Fabrice Bellard

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Fabrice Bellard
Doğum {{{3}}} 1972(1972-İfade hatası: Tanınmayan noktalama karakteri "{"-{{{3}}})
Grenoble, Fransa
Tanınma nedeni Bilgisayar Bilimi
FFmpeg
QEMU
Tiny C Compiler
Bellard formülü
Ödüller Google-O'Reilly Açık Kaynak Ödülü

Fabrice Bellard (Fransızca telaffuz: [faˈbʁis bɛˈlaʁ]) en çok FFmpeg ve QEMU yazılım projeleriyle bilinen bir bilgisayar programcısıdır. Bellard ayrıca aralarında Tiny C Compiler'ın da olduğu birçok başka program da yazmıştır.

Hayatı ve kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bellard 1972'de Fransa'nın Grenoble kentinde dünyaya geldi ve Lycée Joffre'de (Montpellier) okula gitti. Burada 17 yaşındayken çalıştırılabilir dosya sıkıştırıcısı LZEXE'yi hazırladı.[1] École Polytechnique'de okuduktan sonra 1996'da Télécom Paris'te uzmanlaşmaya devam etti.

1997'de, Bellard formülü olarak bilinen ve Bailey-Borwein-Plouffe formülünün bir varyantı olan ikilik gösterimdeki pi'nin tek basamaklarını hesaplamak için yeni ve daha hızlı bir formül keşfetti.

Bellard, Uluslararası Karmaşıklaştırılmış C Kodu Yarışmasını iki kez kazandı.[2] 2000'de, yarışmayı, Hızlı Fourier Dönüşümü uygulayan ve daha sonra bilinen en büyük asal sayı 26972593−1'yi[3] hesaplamak için kullandığı modüler bir programla "En Özgül Çıkış"[4] kategorisinde ve i386 Linux'a yönelik C dilinin kurallara bağlı bir alt kümesi için küçük bir derleyiciyle (kaynak kodu yalnızca 3 kB boyutundadır) "En İyi Kötüye Kullanım" kategorisinde kazandı. Programın kendisi bu dil alt kümesinde yazılmıştır, yani kendi kendini barındırmaktadır.

2004'te, Linux çekirdeğini kaynaktan 15 saniyeden daha kısa sürede[5] derleyip önyükleyebilen TinyCC Önyükleme Yükleyicisi'ni yazdı. 2005 yılında, standart bir bilgisayar ve VGA kartından doğrudan bir VHF sinyali üreten analog veya DVB-T dijital TV vericisi olarak işlev görebilecek bir sistem tasarladı.[6] 2011'de saf JavaScript ile yazılmış minimal bir bilgisayar emülatörü oluşturdu. Emüle edilen donanım, 32 bit x86 uyumlu bir CPU, bir 8259 Programlanabilir Kesme Denetleyicisi, bir 8254 Programlanabilir Kesme Zamanlayıcısı ve bir 16450 UART'dan oluşur.[7]

31 Aralık 2009'da, pi hesaplamaları alanındaki dünya rekorunu kırdı ve 90 gün içinde yaklaşık 2.7 trilyon basamak hesapladı. Slashdot şunları yazdı: "İlerleme küçük gibi görünse de, olağanüstü bir başarı çünkü önceki rekorlarda olduğu gibi milyonlarca dolarlık bir süper bilgisayar yerine 3.000 dolardan daha az maliyetli bir masaüstü bilgisayarı kullanıldı."[8][9] Bu rekor, 2 Ağustos 2010'da Shigeru Kondo tarafından 96 GB RAM ile donatılmış, çift Intel Xeon işlemcili bir sunucu sınıfı makine kullanılmış olsa da, 5 trilyon basamak hesaplanarak geride bırakıldı.

2011'de Google-O'Reilly Açık Kaynak Ödülünü kazandı.[10]

2014'te JPEG için bir alternatif olarak BPG resim biçimini önerdi.[11]

Projeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • RiSCVEMU: 128 bit RiSC-V emülatörü
  • SoftFP: 32/64/128 bit kayan nokta türlerini destekleyen IEEE 754-2008 kayan nokta emülasyon kütüphanesi
  • BPG (Better Portable Graphics): HEVC'ye dayanan ve çoğu tarayıcı tarafından küçük bir Javascript kod çözücüyle desteklenen yeni bir görüntü biçimi
  • 4G LTE/NB-IoT baz istasyonu: standart bir bilgisayar ve düşük maliyetli bir yazılımla radyo önyüzü
  • FFASN1: Küçük boyutlu ve verimli C kodu üreten bir derleyici
  • jslinux: Javascript'te bir bilgisayar emülatörü
  • pi2700e9 (TachusPI): 31 Aralık 2009'da, Pi'yi yaklaşık 2.7 trilyon ondalık basamaklı olarak tek bir masaüstü bilgisayarda hesaplayan program
  • Analog ve Dijital TV (DVB-T) Sinyal Üretici: Sadece Linux yüklü bir bilgisayar ve bir ekran kartıyla VHF bandında yayın üretimi
  • QEMU: genel amaçlı ve açık kaynak bir makine emülatatörü ve sanallaştırıcısı
  • FFmpeg: Açık Kaynak çokluortam Sistemi
  • TCC: C'yi betik dili olarak kullanmaya izin veren küçük ama eksiksiz bir iSOC99 C derleyicisi
  • QEmacs: UNIX için çok küçük ama güçlü bir emacs klonu metin düzenleyicisi
  • OTCC: C'nin bir alt kümesi için çok küçük ve kendi kendini derleyebilen bir derleyici
  • TinyGL: gömülü sistemler ve oyunlar için OpenGL'in alt kümesinin küçük, özgür ve hızlı bir uyarlaması
  • NumCalc.com: Çevrimiçi bilimsel hesap makinesi
  • Pi hakkında formüller, algoritmalar ve hesaplamalar
  • Bilinen en büyük asal sayıyı yazdırmak için küçük bir C programı
  • Harissa: Bir Java sanal makinesi ve güçlü bir Java yerleşik kod derleyicisi
  • fbcc: Basit ama neredeyse eksiksiz bir C Derleyicisi
  • STAT: PPM sıkıştırma yönteminin etkin bir uyarlaması
  • LZEXE: DOS çalıştırılabilir dosyaları için sıkıştırıcı
  • Linmodem: winmodem diye adlandırılan modemlerin tümü için açık kaynak bir sürücü projesi

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ LZEXE project page
  2. ^ International Obfuscated C Code Contest years page
  3. ^ http://www0.us.ioccc.org/2000/bellard.hint
  4. ^ http://www0.us.ioccc.org/years.html#2000
  5. ^ "TCCBOOT Compiles And Boots Linux In 15 Seconds". Slashdot. 25 Ekim 2004. 27 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Digital TV Transmitter using a VGA card". Slashdot. 13 Haziran 2005. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Javascript PC Emulator – Technical Notes". Fabrice Bellard. 14 Mayıs 2011. 27 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ New Pi Computation Record Using a Desktop PC January 5, 2010
  9. ^ Jason Palmer (6 Ocak 2010). "Pi calculated to 'record number' of digits". BBC News. 
  10. ^ "OSCON 2011: O'Reilly Open Source Awards". 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  11. ^ "BPG Image format". Fabrice Bellard. 2014. 20 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]