Eirenis barani
| Eirenis barani | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Korunma durumu | |||||||||||||||
 Asgari endişe altında (IUCN 3.1) | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| İkili adlandırma | |||||||||||||||
| Eirenis barani Schmidtler, 1988 | |||||||||||||||
 | |||||||||||||||
| Eirenis barani dağılımı | |||||||||||||||
| Sinonimler | |||||||||||||||
Eirenis barani, Baran'ın cüce yarışçısı veya bilinen adıyla Adana Yılanı, Colubridae familyasından Eirenis cinsine ait zehirsiz bir yılan türüdür. E. barani, sadece Türkiye ve Suriye'ye özgü endemik bir türdür.
Etimoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Türe verilen Latince Eirenis barani, Türk herpetolog İbrahim Baran'ın soyadından gelmektedir.[1][2] Adana Yılanı, halk dilinde bilinen diğer adıdır.[3]
Tanımlanması
[değiştir | kaynağı değiştir]Josef Friedrich Schmidtler, 1988 yılında Adana'nın Kozan ilçesinden topladığı örneklerin, Eirenis modestus'tan bazı farklılıklar gösterdiğini saptayarak, bu bölgede yaşayan forma E. barani adını verdi.[4]
E. barani'nin holotipinin burun-ağız arası uzunluğu 228 mm (9,0 inç), kuyruk uzunluğu ise 78 mm'dir (3,1 inç). Sırt pulları pürüzsüzdür ve gövdenin ortasında 17 sıra halinde düzenlenmiştir.[4] Başın üst kısmı hafif pembemsi kahverengi lekelidir. Başın üstündeki bant uzun, kahverengi olup düzdür.[5] Bant, gençlerde koyu iken erginlerde biraz soluk renktedir. Sırt tarafı tek renkli ve kahverengimsi gridir. Dorsal pulların ortaları genellikle kenarlarına göre daha koyu tonlardadır.[4]
Habitat
[değiştir | kaynağı değiştir]E. barani, Türkiye'nin güneyinde, Hatay, Adana, Osmaniye, Kilis ve Kahramanmaraş'ın güneybatısında yayılım gösterir. Suriye'de ise kuzeybatı kesimlerinde, özellikle Halep ilinin Afrin ve Azez ilçelerinde ve Lazkiye ilinde bulunur.
Doğal yaşam alanları, Akdeniz tipi çalılık bitki örtüsü ve kayalık alanlar olup, yer yer meşe ve seyrek kızılçam (Pinus brutia) ağaçlarının bulunduğu yerlerde taş altlarında yaşar. Ayrıca orman açıklıklarında çalılık ve makilik yamaçlar ile seyrek bitkili taşlık ve kayalık biyotoplarda da rastlanmaktadır. E. barani, deniz seviyesinden 1.700 m (5.600 ft) yüksekliğe kadar olan yerlerde bulunabilirler.[3]
Üreme ve statüsü
[değiştir | kaynağı değiştir]Eirenis barani yumurtlayarak çoğalan bir türdür.[6] Çeşitli habitat tiplerine uyum sağlayabilen ve adapte olabilen bir tür olarak görülmektedir ve türe dönük belirli bir tehdit tespit edilmemiştir. Bu nedenle Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) bu türü asgari endişe altındaki türler kategorisinde listelemiştir.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Beolens, Bo; Watkins, Michael; Grayson, Michael (15 Eylül 2011). The Eponym Dictionary of Reptiles (İngilizce). JHU Press. s. 16. ISBN 978-1-4214-0135-5.
- ^ "Türk yılanı Baran". Haberturk.com. 30 Ocak 2007. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ a b c Varol Tok, Ishmail Ugurtas, Murat Sevinç, Wolfgang Böhme, Pierre-André Crochet, Roberto Sindaco, Yakup Kaska, Yusuf Kumlutaş, Uğur Kaya, Aziz Avci, Nazan Üzüm, Can Yeniyurt, Ferdi Akarsu (14 Aralık 2008). "IUCN Red List of Threatened Species: Eirenis barani". IUCN Kırmızı Listesi.
- ^ a b c Avcı, Aziz (2008). DOĞU AKDENİZ (HATAY, OSMANİYE, ADANA, MERSİN, KİLİS VE GAZİANTEP)’DEKİ BAZI Eirenis (REPTILIA: SERPENTES) TÜRLERİNİN (E. aurolineatus, E. barani, E coronelloides, E. eiselti, E. levantinus) TAKSONOMİK DURUMU. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi. ss. 5-54.
- ^ Geniez, Philippe (8 Mayıs 2018). Snakes of Europe, North Africa and the Middle East: A Photographic Guide (İngilizce). Princeton University Press. ss. 123-125. ISBN 978-0-691-17239-2.
- ^ "Eirenis barani". The Reptile Database. 25 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Vikitür'de Eirenis barani ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
