Dört Büyükler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Dört büyükler sayfasından yönlendirildi)

Dört Büyükler, Türkiye'nin en başarılı dört spor kulübü olan Beşiktaş, Galatasaray, Fenerbahçe ve Trabzonspor'u anlatmak için kullanılan bir kavramdır.[1][2][3] Bu takımlar arasında gerçekleşen maçlara "derbi" denmektedir.[4]

Süper Lig'deki 66 sezondan 64'ünün şampiyonu bu dört takımdan birisidir. Dört büyüklerin hiçbiri Süper Lig'de alt kümeye düşmemiştir. Galatasaray, 24 şampiyonluk ile Türkiye'nin en çok şampiyon olan takımıdır. Fenerbahçe 19 şampiyonluk, Beşiktaş 16 şampiyonluk, Trabzonspor 7 şampiyonluk yaşamıştır. Fenerbahçe'nin ligde yer aldığı en düşük sıralama 10.'luk iken, Beşiktaş'ın 11, Galatasaray'ın 13 ve Trabzonspor'un 14. sıradır.

Bu dört takımdan başka sadece iki takım şampiyonluk yaşamıştır. Birer şampiyonluğu bulunan takımlardan Bursaspor, bu sevinci 2009-10; İstanbul Başakşehir ise 2019-20 sezonunda yaşamıştır.

Futbolcular[değiştir | kaynağı değiştir]

Dört kulüpte de oynayan futbolcular.[5]

  • Türkiye Sergen Yalçın (1991-1997 & 2002-2006 Beşiktaş, 1999 Fenerbahçe, 1999-2000 & 2001-2002 Galatasaray, 2000-2001 Trabzonspor)
  • Türkiye Burak Yılmaz (2006-2008 & 2019-2020 Beşiktaş, 2008-2010 Fenerbahçe, 2010-2012 & 2017-2019 Trabzonspor, 2012-2016 Galatasaray)

Kazandıkları Kupalar[değiştir | kaynağı değiştir]

26 Mayıs 2024 itibarıyla
Resmî futbol yönetim organları tarafından düzenlenen müsabakalara göre hazırlanmıştır.
Kupa İsmi Galatasaray Fenerbahçe Beşiktaş Trabzonspor
Süper Lig (1959-günümüz) 24 19 16* 7
Türkiye Kupası (1962-günümüz) 18 7 11 9
Türkiye Süper Kupası (1966-günümüz) 17 9 9 10
Başbakanlık Kupası (1944-1998) 5 8 6 5
Spor Toto Kupası (1964-1971) 0 1 3 0
Atatürk Kupası (1998) 0 1 0 0
Atatürk Kupası (2000) 0 0 1 0
50. Yıl Kupası (1973) 1 0 0 -
Türkiye Futbol Şampiyonası (1924-1951) 0 3 2 -
Millî Küme (1937-1950) 1 6 3 -
İstanbul Futbol Ligi (1904-1915) 4 3 0 -
Cuma Ligi (1915-1923) 2 2 0 -
İstanbul Futbol Ligi (1923-1951) 6 8 11 -
İstanbul Profesyonel Ligi (1952-1959) 3 3 2 -
İstanbul Kupası (1941-1947) 2 1 2 -
UEFA Kupası (1971-günümüz) 1 0 0 0
UEFA Süper Kupası (1973-günümüz) 1 0 0 0
Toplam 85 71 66 31

Sadece günümüzde oynanan organizasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kupa İsmi Galatasaray Beşiktaş Fenerbahçe Trabzonspor
Süper Lig 24 16* 19 7
Türkiye Kupası 18 11 7 9
Türkiye Süper Kupası 17 9 9 10
UEFA Kupası 1 0 0 0
UEFA Süper Kupası 1 0 0 0
Toplam 61 36 35 26

Not= Tablolara Alt lig turnuvaları dahil değildir.

* Türkiye 1. Liginin başladığı tarih TFF tarafından 1959 yılı olarak kabul edilmesine karşın, TFF Tahkim Kurulunun 09.05.2002 tarih, 2002/52E ve 2002/68K sayılı kararı tahtında Beşiktaş Kulübünün 1956-1957 ve 1957-1958 sezonlarında Türkiye Ligi şampiyonu olduğuna ve bu şampiyonlukların TFF Yıldız Kriterine dahil edileceğine karar verilmesi sebebi ile toplam şampiyonluk sayısı, toplam lig sezonu sayısından 2 fazladır. [6]

Derbiler[değiştir | kaynağı değiştir]

19 Mayıs 2024 itibarıyla

Not= Veriler Anadolu Ajansından alınmıştır.[7][8][9]

MS G B M A+ Y-
Fenerbahçe 400 149 123 128 541 499
Galatasaray 400 128 123 149 499 541
MS G B M A+ Y-
Fenerbahçe 359 135 97 127 499 457
Beşiktaş 359 127 97 135 457 499
MS G B M A+ Y-
Galatasaray 355 127 114 114 496 464
Beşiktaş 355 114 114 127 464 496
MS G B M A+ Y-
Fenerbahçe 135 52 39 44 173 154
Trabzonspor 135 44 39 52 154 173
MS G B M A+ Y-
Galatasaray 137 62 31 44 183 153
Trabzonspor 137 44 31 62 153 183
MS G B M A+ Y-
Beşiktaş 138 55 35 48 189 156
Trabzonspor 138 48 35 55 156 189

Toplam Derbi durumu

Takım MS G B M A+ Y- P Av.
Fenerbahçe 894 336 259 299 1213 1110 1267 +103
Galatasaray 892 317 268 307 1178 1158 1219 +20
Beşiktaş 852 296 246 310 1110 1151 1134 -41
Trabzonspor 410 136 105 169 463 545 513 -82

Sadece Süper Lig'de oynanan derbiler göz önüne alınarak hazırlanırsa.

MS G B M A+ Y-
Fenerbahçe 134 53 44 37 163 130
Galatasaray 134 37 44 53 130 163
MS G B M A+ Y-
Fenerbahçe 136 49 45 42 158 157
Beşiktaş 136 42 45 49 157 158
MS G B M A+ Y-
Galatasaray 132 50 43 39 162 140
Beşiktaş 132 39 43 50 140 162
MS G B M A+ Y-
Fenerbahçe 102 41 34 27 137 108
Trabzonspor 102 27 34 41 108 137
MS G B M A+ Y-
Galatasaray 102 45 25 32 136 116
Trabzonspor 102 32 25 45 116 136
MS G B M A+ Y-
Beşiktaş 102 38 27 37 144 118
Trabzonspor 102 37 27 38 118 144

Toplam Derbi Durumu

Takım MS G B M A+ Y- P Av.
Fenerbahçe 372 143 123 106 458 395 552 +63
Galatasaray 368 132 112 124 428 419 508 +9
Beşiktaş 370 119 115 136 441 438 472 +3
Trabzonspor 306 96 86 124 342 417 374 -75

Süper Lig'de 4 Büyüklerin tüm zamanların puan durumu (1959-günümüz)[değiştir | kaynağı değiştir]

Not: İstatistiksel bilgi amaçlı bu listede galibiyet için 3 puan verilmiştir. Gerçekte ise 1986-87 sezonundan önce galibiyete 2 puan uygulaması vardır.

26 Mayıs 2024 itibarıyla

Ana Madde: Süper Lig tüm zamanların puan durumu

Poz. Takım Sezon O G B M A Y Puan Av. MBP Liderlik 1. 2. 3.
1 Fenerbahçe 66 2196 1262 568 366 3944 1937 4354 +2007 1,98 588 Hafta 19 25 8
2 Galatasaray 66 2096 1254 544 398 3898 1932 4306 +1966 1,96 602 Hafta 24 11 16
3 Beşiktaş 66 2194 1186 595 413 3610 1912 4153 +1698 1,89 437 Hafta 14 14 14
4 Trabzonspor 50 1686 843 455 388 2644 1674 2984 +970 1,76 240 Hafta 7 9 9

İç saha[değiştir | kaynağı değiştir]

Poz. Takım O G B M A Y Puan GF MBP
1 Fenerbahçe 1102 768 229 105 2363 872 2533 +1491 2,29
2 Galatasaray 1101 754 224 123 2301 855 2486 +1446 2,25
3 Beşiktaş 1101 705 264 132 2080 824 2379 +1256 2,16
4 Trabzonspor 843 534 179 130 1562 706 1781 +856 2,11

Dış Saha[değiştir | kaynağı değiştir]

Poz. Takım O G B M A Y Puan GF MBP
1 Fenerbahçe 1094 494 339 261 1581 1065 1821 +516 1,66
2 Galatasaray 1095 500 320 275 1597 1077 1820 +520 1,66
3 Beşiktaş 1093 481 331 281 1530 1088 1774 +442 1,62
4 Trabzonspor 843 309 276 258 1082 968 1203 +114 1,42

Avrupa durumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana Madde: Türk takımlarının Avrupa kupaları tarihi

19 Nisan 2024 itibarıyla
Ş. Kulüpler / Şampiyonlar Ligi UEFA Kupası / Avrupa Ligi UEFA Avrupa Konferans Ligi UEFA Kupa Galipleri Kupası UEFA Süper Kupası
Kulüp Yarı finalist Çeyrek finalist Şampiyon Yarı finalist Çeyrek finalist Çeyrek finalist Çeyrek finalist Şampiyon
Galatasaray 1989 1963, 1970, 1994, 2001, 2013 2000 - - - 1992 2000
Fenerbahçe - 2008 - 2013 - 2024 1964 -
Beşiktaş - 1987 - - 2003, 2017 - - -
Trabzonspor - - - - - - - -

Not= Maç listelerine sadece UEFA'nın düzenlendiği organizasyonlar dahildir. 1961-1971 yılları arasında Türkiye ligini ikinci sırada bitiren takımların katıldığı Balkan kupası maçları dahil değildir. UEFA Kupası düzenlenmeden önce (1971-den önce) Ülkelerin anlaşmasıyla Balkan Kupası, Mitropa Kupası,Fuar Şehirleri Kupası gibi bölgesel Avrupa kupaları oynanmaktadır. Bahsi geçen dönemde Fenerbahçe 4, Beşiktaş 2, Galatasaray 1, Altay, Gençlerbirliği 1 Eskişehirspor 1 kez katılmıştır.1971 den sonra Balkan kupası ve Mitropa Kupası önemini yitirmiş, ikinci lig takımları tarafından 90'ların başına kadar devam etmiştir.

  Şampiyonluk yaşadığı sezonlardır.

Genel Tablo[değiştir | kaynağı değiştir]

Poz. Takım O G B M A Y Puan P.O Av.
1 Galatasaray 316 113 84 119 427 472 423 1,33 -45
2 Fenerbahçe 270 107 55 108 366 384 376 1,39 -18
3 Beşiktaş 242 91 48 103 320 365 321 1,32 -45
4 Trabzonspor 149 54 37 58 190 205 199 1,33 -15

Uefa Kulüp Sıralaması[değiştir | kaynağı değiştir]

UEFA'nın 5 ve 10 yıllık kulüp sıralamasının hesaplanmasını gösterir. Sıralama yanında gösterilen semboller geçen seneye oranla sıralama değişikliğini ifade eder. [10][11]

5 Yıllık Sıralama[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıralama Takım 19/20 20/21 21/22 22/23 23/24 Total Puan
artış 53 Fenerbahçe - - 5.00 17.00 14.00 36.00
azalış 60 Galatasaray 6.00 2.50 15.00 - 8.00 31.50
azalış 123 Beşiktaş 3.00 2.00 4.00 - 3.00 12.00
artış 126 Trabzonspor 3.00 - 2.50 6.00 - 11.500

10 Yıllık Sıralama[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıralama Takım 14/15 15/16 16/17 17/18 18/19 19/20 20/21 21/22 22/23 23/24 Tit. Total Puan
artış 46 Beşiktaş 11.00 7.00 20.00 19.00 5.00 3.00 2.00 4.00 - 3.00 - 74.00
artış 50 Fenerbahçe - 12.00 10.00 1.50 8.00 - - 5.00 17.00 14.00 - 67.50
azalış 64 Galatasaray 5.00 9.00 - 0.50 8.00 6.00 2.50 15.00 - 8.00 2.00 56.00
azalış 151 Trabzonspor 7.00 1.00 - - - 3.00 - 2.50 6.00 - - 19.50

Galatasaray'ın Avrupa Başarıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana Madde: Galatasaray'ın Avrupa kupaları tarihi [12]

Organizasyonun adı Katılım Karşılaşma Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Atılan Gol Yenilen Gol
UEFA Şampiyonlar Ligi 17 122 29 31 62 122 210
UEFA Şampiyonlar Ligi Elemeleri 12 32 22 7 3 73 34
UEFA Şampiyon Kulüpler Kupası 9 35 12 8 15 42 53
UEFA Avrupa Ligi 12 67 25 21 21 88 87
UEFA Avrupa Ligi Elemeleri 8 27 12 10 5 58 32
UEFA Kupa Galipleri Kupası 8 32 12 7 13 42 55
UEFA Süper Kupası 1 1 1 0 0 2 1
Toplam 67 316 113 84 119 423 472

Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi

UEFA Avrupa Ligi

UEFA Süper Kupası

  • Şampiyon (1)🏆: 2000

UEFA Kupa Galipleri Kupası

Fenerbahçe'nin Avrupa başarıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana Madde: Fenerbahçe'nin Avrupa kupaları tarihi [13]

Organizasyonun Adı Katılım Karşılaşma Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Atılan Gol Yenilen Gol
UEFA Şampiyonlar Ligi 6 40 11 6 23 42 70
UEFA Şampiyonlar Ligi Elemeleri 8 34 12 11 11 48 39
UEFA Şampiyon Kulüpler Kupası 12 33 9 4 20 30 70
UEFA Avrupa Ligi 16 108 41 28 39 131 152
UEFA Avrupa Ligi Elemeleri 11 28 19 5 4 60 19
UEFA Avrupa Konferans Ligi 2 12 6 0 6 23 21
UEFA Avrupa Konferans Ligi Elemeleri 1 6 6 0 0 21 2
UEFA Kupa Galipleri Kupası 2 9 3 1 5 11 11
Toplam 58 270 107 55 108 366 384

Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi

UEFA Avrupa Ligi

UEFA Avrupa Konferans Ligi

UEFA Kupa Galipleri Kupası

Beşiktaş'ın Avrupa başarıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana Madde: Beşiktaş'ın Avrupa kupaları tarihi [14]

Organizasyonun Adı Katılım Karşılaşma Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Atılan Gol Yenilen Gol
UEFA Şampiyonlar Ligi 8 50 13 9 27 46 102
UEFA Şampiyonlar Ligi Elemeleri 8 21 11 6 4 30 18
UEFA Şampiyon Kulüpler Kupası 9 18 3 4 11 13 33
UEFA Avrupa Ligi 10 89 32 19 39 124 134
UEFA Avrupa Ligi Elemeleri 10 32 21 5 6 65 21
UEFA Avrupa Konferans Ligi 1 6 1 1 4 7 14
UEFA Avrupa Konferans Ligi Elemeleri 1 6 6 0 0 14 5
UEFA Kupa Galipleri Kupası 7 20 4 4 12 21 38
Toplam 54 242 91 48 103 320 365

*: Rakiplerin maça çıkmadığı 1957-58 sezonundaki Olympiakos ve 1986-87 sezonundaki APOEL eşleşmeleri dahil değildir.

Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi

UEFA Avrupa Ligi

UEFA Kupa Galipleri Kupası

Trabzonspor'un Avrupa başarıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana Madde: Trabzonspor'un Avrupa kupaları tarihi [15]

Turnuva Katılım Maç Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Atılan Gol Yenilen Gol
UEFA Şampiyonlar Ligi 1 6 1 4 1 3 5
UEFA Şampiyonlar Ligi Elemeleri 4 10 3 3 4 10 12
UEFA Şampiyon Kulüpler Kupası 6 14 6 1 7 12 19
UEFA Avrupa Ligi 15 62 22 13 27 87 98
UEFA Avrupa Ligi Elemeleri 12 31 14 9 8 40 30
UEFA Avrupa Konferans Ligi 2 6 1 2 3 6 11
UEFA Kupa Galipleri Kupası 3 12 4 4 4 13 18
UEFA Intertoto Kupası 2 8 3 1 4 19 12
Toplam 45 149 54 37 58 190 205

Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi

UEFA Avrupa Ligi

UEFA Kupa Galipleri Kupası

Takımların çıkardığı gol kralları[değiştir | kaynağı değiştir]

Gol Krallığı Türkiye'de 1929 yılından itibaren hesaplanmaya başlanmıştır. Bu süreçte İstanbul ligi, Millî Küme, Süper lig ve Türkiye kupasında gol krallığı uygulanmıştır.

Organizasyon Fenerbahçe Galatasaray Beşiktaş Trabzonspor
Süper Lig 16 18 4 5
Türkiye Kupası 11 8 12 10
Milli Küme 4 1 6 -
İstanbul Ligleri (1929'dan sonra) 16 9 14 -
Toplam 47 36 36 15

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "4 büyükler'in borcu 10 milyar lirayı aştı!". NTVSpor.net. 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2021. 
  2. ^ "4 büyükler kim, hangi takımlar? 4 büyüklerde forma giyen futbolcular kimlerdir? 4 büyüklerin isimleri nedir?". Haberler.com. 3 Mayıs 2021. 3 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2021. 
  3. ^ "Dört büyükler daha eşitmiş!". T24. 21 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2021. 
  4. ^ "Derbi nedir?". MİLLİYET HABER - TÜRKİYE'NİN HABER SİTESİ. 28 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2021. 
  5. ^ "4 büyükler kim, hangi takımlar? 4 büyüklerde forma giyen futbolcular kimlerdir? 4 büyüklerin isimleri nedir?". Haberler.com. 3 Mayıs 2021. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022. 
  6. ^ "Süper Lig Tarihçe Şampiyonluklar Arşiv Gol Krallığı TFF". www.tff.org. 19 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2022. 
  7. ^ "Fenerbahçe-Trabzonspor rekabetinde 131. randevu". Cumhuriyet. 5 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022. 
  8. ^ "Galatasaray-Trabzonspor rekabetinde 133. randevu". NTVSpor.net. 23 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022. 
  9. ^ "Trabzonspor ile Beşiktaş, 134. randevuda". Anadolu Ajansı. 2 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022. 
  10. ^ "UEFA 5-year Club Ranking 2024". kassiesa.net. 18 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2024. 
  11. ^ "UEFA 10-year Club Ranking 2024". kassiesa.net. 15 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2024. 
  12. ^ "Galatasaray, Avrupa'da 302. randevuda". www.aa.com.tr. 16 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022. 
  13. ^ fanatik. "Fenerbahçe - Dinamo Kiev | Kanarya, Avrupa kupalarında 242. sınavında". Fanatik. 4 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022. 
  14. ^ "Beşiktaş Avrupa'da 230. mücadelesine çıkacak | STAR". Star. 6 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022. 
  15. ^ "Trabzonspor, Avrupa'da 139. randevuda". Haberlobi - Bugün dünyayı okuyun. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022.