Darfur Sultanlığı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Darfur Sultanlığı
Arapçaسلطنة دارفور

1603–1916
Bayrak Arma
Komşu devletler arasında Darfur Sultanlığı
Başkent El Faşir (1790 sonrası)
Dil(ler) Fur, Arapça
Din Sünnilik İslam
Yönetim Mutlak monarşi
 - 1603-1637 Süleyman Solong (en)
 - 1873-1874 Ibrahim
 - 1898-1916 Ali Dinar (en)
Tarihi
 - Erken Modern Çağ
 - Kurulmuş 1603
 - Yıkılış 6 Kasim 1916
Günümüzdeki durumu Sudan

Darfur Sultanlığı (Arapçaسلطنة دارفور) — Sudan'da 1603 yılında kurulan ve 24 Ekim 1874 tarihine kadar bağımsız olan tarihi bir devlet.

16. yüzyılın başından 1916'ya kadar var olan saltanat. Saltanat Kordofan'ın temelinde ortaya çıktı.[1] 16. yüzyılda, saltanat Bornu İmperatorluğu (en)'na, sonra da Sennar'a bağlıydı.

Devletin çiçeklenmesi, 18. yüzyılda, Saltanat'ın klan Keir'in temsilcisi Süleyman Solong (en) (1596-1637) tarafından yönetildiği zaman geldi. Saltanatı boyunca, İslam devlet dini ilan edildi.[2]

Ahmed Bahr (1682-1722) politikası (Kanem-Bornu ve Bagirmi Sultanlığı'ndan göçü teşvik eden) ülkenin ekonomik refahına katkıda bulundu. Daha sonra doğuda bulunan Saltanatın sınırları Atbara nehri (en)'ne genişledi.Daha sonraki yöneticiler, Sennar ve Vaday ile savaşa başladı.18. yüzyılda Darfur yöneticileri Func (en)'u fethetmeye çalıştılar, ancak Omdurman'dan daha ileri gitmediler. ele

Saltanat döneminde Napolyon Bonapart'ın Mısır'da kampanya yaptığı; 1799'da Abdr-el-Rahman, Fransız generali Memlüklere karşı kazandığı zafer için tebrik eden bir mektup yazdı. Bunun üzerine Bonapart, Sultan'dan on altı yaşından büyük, güçlü ve enerjik olan 2.000 siyah kölenin bir sonraki karavanını göndermesini istedi.

1874 yılında, Saltanat, genel nüfusun memnuniyetsizliğine neden olan Mısır tarafından yönetildi. Sadece 1879'da Sudan Genel Valisi Charles Gordon, hanedanlığın yönetimini geri getirmeyi teklif ederek isyanı bastırmayı başardı. Ancak verdiği söz yerine getirilmedi ve 1881'de yeni genel vali, Slatin Bey (Rudolf Carl von Slatin (en)) Genel Vali olarak atandı, Muhammed Ahmed'in önderlik ettiği Mahdist Savaşı (1881-1885) bastırmak zorunda kaldı.

İngiltere'nin 1898 Eylül'ünde Sudan'ın fethinden sonra Darfur Sultanlığı bağımsızlığını tekrar kazandı. Ali Dinar (en) hükümdar olarak ilan edildi. Mahdist ayaklanması sırasında Omdurman'da hapsedildi. Sultan yıllık bir haraç ödedi. 1915 yılının Nisan ayında, Ali Dinar, Saltanatın tamamen bağımsızlığını ilan etti. Fakat, Mayıs 1916'da ordusu İngilizler tarafından yendi ve Kasım 1916'da öldürüldü. Saltanat, Britanya-Mısır Sudanına dahil edildi.[3].

Modern Sudan'ın bir parçası olarak, eski saltanat toprağı Darfur eyaletinin bir parçası oldu.

Ekonomik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Darfur son sultan, savaş alanında Ali Dinar cesedini.

Darfur Sultanlığı, Vaday, Kanem-Bornu, Sennar, Mısır devletleri ile ticari ve kültürel ilişkileri sürdürmüştür.

Sultanların köle ticareti konusunda tekelleri olmuş, gelen tüccarlar üzerinden vergi toplamış ve Mısır'da satılan köleler üzerine ihracat vergileri vermiştir. Bazı yerli köleler, Kürk'ün halkının geleneksel elitleriyle çatışmaya neden olan yeni elitin bir katmanını oluşturan, Sultan'ın mahkemesinde önemli pozisyonlarda yer almayı başardı.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Saltanatın etnik temeli Fur oldu. Ayrıca, Nilo-Sahran halkının diğer temsilcileri Darfur'da yaşıyordu: Zagava, Masalit ve Baggara Arapları[4]

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • R. S. O'Fahey: The Darfur Sultanate: A History. Columbia University Press, New York 2008
  • W. G. Browne, Travels in Africa, Egypt and Syria, Londra 1799.
  • Al-Tunisi, Tashidh al-adhhan bisirat al-Arab wa-l Sudan, Paris 1850, Perron'un Fransızca çevirisi "Voyage au Darfour par le cheykh Mohammed Ebn Omar El-Tounsy" (1845) ve "Voyage au Ouadday" (Paris 1851)
  • G. Nachtigal, Sahara und Sudan, Leipzig 1889
  • R. C. Von Slatin, Fire and sword in the Sudan, Londra 1896
  • Naun Shukayr, Tarikh al-Sudan, Kahire, 1903
  • R. L. Hill, A biographical dictionary of the Anglo-Egiptian Sudan, Oxford, 1951
  • P. M. Holt, The Mahdist state in the Sudan, Oxford, 1958
  • A. B. Theobald, Darfur and its neighbours under Sultan Ali Dinar
  • Ogot, Bethwell A. L'Afrique du XVIe au XVIIIe siècle (inglizce). UNESCO, 1999, p. 224. ISBN 9232017113.
  • Kevin Shillington: Encyclopedia of African History. New York: Fitzroy Dearborn, 2005. ISBN 1-57958-245-1. (inglizce)
  • Roland Oliver ve Anthony Atmore: Medieval Africa 1250-1800. Cambridge University Press, 2001. ISBN 0-521-79024-7.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Леонид Сергеевич Васильев. История Востока. Том 1
  2. ^ Ogot, Bethwell A. L'Afrique du XVIe au XVIIIe siècle (inglizce). UNESCO, 1999, p. 224
  3. ^ Darfur Sultanate — 1596—1916
  4. ^ Гаагский фальстарт//Lenta.ru, 25.10.2009