Egzotik Yıldızlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Egzotik yıldız, elektronlardan, protonlardan ve nötronlardan farklı parçacıklardan oluşan; yozluk basıncı ve diğer kuantum özellikleri sayesinde çekimsel çöküntüye karşı gelebilen yoğun bir yıldızdır. Bunlar, kuark yıldızları- garip yıldızları (kuark veya garip maddeden oluşan) ve daha kurgusal preon yıldızlarını (preonlardan oluşan) içerir.

Egzotik yıldızlar teorik olarak büyüktürler fakat 10 Nisan 2002’DE Chandra X-Ray Observatory tarafından yapılan gözlemlerde, daha önce nötron yıldızı oldukları düşünülen, RX J1856.5-3754 ve 3C58 adlı iki aday kuark yıldızı tespit edildi. Bilinen fizik yasalarına dayanarak, bulunan yıldızlar görünüşe göre çok daha küçük ve soğuktular ve iddia edilene göre nötrinumdan daha yoğun bir materyalden oluşmuştular. Fakat bu gözlemler, bazı araştırmacılar tarafından pek sonuca bağlanabilir görülmediğinden dolayı septisizme uğramıştır.

Kuark yıldızları ve Garip yıldızlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Nötronların yeterli miktarda basınç uygulandığı zaman bileşenlerine ve altkuaklarına ayrılmaları olasıdır. Bu durumda, yıldız daha da küçülerek daha da yoğunlaşacak, fakat bu durumda ancak ekstra bir kütle eklenmediği zaman hayatta kalabilecektir. Çok büyük bir nükleon haline gelmiştir. Hipotetik bir durumdaki yıldıza kuark yıldızı denir. Eğer kuark yıldızları garip madde içeriyorlarsa, o zaman garip yıldız ismini alırlar. Pulsar 3C 58’in olası bir kuark yıldızı olduğu öne sürülmüştür.

Elektrozayıf yıldızlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrozayıf bir yıldız egzotik bir yıldızın teorik bir tipidir ve zayıf elektro yanmasından dolayı olan radyasyon basıncı sayesinde çekimsel çöküşten korunur ve bu da, zayıf elektro yanma, zayıf elektro kuvvet tarafından, kuarkların leptonlara dönüşümleri sırasında yayılan enerjidir. Bu olay, Dünya’mızın kütlesinin yaklaşık iki katı kadar olan ve neredeyse bir elma büyüklüğündeki yıldız çekirdeğinde olur.

Bir yıldızın, elektrozayıf yıldız ürettiği yaşam aşaması teorik olarak supernova çöküşünden sonra olur. Elektrozayıf yıldızlar, kuark yıldızlarından daha yoğundurlar ve kuark dejenere basıncı kütle çekime karşı koyamayacak durumda oluşurlar, fakat yine de elektrozayıf yanma radyasyon basıncı sayesinde buna karşı koyabilirler. Yıldızın yaşamının bu aşaması 10 milyon yıla kadar dayanabilir.

Preon yıldızları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir preon yıldızının preon adı verilen hipotetik atomaltı parçacıklarından oluşan bir yıldız tipi olduğu düşünülmektedir. Preon yıldızlarının çok yoğun oldukları ve 1023 kg/m³’ü geçtikleri umulmaktadır. Beyaz cücelerden ve nötron yıldızlarından daha küçük ve hafif olmalarına rağmen kuark ve nötron yıldızlarından daha yoğunlardır. Preon yıldızları süpernova patlamalarından veya büyük patlamadan ortaya çıkmış olabilirler. Bunun gibi objeler, gama ışınlarını yerçekimsel bükülmeleri sayesinde saptanabilirler. Fakat parçacık hızlandırıcılardan alınan şimdiki gözlemler, preonların var olmadıkları yönünde veya en azından Higgs bozonları saptandığı ve ölçüldüğünden, çalışmalarının zorunluluklarına karşıdır.

Genel görelilikte, eğer bir yıldız Schwarzschild yarıçapından daha küçük bir boyuta doğru çökünüye uğrarsa, bu yarıçapta bir ufuk olayı meydana gelir ve yıldız, karadeliğe dönüşür, bu sebepten dolayı da bir preon yıldızının boyutu en fazla 1 metredir ve murlak kütlesi Dünya’nın kütlesinin 100 katıdır. Boyutu 1 metreden bir bezelye tanesinin büyüklüğüne kadar değişkenlik gösterebilir; Ay’ın kütlesine eşit miktarda bir kütleyle.

Bozon yıldızları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir bozon yıldızı, bozon (fermiyonlardan oluşan konvansiyonel yıldızlar) denilen parçacıklardan oluşan hipotetik astronomik objelerdir. Bu çeşit bir yıldızın var olabilmesi için, küçük bir kütle özelliği gösteren stabil bir tip bozon olması gereklidir. 2002’den beri böyle bir yıldızın varlığına dair kesin bir bulgu yoktur. Fakat kendileri etrafında dönen bir çift bozon yıldızı sayesinde ortaya çıkan çekimsel radyasyon sayesinde saptanmaları mümkün olabilir.

Bozon yıldızları, büyük patlamanın ilk aşamaları sırasında çekimsel çöküş sayesinde oluşmuş olabilirler. En azından teoride, aktif galaktik çekirdeklerin gözlemlenmiş birçok özelliğini açıklayabilecek süper kütleli bir bozon yıldızı, bir galaksinin çekirdeğinde mevcut olabilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]