcüce yer adı "kirazlı dere" biçiminde çevrilebilir.[5][6]

Banarhev, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde komşu bazı köyler yer aldığı halde Poshov livasının Güney nahiyesi köyleri arasında Banarhev geçmemektedir.[7]

Osmanlı Devleti, Doksanüç Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Banarhev köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Banarhev (Банархев) köyü Ardahan sancağının Poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. Köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiş olan 145 kişiden oluşuyordu.[8]

Banarhev, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Banarhev Türkiye'ye bırakıldı.[9]

Banarhev, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[10] Köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 240 kişiden oluşuyordu.[11] Baharhev Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Günbatan olarak değiştirilmiştir.[12] 1965 genel nüfus sayımında Çayırçimen köyünün nüfusu 396 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 103 kişi okuma yazma biliyordu.[13]

Banarhev'in Hristiyanlık dönemine ait kilisesi, köyün güneyindeki mezarlıkta yer alır. Yıkılmış olan bu kiliseden geriye, iki metre yüksekliğinde iki duvar parçası kalmıştır.[14]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy, Ardahan il merkezine 95 km, Posof ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.[15]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2020 51[2]
2019 49[2]
2018 52[2]
2017 49[2]
2016 51[2]
2015 57[2]
2014 65[2]
2013 72[2]
2012 80[2]
2011 81[2]
2010 86[2]
2009 97[2]
2008 107[2]
2007 122[2]
2000 169[15]
1990 239[16]
1985 289[17]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Gunbatan, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2020. 
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Ardahan Posof Günbatan Köy Nüfusu". Nufusune.com. 17 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2020. 
  3. ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 761.
  4. ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 354.
  5. ^ Nugzar Tsetshladze, "Posof-Ardahan Bölgesinde Oykonimlere Dair Bazı Sorunlar" (Gürcüce)
  6. ^ Megrelce-Gürcüce Sözlük
  7. ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; III. cilt (1958) s. 432-454". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2021. 
  8. ^ ""Poshov kazası 1886 Yılı" (Rusça)". 26 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2021. 
  9. ^ "Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1969, 3 Cilt, 2. cilt s. 489". 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2022. 
  10. ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 761.
  11. ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 354.
  12. ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 615". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2021. 
  13. ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 361.
  14. ^ 2019 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce: ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2019 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2021, s 21. 8 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9746-3-2
  15. ^ a b "Günbatan Köyü". YerelNet.org.tr. 3 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2020. 
  16. ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020. 
  17. ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]