Euro

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(EURO sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Euro
ευρώ (Yunanca), евро (Bulgarca)
€5 banknot ön yüzü €1 madenî para ortak yüzü (arka)
€5 banknot ön yüzü €1 madenî para ortak yüzü (arka)
ISO 4217 Kodu EUR (sayı 978)
Kullanıcı(lar)
Resmi olmayan
Enflasyon  %1,4 (Aralık 2012)
Kaynak ECB, Haziran 2009
Mehod UTFE
Pegged by
Altbirim
1/100 Sent
Asıl kullanım dillere göre farklılık gösterir
Sembol
Nickadı Ortak para birimi[1]
Plural Bakınız Euro ile ilgili dilsel konular
Sent Maddeye bakınız
Madeni paralar 1s, 2s, 5s, 10s, 20s, 50s, €1, €2
Banknotlar €5, €10, €20, €50, €100, €200, €500
Merkez bankası Avrupa Merkez Bankası
Website www.ecb.europa.eu
Yazıcı
Website [http:// ]
Darphane
Website

Euro (simge: ; kod: EUR), Avrupa Birliği'nin kurumları tarafından kullanılan ve Almanya, Avusturya, Belçika, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Kıbrıs, Letonya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya ile Yunanistan'ın oluşturduğu euro bölgesinin resmî para birimi.[2][3]

Ayrıca beş Avrupa ülkesinde daha kullanımda olan euro, 2013 itibarıyla her gün yaklaşık 334 milyon Avrupalı tarafından kullanılmaktadır.[4] Ek olarak 2013 itibarıyla dünya genelinde 210 milyon insan -Afrika'daki 182 milyon insan dahil- euroya sabitlenmiş para birimlerini kullanmaktadır.

Euro, ABD dolarının ardından dünyada en büyük ikinci rezerv para ve en çok kullanılan ikinci para birimi konumundadır.[5][6][7] Eylül 2013 itibarıyla dolaşımdaki yaklaşık €943 milyar değerindeki banknot ve madenî parayla birlikte euro, dünyadaki en büyük toplam değere sahip para birimidir.[not 14] Uluslararası Para Fonu'nun çeşitli para birimleri arasında yaptığı 2008 yılı GSYİH ve satın alma gücü paritesi tahminlerine göre, euro bölgesi dünyadaki ikinci büyük ekonomidir.[8]

Euro adı 16 Aralık 1995'te resmen kabul edildi.[9] Euro, 1 Ocak 1999'da hesap birimi olarak dünya finans piyasalarına tanıtıldı ve 1:1 (ABD$1,1743) oranı ile ECU'nun yerini aldı. Euro madenî para ve banknotları 1 Ocak 2002'de dolaşıma girdi.[10]

Euro bölgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Euro bölgesi
  1.  Almanya
  2.  Avusturya
  3.  Belçika
  4.  Estonya
  5.  Finlandiya
  6.  Fransa
  7.  Hollanda
  8.  İrlanda
  9.  İspanya
  10.  İtalya
  11.  Kıbrıs Cumhuriyeti
  12.  Letonya
  13.  Lüksemburg
  14.  Malta
  15.  Portekiz
  16.  Slovakya
  17.  Slovenya
  18.  Yunanistan

AB üyesi olmadığı hâlde euro kullanan ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Andorra, Monako, San Marino ve Vatikan AB üyesi olmamalarına karşın, yapılan antlaşmalar çerçevesinde euro kullanmaktadır. Karadağ ve Kosova ise AB ile herhangi bir antlaşma imzalamadan euro kullanmaktadır.

Madenî paralar[değiştir | kaynağı değiştir]

€ 0,01
€ 0,02
€ 0,05
€ 0,10
€ 0,20
€ 0,50
€ 1,00
€ 2,00

Banknotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Değeri Renk Uzunluk (mm) Genişlik (mm) Ön tarafı Arka tarafı
€ 5 gri 120 62
€ 10 kırmızı 127 67
€ 20 mavi 133 72
€ 50 turuncu 140 77
€ 100 yeşil 147 82
€ 200 sarı 153 82
€ 500 mor 160 82

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Denizaşırı iller dahil.
  2. ^ Ülkenin sadece Avrupa'daki toprakları AB'nin parçasıdır ve euro burada kullanılır. Karayip Hollandası 2011'de ABD doları kullanmaya başladı. Curaçao, Sint Maarten ve Aruba ise dolara sabitlenmiş kendi para birimlerini kullanır.
  3. ^ İsviçre frangı kullanan Campione d'Italia hariç.
  4. ^ Türk lirası kullanan Kuzey Kıbrıs hariç.
  5. ^ "Monetary Agreement between the European Union and the Principality of Andorra". Official Journal of the European Union. 17 Aralık 2011. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2011:369:0001:0013:EN:PDF. Erişim tarihi: 8 Eylül 2012. 
  6. ^ "By monetary agreement between France (acting for the EC) and Monaco". http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2002:142:0059:0073:EN:PDF. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2010. 
  7. ^ "By monetary agreement between Italy (acting for the EC) and San Marino". http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2001:209:0001:0004:EN:PDF. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2010. 
  8. ^ "By monetary agreement between Italy (acting for the EC) and Vatican City". http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2001:299:0001:0004:EN:PDF. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2010. 
  9. ^ "By the third protocol to the Cyprus adhesion Treaty to EU and British local ordinance" (PDF). http://www.sba.mod.uk/SBA%20Legislation/Ord%202007/Euro%20Ordinance%202007.pdf. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2011. 
  10. ^ "By agreement of the EU Council". http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1999:030:0029:0030:EN:PDF. Erişim tarihi: 30 May 2010. 
  11. ^ "By UNMIK administration direction 1999/2". Unmikonline.org. http://www.unmikonline.org/regulations/admdirect/1999/089%20Final%20%20ADE%201999-02.htm. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2010. 
  12. ^ İçsel bir hareketle. Ayrıca bakınız Montenegro ve euro
  13. ^ Zimbabve doları (12 Nisan 2009'da tamamen kaldırıldı), ABD$, İngiliz sterlini, Güney Afrika randı ve Botsvana pulası ile birlikte.
  14. ^ 26 Nisan 2013 itibarıyla:
    Total EUR currency (coins and banknotes) in circulation 771.5 (banknotes) + 21.032 (coins) =792.53 billion EUR * 1.48 (exchange rate) = 1,080 billion USD
    Total USD currency (coins and banknotes) in circulation 859 billion USD

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel
  • Baldwin, Richard; Wyplosz, Charles (2004). The Economics of European Integration. New York: McGraw Hill. ISBN 0-07-710394-7. 
  • Buti, Marco; Deroose, Servaas; Gaspar, Vitor; Nogueira Martins, João (2010). The Euro. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-92-79-09842-0. 
  • Jordan, Helmuth (2010). "Fehlschlag Euro". Dorrance Publishing. http://dorrance.stores.yahoo.net/feeurzufleuk.html. 
  • Simonazzi, A. and Vianello, F. [2001], “Financial Liberalization, the European Single Currency and the Problem of Unemployment”, in: Franzini, R. and Pizzuti, R.F. (eds.), Globalization, Institutions and Social Cohesion, Springer Verlag, Heidelberg, ISBN 3-540-67741-0.
Özel
  1. ^ Resmî belgelerde euro için "ortak para birimi" ifadesi kullanılır.
    "Council Regulation (EC) No 1103/97 of 17 June 1997 on certain provisions relating to the introduction of the euro". Official Journal L 162, 19 June 1997 P. 0001 – 0003. European Communities. 19 Haziran 1997. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31997R1103:EN:HTML. Erişim tarihi: 1 Nisan 2009. 
  2. ^ Rosenberg, Matt (23 Mayıs 2010). "Euro Countries: 22 Countries use the Euro as their Official Currency". About.com. http://geography.about.com/od/lists/a/euro.htm. Erişim tarihi: 27 Aralık 2010. 
  3. ^ "EU ministers back Estonia bid to join euro". BBC News. 8 Haziran 2010. http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/10264800.stm. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2010. 
  4. ^ Population Reference Bureau. "2013 World Population Data Sheet" (PDF). http://www.prb.org/pdf13/2013-population-data-sheet_eng.pdf. Erişim tarihi: 1 Ekim 2013. 
  5. ^ "Triennial Central Bank Survey 2007". BIS. 19 Aralık 2007. http://www.bis.org/publ/rpfxf07t.pdf. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2009. 
  6. ^ Aristovnik, Aleksander; Čeč, Tanja (30 Mart 2009). "Compositional Analysis of Foreign Currency Reserves in the 1999–2007 Period. The Euro vs. The Dollar As Leading Reserve Currency". Munich Personal RePEc Archive, Paper No. 14350. http://mpra.ub.uni-muenchen.de/14350/1/MPRA_paper_14350.pdf. Erişim tarihi: 27 Aralık 2010. 
  7. ^ Boesler, Matthew (11 Kasım 2013). "There Are Only Two Real Threats To The US Dollar's Status As The International Reserve Currency". Business Insider. http://www.businessinsider.com/dollar-as-international-reserve-currency-2013-11. Erişim tarihi: 8 Aralık 2013. 
  8. ^ "Report for Selected Country Groups and Subjects". Imf.org. 14 Eylül 2006. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=163&s=PPPGDP&grp=1&a=1&pr.x=63&pr.y=7. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.  "Report for Selected Countries and Subjects". Imf.org. 14 Eylül 2006. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=111&s=PPPGDP&grp=0&a=&pr.x=42&pr.y=7. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.  "Report for Selected Country Groups and Subjects". Imf.org. 14 Eylül 2006. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=163&s=NGDPD&grp=1&a=1&pr.x=42&pr.y=3. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009. 
  9. ^ "Madrid European Council (12/95): Conclusions". European Parliament. http://www.europarl.europa.eu/summits/mad1_en.htm. Erişim tarihi: 14 Şubat 2009. 
  10. ^ "Initial changeover (2002)". European Central Bank. http://www.ecb.int/euro/changeover/2002/html/index.en.html. Erişim tarihi: 5 Mart 2011. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Daha fazla bilgi için Vikipedi'nin kardeş projelerinde ara
Vikisözlük bu maddeyi Vikisözlük'te ara
Vikikitap bu maddeyi Vikikitap'ta ara
Vikisöz bu maddeyi Vikisöz'de ara
Vikikaynak bu maddeyi Vikikaynak'ta ara
Wikimedia Commons bu maddeyi Commons'da ara
Vikihaber bu maddeyi Vikihaber'de ara
Vikiversite bu maddeyi Vikiversite'de ara


Resmî siteler