Dünyanın en eski yapıları listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Bu madde, kıtaların ve ülkelerin her biri dahil olmak üzere dünyada günümüze kadar ulaşan en eski serbest duran binaların listesini oluşturma amaçlıdır. "Bina", insanlar tarafından inşa edilen ve her tür kullanımı veya barınmayı destekleyen ya da bu amaçla tasarlanmış olan bir yapı olarak tanımlanmaktadır. Bir yapı, bu listeye dahil olabilmek için aşağıdaki kriterleri karşılamalıdır:

  • tanınabilir bir bina olmalıdır;
  • inşa edildiği iddia edilen tarihte bina özelliklerini barındıran yapının yüksekliği en az 1.5 metre olmalıdır;
  • büyük ölçüde tamamlanmış olmalı ya da çevresinin çoğu bu yüksekliğe ulaşan bina özelliklerini barındırmalıdır.

Bu kriterler, bilinçli olarak sınırlı yükseklikteki kalıntıları ve heykelleri dahil etmemektedir.

Kıtalara göre[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdakiler, büyük kıtaların her birinde günümüze kadar ayakta kalan en eski yapılar arasında yer almaktadır.

Yapı Görüntü Ülke Kıta İlk inşası Kullanım Notlar
Barnenez Barnenez front2.jpg Fransa Avrupa M.Ö. 4850 Geçit mezarlığı Kuzey Finistère'de yer alır ve kısmi olarak restore edilmiştir. André Malraux'a göre adına ‘Tarih Öncesi Partenon’ demek daha uygundur. Yapı 72 metre uzunluğunda, 25 metre genişliğindedir ve yüksekliği ise 8 metrenin üzerindedir.[1][2][3]
Sechin Bajo Sechin casma valley.JPG Peru Güney Amerika M.Ö. 3500 Meydan Amerika'daki bilinen en eski yapı.[4][5]
Mehrgarh Pakistan Asya M.Ö. 2600 Kerpiç depo yapıları Bolan Pass yakınlarında yer alan farklı tarihlere ait kalıntılar.[6][7]
Djoser piramiti Pyramid of Djoser 2010.jpg Mısır Afrika M.Ö. 2667–2648 Mezar En eski, büyük çaplı kesilmiş taştan yapı[8]
Cuicuilco Circular Pyramid Leading2PyramidCuicuilcoDF.JPG Meksika Kuzey Amerika M.Ö. 800–600 Tören merkezi Mezoamerikan kültürüne ait ayakta kalan en eski yapılardan biri.[9]
Wiebbe Hayes Stone Fort The Fort - West Wallabi Island - Colour.JPG Avustralya Avustralasya M.S. 1629 Savunma kalesi Oldest known building in Australia, a defensive fort used by the survivors of Batavia on West Wallabi Island (Weibbe Hayes Island)[10]
Cape Adare huts Borchgrevink Hut.jpg - Antarktika M.S. 1899 Kaşiflerin kulübeleri Wooden buildings constructed by Carstens Borchgrevink in Victoria Land.[11]
Göbeklitepe Göbekli Tepe, Urfa.jpg Türkiye Asya M.Ö 9.600 Mabet Göbeklitepe ya da Göbekli Tepe, Şanlıurfa il merkezinin yaklaşık olarak 15 km. kuzeydoğusunda, Örencik Köyü yakınlarında[2] yer alan dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur.[3] Bu yapıların ortak özelliği, T biçimindeki 10 – 12 dikilitaş yuvarlak planda dizilmiş, araları taş duvarla örülmüştür.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.brittanytourism.com/things-to-do/all-activities/grand-cairn-de-barnenez
  2. ^ "New radiocarbon dates from Bougon and the chronology of French passage-graves". Antiquity. 1993. http://findarticles.com/p/articles/mi_hb3284/is_n257_v67/ai_n28633156/. 
  3. ^ http://books.google.dk/books?id=DiHLmHKsrzgC&pg=PA133&lpg=PA133&dq=cairn+de+barn%C3%A9nez+4850+bc&source=bl&ots=n3Ofs2EGra&sig=i75oIzRO7OrDXSTC9_0BM4OyVBw&hl=da&sa=X&ei=UWQmUYv3Nsjc4QSwwYCQDQ&ved=0CEkQ6AEwBA#v=onepage&q=cairn%20de%20barn%C3%A9nez%204850%20bc&f=false
  4. ^ "Senchin Bajo - Plaza in Peru may be the America's oldest urban site". Gogeometry.com. Retrieved 12 July 2012
  5. ^ McDonnell, Patrick J. (February 26, 2008) "A new find is the Americas' oldest known urban site". Los Angeles Times. Retrieved 12 July 2012.
  6. ^ Jarrige, J. F. (1979). "Excavations at Mehrgarh-Pakistan". Johanna Engelberta Lohuizen-De Leeuw. South Asian archaeology 1975: papers from the third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe, held in Paris. Brill. ss. 76–87. ISBN 978-90-04-05996-2. http://books.google.com/books?id=H2GW1PTHQ1YC&pg=PA76. Erişim tarihi: 19 August 2011. 
  7. ^ "Archaeological Site of Mehrgarh". UNESCO. Retrieved 14 July 2012.
  8. ^ Shaw, Ian, ed (2000). The Oxford History of Ancient Egypt. Oxford University Press. p. 480. ISBN 0-19-815034-2.
  9. ^ "Zona Arqueológica Cuicuilco". Instituto Nacional de Antropología e Historia. (Spanish). Retrieved 12 July 2012
  10. ^ http://www.smh.com.au/news/western-australia/the-brutal-shore/2005/07/28/1122143943579.html
  11. ^ "Historic Huts in the Antarctic from the 'Heroic Age'." Antarctic-Circle.org. Retrieved 8 July 2012.