Dijital okuryazarlık

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Dijital okuryazarlık akıllı telefonlar, tabletler, dizüstü bilgisayarlar ve masaüstü bilgisayarlar gibi ağ cihazları  aracılığı ile bilgiyi bulma, anlama, analiz etme, üretme ve paylaşabilme becerilerini ifade eder. Dijital okuryazarlık bilgisayar okur yazarlığı veya dijital becerilerden farklıdır.

Dijital okuryazarlık, bilgisayar okuryazarlığı ve dijital becerilerden farklıdır. Bilgisayar okuryazarlığı, dijital okuryazarlığın ilerisindeydi. Bilgisayar okuryazarlığı, masaüstü bilgisayarlar ve dizüstü bilgisayarlar gibi geleneksel bilgisayarları kullanma bilgi ve becerilerini ifade eder. Bilgisayar okuryazarlık yazılımı, uygulama paketlerini kullanma konusunda pratik becerilere odaklanmaktadır. Dijital beceriler daha çağdaş bir terimdir ve dizüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonlar gibi dijital aygıtları kullanmada pratik becerilerle sınırlıdır.

Dijital okuryazarlık iki terimin dijital ve okur-yazarlığın evlenmesi demektir. Ancak, iki terimden oluşan bir kombinasyondan çok daha fazlasıdır. Dijital bilgi, verilerin sembolik bir temsilidir ve okuryazarlık, bilgiyi okumak, tutarlı bir şekilde yazmak ve yazılı kelimeyi eleştirel olarak düşünme becerisini ifade eder.

Dijital okuryazar bir birey çeşitli dijital becerilere sahiptir. Akıllı cihazlar ve sosyal ağların temel prensipleri, topluluklar ve sosyal medya ile etkileşim, bilgiye ulaşma onu analiz etme, eleştirel düşünme gibi beceriler bunlardan bazılarıdır. Bu becerilere sahip olma bireyin dijital deneyimlerini farklı medya platformlarında güçlendirir. Dijital medyanın evrimi ile birlikte bu beceri de evrilecektir. 

Dijital okuryazarlık, geleneksel okuma yazma biçimlerinin yerini tutmaz. Geleneksel okuma yazma biçimleri üzerine kuruludur. Dijital okuryazarlık, bireylerin çok fazla yolla iletişim kurmalarını ve öğrenmelerini sağlar. Sosyal düşünceden eleştirel düşünceye kadar değişen çeşitli beceriler, bireylerin dijital cihazların anlamlarını yorumlamasına olanak tanır.

Dijital okuryazarlık, eleştirel düşünme becerilerine ek olarak çevrimiçi ortamlarda etik normları ve davranış standartlarını içerir. Her çevrimiçi topluluk, bilgi yaratma ve dolaşıma ilişkin kendi kural ve kuralları setine sahiptir. Çevrimiçi tüketiciler ve üreticiler arasında artık net bir ayrım yapılmadığı dijital çağda davranış protokolleri gereklidir. Çevrimiçi tüketiciler ve üreticiler arasındaki belirsiz ayrıma "üretim" denir.

Dijital okuryazarlık, dijital vatandaşlığın dokuz temel öğesinden biridir. Dijital bir vatandaş çevrimiçi ortamlarda etkin vatandaş olma özelliğine sahiptir ve etkili bir şekilde web ile etkileşim kurmak için gerekli teknik okuryazarlık becerilerine sahiptir. Evlerinde internet erişimi vardır ve bireyler her gün internet kullanır

'Bilgi ve veri okuryazarlığı' gibi diğer terimler de dijital okuryazarlıkta olduğu gibi aynı yeterlikleri kapsamak için kullanılır. Bu terim, Vatandaşlar için Dijital Yeterlilik Çerçevesinde, iş ve istihdam edilebilirlik, öğrenme, eğlence, tüketim ve topluma katılımda vatandaşların sayısal yetkinliğini artırmak için Avrupa Komisyonu tarafından oluşturulan bir araçta kullanılmaktadır. Çerçevenin 2.0 sürümü, kullanılan tanımlayıcıları ve terimleri güncelleyen 2016'da oluşturuldu (Vuorikari ve diğerleri, 2016).

Dijital okuryazarlık araştırmacıları, dijital teknolojileri kullanırken insanların bilgiyi bulma, kullanma, özetleme, değerlendirme, yaratma ve iletişim kurma gibi çok çeşitli konuları keşfederler. Araştırma, bilgisayar donanımı, cep telefonları, mobil cihazlar ve web araması veya internet uygulamaları da dahil olmak üzere yazılım veya mobil uygulamalar gibi geniş kapsamlı donanım platformlarını da kapsıyor. Dijital okuryazarlığının araştırılması, insanların bilgisayarları nasıl kullanmayı öğrendiklerinden çok daha fazlasıyla ilgilidir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]