Drosera rotundifolia

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Drosera rotundifolia
Drosera rotundifolia Brown's Lake Bog.jpg
Korunma durumu

Asgari endişe altında (IUCN 3.1)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Bölüm: Tracheophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Takım: Caryophyllales
Familya: Droseraceae
Cins: Drosera
Tür: D. rotundifolia
İkili adlandırma
Drosera rotundifolia
L., Sp. Pl.: 282 (1753).
Drosera rotundifolia Distribution Map.png
Türün yaşadığı yerler (kırmızı = yaygın; pembe = yaygın değil)

Güneşgülü veya bilimsel adıyla Drosera rotundifolia, bataklık, turbalık ve sazlıklarda yetişen bir etçil bitkidir. Kuzey Avrupa, Sibirya'nın çoğu, Kuzey Amerika'nın kuzeyinin büyük bölümü, Kore, Japonya, Kaliforniya, Mississippi, Alabama, Yeni Gine, Batı Kafkasya ve Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesinde yetişmektedir.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Drosera cinsi diğer bitkiler gibi yaprakları rosette düzenindedir. Yaprak sapı dar, tüylü ve 13 ila 50 cm arasında değişmektedir. Laminanın üst yüzeyi, yapışkan bir müsilaj salgılayan kırmızı salgı tüyleriyle kaplanmıştır.

Tipik bir bitkinin çapı 3 ila 5 santimetredir. Beyaz veya pembe renkli, beş yapraklı çiçekler 10 ila 15 mm uzunluğundadır.[1] Haziran ve Ağustos ayları arasında çiçeklenir.[2]

Kışın, soğuk koşullarda hayatta kalabilmek için hibernakulum pozisyonuna geçer. Hibernakulum, zemin seviyesinde sıkıca kıvrılmış yapraklardan oluşan tomurcuk pozisyonudur.

Etçillik[değiştir | kaynağı değiştir]

D. rotundifolia, kelebek kalıntılarını yerken

Bitki, yapraklarını kaplayan parlak müsilaj damlalarına gelen böceklerle beslenir. Bu etçil davranışı, genellikle besin açısından fakir olan veya besin mevcudiyetinin ciddi şekilde azaldığı ortamlarda hayatta kalmak için gelişmiştir. Bitki, salgı bezlerine yapışan böcekleri eritmek ve vücutlarındaki amonyak (protein) ve diğer besinleri ayrıştırmak için enzim salgılar.[3] Amonyak, diğer bitkilerin topraktan emdiği azotun yerini alır ve yüksek azotlu bir ortamda yetişen bitkiler, yakalanan böceklerden gelen azota daha az ihtiyaç duyar.[4]

Eskiden böceklerin parlak kırmızı rengin yanına geldiği düşünülüyordu, ancak yapay tuzaklar ile yapılan çalışmalarda, rengin böceklerin ilgisini çekmediği tespit edildi.[5]

Yayılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuzey Amerika'da, Kanada Bozkırları ve tundra bölgeleri, güney Alaska, Pasifik Kuzeybatısı ve güneyde Georgia ve Louisiana'ya kadar uzanan Apalaş Dağları ve Kanada'nın tüm bölgelerinde bulunur.

Britanya Adaları, Fransa'nın çoğu, Benelüks ülkeleri, Almanya, Danimarka, İsviçre, Çek Cumhuriyeti, Polonya, Beyaz Rusya, Baltık ülkeleri, İsveç ve Finlandiya'nın yanı sıra İtalya'nın kuzey bölgeleri de dahil olmak üzere Avrupa'nın çoğunda bulunur. Portekiz, İspanya, Romanya , Bulgaristan'ın dağlık bölgeleri ve İzlanda, Norveç ve Grönland'ın güney bölgelerinde görülür. Avusturya ve Macaristan'da nadirdir ve kısmen Balkanlar'a dağılmıştır.

Britanya'da Exmoor, Dartmoor, Sedgemoor, Lake District, Shropshire, Pennine Dağları ve İskoçya'da görülür. Genellikle bataklıklarda, ve dağların kenarlarındaki oyuklarda bulunur. Shropshire'ın ilçe çiçeğidir.[6]

Asya'da, Sibirya ve Japonya'nın yanı sıra Türkiye'nin bazı kısımları, Kafkasya, Kamçatka Yarımadası ve Kore'nin güney kısımlarında bulunur. Ayrıca Yeni Gine'de görüldüğü rapor edilmiştir.

Sazlar ve Equisetum ile birlikte turba yosununda büyüyen D. rotundifolia

Tıbbi özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

D. H. Paper'a göre,[7] Güneş gülünün bitki özü, hiperosid, kuersetin ve izokersetin flavonoidleri içermektedir. Bitki özündeki bileşenler bitkiye antienflamatuvar ve anti spazmodik özellikler sağlar.[8] Bitki özündeki flavonoidlerin muskarinik reseptörleri etkileyerek düz kasları gevşettiği düşünülmektedir. D. rotundifolia'nın bitki özündeki ellagik asidin de anti anjiyogenez etkileri olduğu gösterilmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ The Jepson Manual: Higher Plants of California. Berkeley, California: University of California Press. 1993. 20 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 
  2. ^ http://194.27.225.161/yasin/tubives/index.php?sayfa=1&tax_id=2004
  3. ^ "Drosera rotundifolia : Round-Leafed Sundew". msu.edu (İngilizce). 22 Kasım 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2017. 
  4. ^ Millett (July 2012). "Reliance on prey-derived nitrogen by the carnivorous plant Drosera rotundifolia decreases with increasing nitrogen deposition". New Phytologist. 195 (1): 182-188. doi:10.1111/j.1469-8137.2012.04139.x. PMID 22506640. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2017. 
  5. ^ Foot (16 Nisan 2014). "Red trap colour of the carnivorous plant Drosera rotundifolia does not serve a prey attraction or camouflage function". Biology Letters. 10 (4): 20131024. doi:10.1098/rsbl.2013.1024. PMC 4013691 $2. PMID 24740904. 
  6. ^ "Round-leaved sundew | Plant & fungi species | Wild plants". www.plantlife.org.uk. 6 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2016. 
  7. ^ Paper (April 2005). "Comparison of the antiinflammatory effects of Drosera rotundifolia and Drosera madagascariensis in the HET-CAM assay". Phytotherapy Research. 19 (4): 323-6. doi:10.1002/ptr.1666. PMID 16041727. 
  8. ^ "In vitro antispasmodic and anti-inflammatory effects of Drosera rotundifolia". Arzneimittelforschung. 54 (7): 402-5. 2004. doi:10.1055/s-0031-1296991. PMID 15344845. 

 

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]