Dalaman Havalimanı

Koordinatlar: 36°42′53″K 28°47′34″D / 36.71472°K 28.79278°D / 36.71472; 28.79278
Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Dalaman Havaalanı sayfasından yönlendirildi)
Dalaman Havalimanı
Dalaman Airport logo.jpg
Dalaman Airport Karakas-2.jpg
IATA: DLM - ICAO: LTBS - LID:
Türkiye üzerinde DLM
DLM
DLM
Havaalanının Türkiye haritasındaki yeri
Özet
Havalimanı tipi Sivil, askeri
Sahibi/İşleticisi YDA Havalimanı Yatırım ve İşletme A.Ş.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi
Sahibi Devlet Hava Meydanları İşletmesi
İşletici YDA Havalimanı Yatırım ve İşletme A.Ş.
Yer Dalaman,Muğla, Türkiye
Açılış 1981 Bunu Vikiveri'de düzenle
Bağlantı merkezi (hub) Türk Hava Yolları, Pegasus Hava Yolları, AnadoluJet
Rakım (ODS) 20 ft / 6,15 m
Koordinatlar 36° 42' 52"N 28° 47' 33" E
Web sitesi dalamanairport.aero
Harita
Pistler
Yön Uzunluk Yüzey
ft m
9,842 3,000 Beton [1]
İstatistikler (2015)
Toplam yolcu 4,377,101 artış
Kaynak: DHMI[2]

Dalaman Havalimanı (IATA: DLM - ICAO: LTBS) Muğla ili, Dalaman ilçesi sınırları içerisinde bulunan uluslararası havalimanı. Şehir merkezinin 6 km. güneyinde yer alan havalimanı; Milas-Bodrum Havalimanı ile birlikte Muğla'ya hizmet veren iki uluslararası havalimanından biridir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Yapımına 1976 yılında başlanmış ve 1981 yılında hava meydanı olarak hizmete girmiştir. 1989 yılında yönetim kurulu kararıyla havalimanı statüsünü almıştır.[3]

Bulunduğu Şehir : Muğla
Hizmete Giriş Yılı : 1981
Havalimanı Statüsü : Sivil/Askeri
ICAO Kodu : LTBS
IATA Kodu : DLM
Trafik Tipi : İç Hat/Dış Hat
Terminal Binası Toplam Büyüklüğü 118.005 m²
Coğrafi Koordinatları 36 °42' 45" N , 28 °47'29" E

7 Mart 2014 tarihinde yapılan ihalede en yüksek teklifi 705 milyon Euro ile YDA Havalimanı Yatırım ve İşletme A.Ş. yaptı. İhale sonucunda YDA Havalimanı Yatırım ve İşletme A.Ş. 31 Aralık 2040 tarihine kadar havalimanının işletme hakkına sahip oldu.[4]

Teknik özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Günün 24 saati sivil ve askeri hava ulaşımına açık tutulan Dalaman Havalimanı CAT I (Kategori I) niteliklerine sahiptir.

Dalaman Hava Meydan Komutanlığı ile ortak kullanılan havalimanının güney ucunda askeri üs bulunmaktadır ve yedek hava limanı olarak kullanılmaktadır. Üs, 1. Hava Kuvveti Komutanlığı, Balıkesir 9. Ana Jet Üs Komutanlığına bağlıdır.

İntifa DHMİ-HKK
Terminal İşletmecisi İç Hatlar : YDA - Dış Hatlar : YDA
Şehre Uzaklık 6 KM
Ulaşım Otobüs, Servis, Taksi, Belediye Şehir İçi Toplu Taşıma Aracı, HAVAŞ ve MUTTAŞ
Yükseklik (AMSL) 20 FT (6.15 M)
Aydınlatma Kategorisi 01 CAT II - 19 Basic Yaklaşma
İtfaiye Kategorisi CAT IX
VIP VAR
CIP VAR
Banka Hizmetleri VAR
Sağlık Hizmetleri VAR
PTT YOK
Otopark Kapasitesi 393 Otomobil , 289 Otobüs

Toplam 9.343.000 m² kurulu alanı bulunan Liman, 2594 m² iç ve 21588 m² dış hat terminal binasına, 3000x45 m boyutlarında beton kaplamalı piste, 3000x30 m boyutlarında taksiruta ve 932x205 m boyutlarında 57 uçak kapasiteli bir aprona sahiptir.

PİST[değiştir | kaynağı değiştir]

APRONLAR[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğrultu Uzunluk (m) Mukavemet Yüzey Boyut Kaplama Mukavemet Park Kapasitesi
01-19 3000x45 110 PCN Beton 204,95x933 m² Beton 100 PCN 57
267x583,60 m² Beton 110 PCN

Teknik Özellik Tabloları: https://www.dhmi.gov.tr/Sayfalar/Havalimani/Dalaman/TeknikBilgilerveKolayliklar.aspx 29 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Terminal[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni dış hatlar terminali (Terminal 2)[değiştir | kaynağı değiştir]

Dalaman Havalimanı Dış Hatlar Terminali

2 Aralık 2003 tarihinde ihale edilen ve Ağustos 2004 tarihinde yapımına başlanılan Dalaman Havalimanı Yeni Dış Hatlar Terminal Binasının yapımını, normal süresinden 8 ay önce, 24 ay içerisinde tamamlanmış ve 1 Temmuz 2006 itibarı ile hizmete girmiştir. YDA Havalimanı Yatırım ve İşletme A.Ş.[5] tarafından Yap-İşlet-Devret modeli ile işletilmekte olan Dalaman Havalimanı Yeni Dış Hatlar Terminali 95.000 m²'lik kapalı alanı ile eski dış hatlar terminalin 4 katı büyüklüğündedir. Dış Hatlar Terminali'ne ek olarak 210.000 m²'lik ek bir apron, 45.000 m²'lik ve toplam 950 araç kapasiteli bir otoparkı ile CIP ve VIP binaları bulunmaktadır.

  • 10 milyon yolcu/yıl kapasiteli,
  • 12 yolcu köprüsü,
  • CUTE terminalleri ile donatılmış 87 check-in kontuarı,
  • 64 pasaport kontuarı,
  • Bagaj Handling Sistemi ile entegre 5 seviyeli otomatik patlayıcı algılama sistemi

ve diğer kolaylıklara sahip olacak şekilde inşa edilmiştir. Yeni dış hatlar terminalinin devreye girmesiyle daha önce dış hatlar terminali olarak hizmet vermekte olan terminal, yenilenerek iç hat terminali olarak hizmet vermeye başlamıştır.

YDA Dalaman Dış Hatlar Terminali, ISO 9001 Kalite Belgesi, ISO 22000 Gıda Güvenliği, ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği, ISO 14001 Çevre Belgesi, TS 13001 HACCP Gıda Güvenliği Belgesi, OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Belgesi almaya hak kazanmıştır.

Havayolları ve uçuş noktaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Düzenli/Yılboyu uçuşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hava yollarıUçuş noktaları
Pegasus Hava Yolları İstanbul Sabiha Gökçen
Thomas Cook Airlines Londra Gatwick[6]
Türk Hava Yolları İstanbul

Sezonluk uçuşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hava yollarıUçuş noktaları
Austrian Airlines
işleten: Tyrolean Airways
Viyana
Azerbaijan AirlinesBaku
British AirwaysLondra Gatwick (bitiş: 24 Ekim 2015)
CondorDüsseldorf, Frankfurt, Munich, Stuttgart
Corendon AirlinesAmsterdam, Brüksel, Ohrid
easyJetBristol, Edinburgh, Londra-Gatwick, Londra-Stansted, Manchester
FinnairHelsinki[7] (bitiş: 25 Ekim 2015)
JetairflyBrüksel[8]
Norwegian Air ShuttleOslo-Gardermoen
Pegasus Hava YollarıLondra Gatwick (bitiş: 5 Ekim 2015), Manchester (bitiş: 5 Ekim 2015), Newcastle Upon Tyne ( bitiş: 28 Eylül 2015)
Thomas Cook AirlinesLondra-Stansted, Manchester, Aberdeen, Birmingham, Bristol, Glasgow, Newcastle upon Tyne[6]
Thomson AirwaysLondra-Gatwick, Aberdeen, Belfast-International, Birmingham, Bournemouth, Bristol, Cardiff, Doncaster/Sheffield, East Midlands, Edinburgh, Exeter, Glasgow, Leeds/Bradford, Londra-Luton, Londra-Stansted, Manchester, Newcastle upon Tyne
Transavia.comAmsterdam, Eindhoven, Groningen, Rotterdam/The Hague
TUIflyKöln/Bonn, Düsseldorf, Frankfurt, Hannover, Munich, Nuremberg, Stuttgart
Türk Hava Yollarıİstanbul Sabiha Gökçen
Türk Hava Yolları
işleten: AnadoluJet
Ankara, Istanbul Sabiha Gökçen

Charter uçuşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Hava yollarıUçuş noktaları
Arkefly Amsterdam
Aviolet
işleten Air Serbia
Belgrad
Belavia Minsk-National
Corsair International Basel/Mulhouse
Edelweiss Air Zürih
Enter Air Varşova-Chopin
Freebird Airlines Aberdeen, Birmingham, Brussels, East Midlands, Humberside, Košice, Londra-Gatwick, London-Stansted, Norwich, Paris-Charles de Gaulle, Tel Aviv-Ben Gurion, Aberdeen
I-Fly Moskova-Vnukovo, Novosibirsk
Jet2.com East Midlands, Glasgow, Leeds/Bradford, Manchester, Newcastle upon Tyne
Jet Time Billund, Kopenhag
Jordan Aviation Amman
Kolavia Moskova-Domodedovo
Middle East Airlines Beyrut
Monarch Airlines Birmingham, Leeds/Bradford, Londra-Gatwick, London-Luton, Manchester
Nordwind Airlines Krasnoyarsk, Nizhny Novgorod
Norwegian Air Shuttle Bergen
Novair Gothenburg-Landvetter, Stockholm-Arlanda
Petra AirlinesAmman
Primera AirMalmö, Stockholm-Arlanda
Royal JordanianAmman-Queen Alia
Scandinavian AirlinesBillund, Kopenhag, Stockholm-Arlanda, Trondheim
Small Planet AirlinesVilnius
Small Planet Airlines PolskaGdańsk, Kraków
Tailwind AirlinesBrussels
Thomas Cook ScandinaviaKopenhag, Oslo-Gardermoen
Travel Service AirlinesPrague
Travel Service PolandKatowice, Poznań, Varşova-Chopin
TUIfly NordicKopenhag, Gothenburg-Landvetter, Oslo-Gardermoen. Stockholm-Arlanda
Ukraine International AirlinesKiev-Boryspil, Lviv
Ural AirlinesSt Petersburg
UTair AviationMoskova-Domodedovo, Rostov-on-Don
UTair UkraineKiev-Zhulyany
Wind Rose AviationKiev-Boryspil
Wings of LebanonBeirut

İstatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynak Vikiveri sorgusuna bakın.

Dalaman Havaalanı Yolcu Taşıma İstatistikleri[2][9]
Yıl (ay) İç Hatlar % değişim Dış Hatlar % değişim Toplam % değişim
2021 (Kasım) 1.461.949 artış %93 927.539 artış %12 2.389.488 artış %51
2020 756.473 azalış %52 830.652 azalış %75 1.587.125 azalış %68
2019 1.583.089 azalış %2 3.321.930 artış %13 4.905.019 artış %8
2018 1.615.590 artış %11 2.935.900 artış %30 4.551.490 artış %22
2017 1.436.326 artış %12 2.274.607 artış %25 3.710.933 artış %20
2016 1.279.611 artış %4.1 1.822.291 azalış %42 3.101.902 azalış %29
2015 1.229.318 artış 21% 3.152.765 azalış 4% 4.382.083 artış 2%
2014 980,926 artış 15% 3,295,748 artış 3% 4,276,674 artış 5%
2013 851,704 artış 3% 3,203,926 artış 7% 4,055,630 artış 6%
2012 823,508 artış 18,0% 2,986,507 azalış 2,0% 3,810,015 artış 2,0%
2011 692,090 artış 15,0% 3,040,851 azalış 5,0% 3,732,941 azalış 1,0%
2010 592,321 artış 27,0% 3,192,119 artış 11,0% 3,784,440 artış 13,0%
2009 464,729 artış 6.3% 2,883,267 artış 4.0% 3,347,996 artış 4.3%
2008 437,174 artış 10.0% 2,771,494 artış 11.0% 3,208,668 artış 11.0%
2007 398,814 2,497,153 2,895,967

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Dalaman havalimana ulaşım taksi ve otobüs işletmeleri tarafından sağlanmaktadır. Göcek'e 24 km, Fethiye'ye 50 km ve Marmaris'e 89 km uzaklıktadır.

Havaş ve MUTTAŞ servisleri, Dalaman Havalimanı’ndan Marmaris ve Fethiye merkezlerine karşılıklı seferlerle yolcu taşımaktadır. Dalaman Havalimanı’ndan şehir merkezlerine ulaşmak isteyen yolcular, Dalaman Havalimanı İç Hatlar Terminali çıkışında bulunan Havaş ve Muttaş servislerinden yararlanabilmektedir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yer Hizmetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şirket Havayolları
TGS Türk Hava Yolları, AnadoluJet
Havaş Pegasus
Çelebi

Dalaman Havalimanı'na sefer yapan havayolları, havayollarına hizmet veren yer hizmeti kuruluşları ve havayolları iletişim bilgilerine https://www.dalamanairport.aero/ucuslar/havayollari/ 14 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. adresinden ulaşabilmektedir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Muğla Dalaman Havalimanı Genel Bilgiler". dhmi.gov.tr. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2015. 
  2. ^ a b "İstatistikler". dhmi.gov.tr. 30 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2020. 
  3. ^ "Havalimanı Tarihçesi". dalaman.dhmi.gov.tr. 18 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2015. 
  4. ^ "Dalaman Havalimanı işletmesine 705 milyon euro". Hürriyet. 7 Mart 2014. 7 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2014. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2007. 
  6. ^ a b "Cheap flights to Dalaman, Turkey". thomascookairlines.com. 28 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2015. 
  7. ^ "Lennot Dalamaniin". finnair.com. 19 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2015. 
  8. ^ "Jetairfly Flight Plan". Jetairfly. 7 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2015. 
  9. ^ "YOLCU TRAFİĞİ (Gelen-Giden)" (PDF). Devlet Hava Meydanları İşletmesi. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]