Endokrin hastalıkları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Endokrin hastalıkları
Illu endocrine system.png
Başlıca endokrin bezleri
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
Uzmanlık Endokrinoloji
ICD-9 E[1]-E[2]
ICD-O 240-259
MeSH D004700

Endokrin hastalıkları endokrin sisteme ait bozukluklarıdır. Endokrin bozukluklarla ilişkili tıp dalı endokrinoloji olarak bilinir.

Hastalık tipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel olarak, endokrin bozukluklar üç gruba ayrılabilir:[1]

  1. Endokrin bir bezin sekresyonunun azalması (hiposekresyon) (hormon eksikliğine yol açar)
  2. Endokrin bir bezin aşırı salgılaması (hipersekresyonu) (hormon fazlalığına yol açar)
  3. Endokrin bezlerinin iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) tümörleri

Endokrin hastalıklar genellikle endokrin sistemde yer alan geri besleme mekanizmaları nedeniyle sekresyonunun azalması ve sekresyonun artmasının melez bir bir görüntüsünü ile ilgili oldukça karmaşık durumlardır. Örneğin, çoğu hipertiroidizm formu, aşırı miktarda tiroid hormonu salgılanmasına karşılık, düşük düzeyde tiroid uyarıcı hormon (TSH) salgılanması ile ilişkilidir.[2]

Hastalıkların listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Glukoz homeostaz bozuklukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Tiroid bozuklukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalsiyum homeostaz bozuklukları ve metabolik kemik hastalığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hipofiz bezi bozukluklarıHipofiz bezi bozukluklarıHipofiz bezi bozuklukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Arka (posterior) hipofiz[değiştir | kaynağı değiştir]

Ön (anterior) hipofiz[değiştir | kaynağı değiştir]

Seks hormonu bozuklukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Endokrin sistemin başka bir yerde belirtilmeyen tümörleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Multipl (Çoklu) endokrin neoplazisi
    • MEN type 1
    • MEN type 2a
    • MEN type 2b
  • Karsinoid sendrom

Ayrı organlara da bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Otoimmün poliendokrin sendromlar
  • İnsidentaloma - genellikle endokrin bezlerinde yapılan tanı amaçlı görüntülemeler sırasında karşılaşılan beklenmeyen bir bulgudur.

Endokrin acil durumlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Endokrinolojide, tıbbi acil durumlar diyabetik ketoasidoz, hiperozmolar hiperglisemik durum, hipoglisemik koma, akut adrenokortikal yetersizlik, feokromositoma krizi, hiperkalsemik kriz, tiroid fırtınası, miksoödem koma ve hipofiz apopleksidir.[3]

Dekompanse feokromositoma veya paratiroid adenomlardan kaynaklanan acil durumlar için bazen uygulanan agresif medikal tedaviler hastanın durumunu kontrol edemediğinde, acil olarak, o organın çıkarılmasını gerektirir (rezeksiyon), ancak alınan cerrahi riskler, özellikle rezeksiyon sonrası yaşanması olası kan basıncı düzensizlikleri ve kardiyovasküler sistemin çökme olasılığı (operasyon sonrasında yapılan rezeksiyonun kademeli bir normalizasyon ile telafi edilmesini gerektiren sırasıyla katekolaminler ve kalsiyum seviyelerindeki şiddetli bir düşüş nedeniyle) çok önemlidir.[4][5] Özellikle yeni ve daha etkili ilaçlar ve protokoller göz önünde bulundurulduğunda, hastayı stabilize etmeye yönelik devam eden girişimlerden sonra acil veya seçici cerrahiye karşı acil cerrahi operasyonu yapmak gerekliliği ise halen tartışmalıdır.[6][7][8]

Başvurular[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Endocrine Disorders". webmd. 22 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Diagnosing Hyperthyroidism: Overactivity of the Thyroid Gland". endocrineweb. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ Savage, M W; P Mah; A Weetman; J Newell-Price (1 Eylül 2004). "Endocrine emergencies". Postgraduate Medical Journal. 80 (947), s. 506–515. doi:10.1136/pgmj.2003.013474. PMC 1743094 $2. PMID 15356351. 
  4. ^ Brouwers, FM; Eisenhofer, G; Lenders, JW; Pacak, K (Aralık 2006). "Emergencies caused by pheochromocytoma, neuroblastoma, or ganglioneuroma". Endocrinology and Metabolism Clinics of North America. 35 (4), s. 699–724, viii. doi:10.1016/j.ecl.2006.09.014. PMID 17127142. 
  5. ^ Tahim, AS; Saunders, J; Sinha, P (2010). "A parathyroid adenoma: benign disease presenting with hyperparathyroid crisis". Case Reports in Medicine. Cilt 2010, s. 1–4. doi:10.1155/2010/596185. PMC 3014839 $2. PMID 21209735. 
  6. ^ Newell, KA; Prinz, RA; Pickleman, J; Braithwaite, S; Brooks, M; Karson, TH; Glisson, S (Ağustos 1988). "Pheochromocytoma multisystem crisis. A surgical emergency". Archives of Surgery. 123 (8), s. 956–9. doi:10.1001/archsurg.1988.01400320042007. PMID 2899426. 
  7. ^ Scholten, A.; Cisco, R. M.; Vriens, M. R.; Cohen, J. K.; Mitmaker, E. J.; Liu, C.; Tyrrell, J. B.; Shen, W. T.; Duh, Q.-Y. (2 Ocak 2013). "Pheochromocytoma Crisis Is Not a Surgical Emergency". Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 98 (2), s. 581–591. doi:10.1210/jc.2012-3020. PMID 23284003. 
  8. ^ Phitayakorn, R; McHenry, CR (Haziran 2008). "Hyperparathyroid crisis: use of bisphosphonates as a bridge to parathyroidectomy". Journal of the American College of Surgeons. 206 (3), s. 1106–15. doi:10.1016/j.jamcollsurg.2007.11.010. PMID 18501807.