Chicxulub Krateri

Koordinatlar: 21°24′K 89°31′B / 21.400°K 89.517°B / 21.400; -89.517
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Chicxulub Krateri (okunuşu: "Çikşalub"), Meksika'nın Yucatán Yarımadası'nın altında gömülü olan bir prehistorik gök taşı krateridir.[1] Kraterin merkezi, adını aldığı Chicxulub kasabası yakınlarındadır.[2] Chicxulub gök taşının yeryüzüne çarpmasının zamanlaması, Kretase-Paleojen sınırı (K-Pg sınırı) ile tam denk geldiğinden dolayı, kraterin uçmayan dinozorların soyunun tükenmesine neden olduğu sonucuna varılmaktadır.[3] Çapı 180 kilometreden (110 mil) fazla olan krater, Dünya üzerinde çarpma sonucu meydana geldiği doğrulanan en büyük yapılardan biridir. Kraterin oluşmasına neden olan gök taşının çapı en az 10 kilometre (6 mil) idi.

Krater, 1970'lerin sonlarında Yucatán'da petrol aramakta olan jeofizikçiler Antonio Camargo ve Glen Penfield tarafından keşfedildi. Penfield, başlangıçta bu eşsiz jeolojik özelliğin aslında bir krater olduğuna dair kanıt elde edemeyince arayışından vazgeçti. Alan Hildebrand ile temasları sayesinde, bir gök taşı krateri olduğunu gösteren numuneler almayı başardı. Kraterin çarpma orijini hakkındaki bulgular arasında şok kuvars, yer çekimi anomalisi ve çevresindeki alandaki tektitler bulunmaktadır. Kayaçların yaşı, bu gök taşı yapısının yaklaşık 66 milyon yıl önce Kretase Dönemi'nin sonlarında meydana geldiğini göstermektedir.

Mart 2010'da, paleontoloji, jeokimya, iklim modellemesi, jeofizik ve sedimantoloji alanlarında 20 yıldır toplanan verileri kapsayan mevcut kanıtların, 33 kurumdan 41 uluslararası uzman tarafından yapılan kapsamlı analizinden sonra, "Chicxulub'a çarpan gök taşının K-Pg sınırında dinozorlar dâhil olmak üzere Dünya üzerindeki canlı türlerinin yaklaşık %70'inin kitlesel yokoluşunu tetiklediği" sonucuna varılmıştır.[4][5][6]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Chicxulub 15 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Earth Impact Database. University of New Brunswick. 30 Aralık 2008 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  2. ^ Hildebrand, Alan R. (et al). (September 1991). "Chicxulub Crater; a possible Cretaceous/Tertiary boundary impact crater on the Yucatan Peninsula, Mexico 8 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Geology 19 (9): 867–871. (İngilizce)
  3. ^ Pälike, Heiko. "Impact and Extinction 17 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Science 8 February 2013, Vol. 339 no. 6120 pp. 655-656. (İngilizce)
  4. ^ Schulte, Peter (et al). "The Chicxulub Asteroid Impact and Mass Extinction at the Cretaceous-Paleogene Boundary 13 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Science (AAAS) 327 (5970): 1214–1218. (İngilizce)
  5. ^ Rincon, Paul (4 Mart 2010). "Dinosaur extinction link to crater confirmed 31 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". BBC. 5 Mart 2010 tarihinde erişildi. (İngilizce)
  6. ^ Rincon, Paul (22 Mart 2013). "Dinosaur-killing space rock 'was a comet' 23 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". BBC. 23 Mart 2013 tarihinde erişildi. (İngilizce)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]