Gökgöl (rayon)
Rayonun Azerbaycan'daki konumu | |
| Merkez | Gökgöl |
|---|---|
| Başkan | [[]] |
| Alan | 1030 (km2) |
| Nüfus | 61.500 |
| Plaka kodu | 25 |
| Telefon kodu | 230 |
| Posta kodu | AZ 2500 |
| Web sitesi | http://khanlar.iatp.az |
Gökgöl rayonu (Azerice: Göygöl rayonu), Azerbaycan'ın en üst düzey idari birimi olan rayonlarından biri. Merkezi Gökgöl şehridir. Murovdağ'ın dağlık ve eteklik bölgesinde yer alır. Ömer Geçidi aracılığı ile Kelbecer'e bağlanır. Gence-Daşkesen Ekonomik Bölgesi'ne dahildir.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Erken zamanlarda bu bölgede Koxt mevcut idi. 18. yüzyılda Gence Hanlığının bölgesi idi. Rus İmparatorluğu zamanı bölgeye Almanlar yerleşti ve 1819 yılında, Almanlar Helenendorf kentini kurdu. Helenendorf (Almanca: Helenendorf, Rusça: Еленендорф) 1938 yılında Hanlar olarak değiştirildi. Burada, 1821'de, İsviçreli misyonerlerin yardımıyla ilk kez bir Sinod toplandı ve tüm Alman toplulukları için Transkafkasya'nın ilk Evrensel Kilise Tüzüğü kabul edildi.
Rayon 1930 tarihinde kurulmuştur ve Nerimanov rayonu adlanmıştır. 1938'de kommunist Khanlar Safaraliyevin anısına Hanlar rayonu (Azerice: Xanlar rayonu), 25 Nisan 2008 tarihli Azerbaycan parlamentosu kararıyla Gökgöl rayonu olarak değiştirilmiştir.[1][2]
1896'dan beri Ermeniler Göygöl bölgesine yerleşmeye başladılar. Karabağ çatışması başlar başlamaz, buradaki Ermeniler hemen Göygöl'ün eski Ermeni toprakları olduğunu iddia ederek bu toprakların Karabağ ile birlikte Ermenistan'a devredilmesini talep ettiler. 1989'dan itibaren burada yaşayan Ermeniler, komşu Azerbaycan köylerine eşkıya saldırıları düzenlemeye başladılar. Bu durum 2 yıl sürdü. Nisan-Mayıs 1991'de gerçekleştirilen Çaykend operasyonu (Koltso Harekâtı) sonucunda buradaki tüm yasadışı silahlı oluşumlar tasfiye edildi.[3] 2020 yılına kadar tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ile Azerbaycan arasında sınır görevi gören Dağlık Karabağ Temas Hattı'nın bir parçası Gökgöl sınırından geçiyordu.
Coğrafi konum
[değiştir | kaynağı değiştir]
Göygöl ilçesi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin batı kesiminde, dağlık ve dağ etekleri bölgesinde yer almaktadır. Azerbaycan'ın batısında, Küçük Kafkas Dağları'nın eteklerinde, özellikle Murovdağ sıradağlarının kuzey yamaçlarında yer almaktadır. Bölge dağlık ve etek bölgelerinden oluşmakta olup, en yüksek zirvesi Murovdağ sıradağlarına ait Gamışdağ (3724 m) ve Kepez Dağıdır (3066 m).[4] İlçe, kuzeyde Gence şehri ve Samukh ilçesi, doğuda Goranboy ilçesi, güneyde Kelbecer ilçesi, güneybatıda Daşkesan ilçesi ve batıda Şamkir ilçesi ile sınır komşusudur. Rayondan geçen başlıca nehirler Kürekçay, Genceçay ve Koşkarçay'dır. Kürekçay 108 kilometre ile en uzun nehirdir. İkinci en uzun nehir ise 98 kilometre ile Ganjachay'dır. Nehirler öncelikle sulama amacıyla kullanılmaktadır. Gökgöl Devlet Doğa Koruma Alanı, Gökgöl Millî Parkı, Maralgöl, Gökgöl gölü burada bulunuyor.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Изменились названия двух городов Азербайджана". 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2008.
- ^ Azerbaijani Khanlar Region Re-named[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Çaykənddə qələbəyə aparan yol – "Halqa" əməliyyatı". az.trend.az. az.trend.az. 29 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2017.
- ^ Kəpəz dağı və Göygölün zəngin təbiət mənzərələri
| Azerbaycan'daki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |