Diyarbakır Ulu Camii

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Diyarbakır Ulu Cami sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Diyarbakır Ulu Cami
Temel bilgiler
Yer Diyarbakır, Türkiye
İnanç İslam
Açılış yılı 1090
Durum Etkin
Mimari
Mimari tür Cami
Özellikler

Diyarbakır Ulu Cami, Diyarbakır Kalesi'nin surları üzerinde Harput Kapısı ile Mardin Kapısı'nı birleştiren eksenin batısında yer alan cami.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Anadolu'nun en eski camisidir.[kaynak belirtilmeli] 639 yılında Diyarbakır'a egemen olan müslüman Araplar tarafından şehrin merkezindeki en büyük mabedin (Martoma Kilisesi) camiye çevrilmesiyle oluşturulmuştur. Daha sonra 1091 yılında Büyük Selçuklu Hükümdarı Melikşah'ın buyruğu ile büyük bir onarım gördüğünü, değişik dönemlerde birçok kez onarım ve eklentilerle bugünkü şeklini aldığını kitabelerinden öğrenmekteyiz. 1115 yılında ğeçirdigi yangın ve deprem sonucu içerisindeki kemerler sutunlar bezemeli taşlar hepsi yıkılmıştır. Dışarıda bulunan mermer taşları bu tarihten sonra yayılmıştır.[kaynak belirtilmeli] Erken islam döneminin ünlü Şam Emeviye Cami'nin (benzerliklerden dolayı) Anadolu'ya yansıması olarak yorumlanan Diyarbakır Ulu Cami, İslam aleminin 5. Harem-i Şerifi olarak kabul edilmektedir. Ayrıca Camide sibernetiğin babası olarak kabul edilen ünlü bilgin El Cezeri'nin yaptığı güneş saati bulunmaktadır.

Mimari[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortadaki büyük avlunun doğu ve batısında yer alan maksureleri, güneyinde Hanifiler Cami'i, kuzeyindeki Şafiiler Camii ve Mesudiye Medresesi ve Caminin batı girişinin hemen yakınındaki Zinciriye Medresesi ile dinsel ve kültürel yapıları bir araya getiren bir yapılar grubu niteliğindedir. Zinciriye medresesinde El cezeri (imam cezeri) ilk olarak ders vermiştir.[kaynak belirtilmeli] medresenin kapılarının küçük olma nedeninin içerisinde büyük alimler olduğundan odaya girerken eğilerek girilsin.[kaynak belirtilmeli] Ulu Cami'nin avlu cephelerinde farklı dönemlere ait Mimari bezekler, kabartma ve yazıtlar büyük bir uyum içerisinde yerleştirilmişlerdir.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulu Cami, Diyarbakır
Cami sütunları
Cami sütunları 
Cami sütunları
Cami sütunları 
Camideki Kuran'dan bir sayfa
Camideki Kuran'dan bir sayfa 
Avlu
Caminin avlusu