Du Mu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Du Mu
Doğum 803
Chang'an
Ölüm 852
Chang'an
Meslek Şair, hükümet yetkilisi
Milliyet Çinli
Dönem Tang hanedanı

Du Mu (Çince: 杜牧; pinyin: Dù Mù; Wade–Giles: Tu4 Mu4; 803–852) Tang Hanedanı'nın önde gelen Çinli şairlerinden biriydi. Muzhi (Çince牧之) mahlası ve Fanchuan (Çince樊川) lakabıyla anılırdı.[1] Özellikle lirikal ve romantik dörtlükleriyle bilinir.

Çin şiirinin altın çağının önde gelen şairlerinden biri olarak kabul edilen Mu'nun adı, genellikle bir diğer ünlü Tang şairi Li Shangyin ile birlikte "Büyük Li-Du"ya (Li Bai ve Du Fu) karşılık olarak ''Küçük Li-Du'' (Çince小李杜) olarak anılırdı. Mu'nun etkilendikleri arasında Du Fu, Li Bai, Han Yu ve Liu Zongyuan vardı.

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Du Mu, Tang Hanedanı'nın başkenti Chang'an'da (modern Xi'an ) elit bir ailede, serveti giderek azalan Jingzhao Du klanı'nda doğdu. Büyükbabası, Tang sarayında bir bakan ve Tang Hanedanlığı ansiklopedisi Tongdian'ın derleyicisi olan Du You'ydu. 828'de 25 yaşındayken imparatorluk kamu hizmeti sınavının jinshi ("Bilgin") seviyesini geçti ve kariyerine bir dizi küçük görevde bulunan bir bürokrat olarak Edebi Gelişim Enstitüsü'nde editör olarak başladı.[2] Birkaç ay sonra Shen Chuanshi'nin maiyetine (Çince沈傳師) bir gözetim komisyoncusu olarak katılıp önce Hongzhou'ya, bir yıl sonrasında ise Xuanzhou'ya gitti.[3] 833'te Yangzhou'da bulunan Niu Sengru'nun yanına gönderildi. Yangzhou'da bir şair olarak gelişmeye başladı. 835'te soruşturma vekili olarak atandı ve başkente geri döndü. Daha sonra muhtemelen Zheng Zhu'ya karşı çıkan arkadaşı Li Gan'ın karıştığı bir anlaşmazlığın içine çekilmekten endişe duyduğu için Luoyang'a transfer edilmek istedi. Bu isteği kabul edildi ve böylece yılın ilerleyen vakitlerinde meydana gelen Şeker Kavunu Olayı'nı takip eden tasfiyeden kaçındı.[4]

Du Mu, yıllar boyunca çeşitli yerlerde birçok resmi görevde bulundu, ancak 835'te imparatorluk mahkemesindeki anlaşmazlıkta edindiği düşmanlar nedeniyle hiçbir zaman yüksek bir rütbeye ulaşamadı. 837'de hasta ve kör olan küçük kardeşi Du Yi'ye bakmak için Yangzhou'ya döndü, ardından kardeşini de yanına alarak Xuanzhou'da çalışmaya başladı. 838'de Tarih Ofisi'ne Derleyici olarak atandı ve Chang'an'a döndü. 840'ta Yemek Servisi Bürosu Müdür Yardımcılığına terfi etti, ardından 841 yılında Teftiş Kurulu Müdür Yardımcısı pozisyonuna transfer oldu. 842'den başlayarak, önce Huangzhou, sonra Chizhou ve Muzhou olmak üzere bir dizi küçük yoksul kırsal vilayetin valisi oldu. Du, atamalarından memnun değildi ve bunun için Li Deyu'yu suçladı. Kariyerinde başarısız olduğunu hissetmeye başladı ve bu memnuniyetsizliğini şiirlerinde de dile getirdi.[5]

848'de Du Mu, Liyakat Unvanları Müdür Yardımcısı olarak atandıktan sonra Chang'an'a döndü ve Tarih Ofisindeki eski görevine layık görüldü. 849'da Personel Bakanlığı Müdür Yardımcısı görevine transfer edildi, daha sonra kendi isteği üzerine 850'de Huzhou valisi olarak atandı. 851'de Chang'an'a, Değerlendirme ve Tasarım Bürosu Müdürü görevine geri çağrıldı ve 852'de Sekreterlik ve Tasarım Ofisine atandı. O kış hastalandı ve bir sonraki ay yılından önce öldü.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Du Mu shi, fu ve antik Çin nesirinde yetenekliydi. En çok tarihi yerler veya romantik durumlar içeren, ve genellikle ayrılık, çöküş veya geçicilik temaları üzerine yazılan şehvetli, lirik dörtlüklerin yazarı olarak bilinir. Stili, klasik imgelem ve diksiyonu çarpıcı olan dizmeleri, konuşma diline özgü sözler ve diğer kelime oyunlarıyla harmanlar. Ayrıca uzun anlatı şiirleri de yazmıştır.

Şiir[değiştir | kaynağı değiştir]

En iyi bilinen şiirlerinden biri "Qingming Festivali"dir. (Qingming Festivali, insanların saygı göstermek için atalarının mezarlarını ziyaret ettikleri ölüleri anma günüdür.)

清来 Qingming Festivali
清明时节雨纷纷, Qinming Festivali gününde yağmur serpiştirir.
路上行人欲断魂。 Yolda, gezgin kederlenir.
借问酒家何处有? Soruşturur, ''Nerede bir han bulunur?''.
牧童遥指杏花村。 Çoban bir çocuk işaret eder, ''Buradan uzakta, Kayısı Çiçeği Köyünde.''

Bir diğer çokça bilinen şiiri ise Sonbahar Akşamı'dır. Şiir, yaz bittiği için yelpazesi artık amacını yitirmiş olan saraydaki yalnız bir cariyeyi anlatmaktadır. Bu, şairin ailesinin nüfuzunun azalmasındaki hayal kırıklıklarına bir ima olarak kabul edilir.[6] Şiirde yer alan Sığırçobanı ve Dokumacı Kız yıldızları, yılda sadece bir kez buluşabilen iki ayrı aşığın hikayesine atıfta bulunur:

秋夕 Sonbahar Akşamı
银烛秋光冷画屏, Gümüşümsü mum, sonbaharımsı ışık, boyalı paravanı soğutur
轻罗小扇扑流萤。 O, hafif, küçük, ipek yelpazesiyle uçuşan ateş böceklerini savurur
天阶夜色凉如水, Saray merdivenlerinde, aynı su gibi gece de soğuktur
卧看牛郞织女星。 Uzanıp gözünü diker, Sığırçobanı ve Dokumacı Kız yıldızlarına

Düzyazı[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş Sanatı üzerine bir yorum yazısı ve üst düzey yetkililere birçok tavsiye mektubu yazdı.

Düzyazı eserlerinden oluşan 20 kitaplık seri Fan Chuan Wen Ji (Çince: 樊川文集; pinyin: fán chuān wén jí) günümüze kadar gelebilmiştir.

Modern referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

1968'de rock grubu Pink Floyd'dan Roger Waters, grubun ikinci albümü A Saucerful of Secrets'ın şarkılarından biri olan Set the Controls for the Heart of the Sun şarkısında Mu'nun şiirlerinden birinin ''Lotuslar özlem içinde birbirlerine yaslanır.'' (Çince多少綠荷相倚恨) dizesini kullanmıştır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

 

  1. ^ "中國大百科智慧藏". web.archive.org. 29 Eylül 2007. 29 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2021. 
  2. ^ "Du Mu (Tu Mu) 803-852". 15 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ Owen, Stephen (2006). The Late Tang: Chinese Poetry of the Mid-Ninth Century (827-860). Harvard University Asia Center. s. 260. ISBN 978-0-674-03328-3. 
  4. ^ Owen, Stephen (2006). The Late Tang: Chinese Poetry of the Mid-Ninth Century (827-860). Harvard University Asia Center. ss. 271-272. ISBN 978-0-674-03328-3. 
  5. ^ Owen, Stephen (2006). The Late Tang: Chinese Poetry of the Mid-Ninth Century (827-860). Harvard University Asia Center. s. 289. ISBN 978-0-674-03328-3. 
  6. ^ Red Pine, Poems of the Masters, Copper Canyon Press, 2003.

Alıntılanan eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Burton, Richard F. Yağmurda Plantainler: Du Mu'dan Seçilmiş Çin Şiirleri. Wellsweep 1990. ISBN'si 9780948454080. Bu iki dilli bir metindir. Geleneksel Çince karakterleri ile yazılmıştır.
  • Francis, Mark. Buzun Altında Koşmak: Du Mu'dan Seçilmiş Elli Şiir . Oxcidental Press 2012. ISBN'si 978-1-4681-2831-4. Bu iki dilli bir metindir. Geleneksel Çince karakterleri ile yazılmıştır.
  • Young David ve Jiann Lin. Sonbahar Nehrinde: Du Mu'dan Seçme Şiirler. Rager Media 2007. ISBN'si 0979209153. Bu iki dilli bir metindir. Geleneksel Çince karakterleri ile yazılmıştır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Şablon:Chinese poetry