F. Albert Cotton

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Frank Albert Cotton
Frank Albert Cotton
Doğum 09 Nisan 1930(1930-04-09)
Philadelphia, PA
Ölüm 20 Şubat 2007 (76 yaşında)
College Station, TX
Ödüller Ulusal Bilim Madalyası (1982)
NASKimya Ödülü (1990)
Priestley Madalyası (1998)
Wolf Ödülü (2000)
FRS
Kariyeri
Çalıştığı kurumlar Massachusetts Teknoloji Enstitüsü
Texas A&M Üniversitesi
Doktora
danışmanı
Geoffrey Wilkinson[1]

Frank Albert Cotton (9 Nisan 1930 - 20 Şubat 2007)[1] Amerikalı kimyager. Texas Üniversitesi'nde WT Doherty-Welch Vakfı Başkanı ve Seçkin Kimya Profesörüydü. 1600'ün üzerinde bilimsel makale yazdı.[2] Geçiş metallerinin kimyası üzerine yaptığı araştırmalarla tanındı.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Frank Albert Cotton (yayınlarda "Al" Cotton veya "F Albert" olarak bilinir) 9 Nisan 1930'da Philadelphia, Pennsylvania'da doğdu. Drexel Üniversitesi ve ardından Temple Üniversitesi'nden önce yerel devlet okullarına gitti.[2] 1951'de Temple'dan BA derecesini aldıktan sonra Cotton, Doktorasını, tezi Harvard Üniversitesi'ndeki Sir Geoffrey Wilkinson[1] rehberliğinde, metalosenlerde çalışma yaparak 1955 yılında aldı.[3][4]

Bağımsız kariyer[değiştir | kaynağı değiştir]

Harvard'dan mezun olduktan sonra Cotton, MIT'de ders vermeye başladı. 1961'de otuz bir yaşındayken MIT'de tam profesörlük alan en genç kişi oldu.[2] Çalışmalarında hem elektronik yapıyı hem de kimyasal sentezi vurguladı. Çalışmaları kısa süre sonra metal-metal bağlı türlere odaklandı[5] ve krom (II) asetatın yapısını açıkladı.

Metal komplekslerinin kapsamlı kimyasını aydınlatmak için bir araç olarak X-ışını kristalogrofisinin ilk savunucularından biriydi. Kümeler üzerine yaptığı çalışmalarla, birçoğunun "akışkanlık" sergilediğini ve ligandların spektroskopik olarak gözlemlenebilir zaman ölçeklerinde değişim koordinasyon alanlarını gösterdiğini gösterdi. "Haptiklik" terimini ve bundan türeyen isimlendirmeyi yaptı.

1962'de Staphylococcal nükleaz enziminin kristal yapısını üstlendi,[6] 1969'da 2Å çözünürlüğe ulaştı, 1971'de yayınlandı,[7] ve Protein Veri Bankası'na (PDB kodu 1SNS) ilk düzine protein kristalinden biri olarak yatırıldı.[8]

1972'de Cotton, Robert A. Welch Kimya Profesörü olarak Texas A&M Üniversitesi'ne geçti. Ertesi yıl Doherty-Welch Seçkin Kimya Profesörü seçildi. Ayrıca üniversitenin Moleküler Yapı ve Bağlar Laboratuvarı'nda direktör olarak görev yaptı.[2][9]

Pedagojik etki[değiştir | kaynağı değiştir]

Cotton, araştırmasına ek olarak inorganik kimya dersleri verdi. Grup Teorisinin Kimyasal Uygulamalarını yazdı.[10] Bu metin bağlanma ve spektroskopinin grup teorik analizine odaklanmaktadır.

Üniversite öğrencileri arasında, Cotton altıncı İngilizce baskısı olan Advanced Inorganic Chemistry ders kitabının yazarı olarak bilinir.[11][12] Tez danışmanı Sir Geoffrey Wilkinson ve şimdi de yazar Carlos Murillo ve Manfred Bochmann ile birlikte ders kitabı konuşma dilinde "Cotton ve Wilkinson" olarak biliniyor. Metin, koordinasyon kimyası, küme kimyası, homojen kataliz ve organometalik kimyayı incelemektedir.[2][12]

Cotton , American Chemical Society, Inorganic Chemistry ve Organometallics dergileri de dahil olmak üzere çeşitli bilimsel dergilerin yayın kurullarında görev yaptı. ACS'nin İnorganik Kimya Bölümü'ne başkanlık etti ve beş yıl boyunca bir ACS Meclis Üyesi oldu. Ulusal Bilim Vakfı'nı ve Argonne Ulusal Laboratuvarı Bilimsel ve Teknik Danışma Komitesi ile Teksas Ulusal Araştırma Laboratuvarı Komisyonunu denetleyen ABD Ulusal Bilim Kurulu'nda (1986-1998) görev yaptı.

Cotton, 116 doktora öğrencisinin[9] ve 150'den fazla doktora öğrencisinin tez araştırmasını denetlemiştir.[4]

Tanınmışlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Cotton'un aldığı ödüller arasında 1982'de ABD Ulusal Bilim Madalyası,[13] 2000'de Wolf Ödülü; ve 1998'de Amerikan Kimya Derneği'nin en yüksek tanınırlığı olan Priestley Madalyası bulunuyor.[9]

1995 yılında, Texas A&M Kimya Bölümü, Amerikan Kimya Derneği'nin yerel bölümü ile birlikte, kimyasal araştırmalarda mükemmellik için yıllık FA Cotton Madalyası'nın açılışını yaptı. Onuruna ikinci bir ödül olan Sentetik İnorganik Kimya için F. Albert Cotton Ödülü,[14] her yıl Amerikan Kimya Derneği Ulusal Toplantısında verilmektedir.[9]

Cotton, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa ve Danimarka'daki ilgili akademilerin yanı sıra Amerikan Felsefe Derneği'nin bir üyesiydi. Yirmi dokuz fahri doktora aldı.[9]

FA Kimyasal Araştırmalarda Mükemmellik için Cotton Madalyası[değiştir | kaynağı değiştir]

1994 yılında oluşturulan FA Cotton Madalyası, Amerikan Kimya Derneği'nin Teksas A&M Bölümü tarafından her yıl, ne kadar değerli olursa olsun, ayrım yapmak yerine araştırmadaki başarıları tanımak için verilir. Ödül, ilk olarak 1995 yılında ilk madalyanın verildiği Frank Albert Cotton onuruna Carlos A. Murillo tarafından geliştirilen F. Albert Cotton Vakıf Fonu tarafından desteklenmektedir. Alıcı madalyaya ek olarak bronz bir kopyasını ve ödülü açıklayan bir sertifika alır.[15]

Ödül kazananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynak: Amerikan Kimya Derneği Teksas A&M Bölümü 2 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ölüm[değiştir | kaynağı değiştir]

Cotton, 20 Şubat 2007'de Texas College Station'da Ekim 2006'da düştü ve kafa travması komplikasyonlarından öldü.[17] Brazos İlçesi Şerif Departmanı, ölümüyle ilgili "şüpheli" olarak nitelendirilen bir soruşturma başlattı.[18]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c Chisholm (2008). "Frank Albert Cotton. 9 April 1930 -- 20 February 2007". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 54: 95-115. 
  2. ^ a b c d e "Professor F Albert Cotton". The Daily Telegraph. 2 Mart 2007. 28 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2018. 
  3. ^ Wilkinson (1954). "Bis-cyclopentadienyl Compounds of Nickel and Cobalt". Journal of the American Chemical Society. 76 (7): 1970-1974. 
  4. ^ a b "Obituary in Current Science 92, 844 (25 March 2007)" (PDF). 5 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  5. ^ Cotton, F. A.; Walton, R. A. "Multiple Bonds Between Metal Atoms" Oxford (Oxford): 1993. 0-19-855649-7.
  6. ^ "Crystalline extracellular nuclease of Staphylococcal nuclease". Journal of Biological Chemistry. 241: 4389-4390. 1966. 
  7. ^ Arnone A, Bier CJ, Cotton FA, Day VW, Hazen EE Jr, Richardson DC, Richardson JS, Yonath A. "A high resolution structure of an inhibitor complex of the extracellular nuclease of Staphylococcus aureus". Journal of Biological Chemistry. 246: 2302-2316. 
  8. ^ "Studying and Polishing the PDB's Macromolecules". Biopolymers. 99 (3): 170-82. Mar 2013. 
  9. ^ a b c d e "Internationally Prominent Chemist Dr. F. Albert Cotton Passed Away Tuesday At Age 76". Texas A&M University. 21 Şubat 2007. 17 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2011. 
  10. ^ Cotton, F. A., Chemical Applications of Group Theory, John Wiley & Sons: New York, (1st ed. 1963, 3d ed. 1990). 0-471-51094-7
  11. ^ "Wiley: Advanced Inorganic Chemistry, 6th Edition". 26 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  12. ^ a b vCotton, F. A. and Wilkinson, G., Advanced Inorganic Chemistry, John Wiley and Sons: New York, (1st ed. 1962, 6th ed. 1999). 978-0-471-19957-1
  13. ^ "National Science Foundation - The President's National Medal of Science". 15 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  14. ^ "F. Albert Cotton Award in Synthetic Inorganic Chemistry". 19 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  15. ^ "F. A. Cotton Medal for Excellence Chemical Research". Texas A&M Section of the American Chemical Society. 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2017. 
  16. ^ "F.A. Cotton Medal 2017". 7 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2017. 
  17. ^ "Texas A&M chemist F. Albert Cotton dies at age 76". Houston Chronicle. 20 Şubat 2007. 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2007. 
  18. ^ "Professor Cotton's death investigated". The Eagle. 18 Nisan 2007. 4 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.