De astronomia
De astronomia, (Astronomi Hakkında)[a] muhtemelen Augustus döneminde (y. MÖ 27 - MS 14) Latince yazılmış bir öykü kitabıdır. "Higinus"a atfedilen kitabın gerçek yazarı uzun süredir tartışılmaktadır. Ancak sanat tarihçisi Kristen Lippincott, yazarın Augustus döneminde Palatine kütüphanesinin müdürü olarak görev yapan Gaius Julius Higinus olabileceğini ileri sürmektedir.[3]
Metin, 48 Ptolemaios takımyıldızından 47'sini anlatır ve esas olarak takımyıldızları çevreleyen Yunan ve Roma mitolojisine odaklanır; ancak metinde yıldızların göreceli konumları hakkında bazı tartışmalar da yer almaktadır. İçerdiği hikâyeler, esas olarak geleneksel olarak Eratosthenes'e atfedilen bir eser olan Catasterismi'ye dayanmaktadır.
Astronomia, bir özetler derlemesidir. Encyclopædia Britannica'nın on birinci baskısına göre, Latince yeterlilik düzeyi ve üslubu ile temel hatalar (özellikle Yunanca orijinallerin çevirisinde), bunların C. Julius Higinus gibi "çok seçkin" bir bilim insanının eseri olamayacağını kanıtlıyor. Ayrıca, bu incelemelerin, Higinus'un Genealogiae'sinin 2. yüzyılın ikinci yarısında, mitoloji üzerine eksiksiz bir inceleme ekleyen bilinmeyen bir uyarlayıcı tarafından özetlendiği öne sürülmüştür.[4] Astronomia'daki yıldız listeleri, Batlamyus'un Almagest eseri ile tam olarak aynı sıradadır ve bu da 2. yüzyıl derlemesi fikrini güçlendirmektedir.[5]
De astronomia'nın ilk baskısı 1475'te Augustinus Carnerius tarafından yayımlanmıştır.[6] On yıldan kısa bir süre sonra, 1482'de Erhard Ratdolt, tam başlığı Clarissimi Viri Hyginii Poeticon Astronomicon Opus Utilissimum olan De astronomia'nın bir baskısını yayımlamıştır. Bu baskı için Ratdolt, Higinus'un metnine eşlik etmesi için takımyıldızları tasvir eden bir dizi tahta baskı sipariş etmiştir.[7] Bunu takip edecek diğer birçok yıldız atlasında olduğu gibi, çeşitli yıldızların konumları her takımyıldızın görüntüsü üzerine bindirilmiş olarak gösterilmiştir. Ancak, tahta baskılardaki yıldızların göreceli konumları, Higinus'un metinde verdiği açıklamalara veya gökyüzündeki yıldızların gerçek konumlarına çok az benzemektedir.[8]
Yıldız konumlarının hatalı olması ve takımyıldızların herhangi bir bağlam içinde sunulmaması nedeniyle De Astronomia, gece gökyüzü için pratik bir rehber olmaktan uzaktır. Bununla birlikte, Ratdolt’un bastırdığı çizimler, sonraki gökyüzü atlaslarında takımyıldız figürleri için bir şablon işlevi görmüştür. Metin ise bunun tersine, bazı az bilinen Yunan mitlerine dair önemli — hatta kimi zaman tek — kaynak olma niteliği taşır.
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Özel
- ^ E.g., the book is called "Hyginus' Poeticon Astronomicon" in Gordon (1975), p. 154.
- ^ E.g., the book is called "Hyginus' Astronomica" in Copeland (2016), p. 82.
- ^ Lippincott 2011, s. 1.
- ^ Chisholm 1911.
- ^ "Julius Hyginus Poeticon Astronomicon". 23 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2019.
- ^ Lippincott 2011, s. 13.
- ^ Lippincott 2011, s. 185, note 246.
- ^ Ridpath, Ian. "Star Tales: Illustrating the works of Aratus and Hyginus". ianridpath.com. 31 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: January 19, 2024.
- Genel
- Bu madde artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Hyginus, Gaius Julius". Encyclopædia Britannica. 14 (11. bas.). Cambridge University Press. s. 175.
- Lippincott, Kristen (2011). "The Textual Tradition of the De Astronomia of Hyginus" (PDF) (İngilizce). The Saxl Project. 13 Haziran 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2024.
- Lippincott, Kristen (2011). "The Textual Tradition of the De Astronomia of Hyginus" (PDF) (İngilizce). The Saxl Project. 13 Haziran 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: January 19, 2024.
- Condos, Theony (1997). Star Myths of the Greeks and Romans: A Sourcebook, Containing The Constellations of Pseudo-Eratosthenes and the Poetic Astronomy of Hyginus. Grand Rapids, MI: Phanes Press. ISBN 1890482927.
- Copeland, Rita, (Ed.) (2016). The Oxford History of Classical Reception in English Literature. 1 (800-1558). Oxford: Oxford University Press.
- Eratosthenes (2015). Eratosthenes and Hyginus: Constellation Myths, with Aratus's Phaenomena. Hard, Robin tarafından çevrildi. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780198716983.
- Gordon, D. J. (1975). Orgel, Stephen (Ed.). The Renaissance Imagination. Berkeley, CA: University of California Press.
- Viré, Ghislaine, De astronomia, Teubner, De Gruyter, 1992. 9783598714382. DOI:10.1515/9783110951219.
