Cemil el-Midfai

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Cemil el-Midfai
Irak Başbakanı
Görev süresi
29 Ocak 1953 – 1 Eylül 1953
Hükümdar II. Faysal
Yerine geldiği Nureddin Mahmud
Yerine gelen Muhammed Fadıl el-Cemali
Görev süresi
2 Haziran 1941 – 10 Ekim 1941
Hükümdar II. Faysal
Yerine geldiği Raşid Ali Geylani
Yerine gelen Nuri es-Said
Görev süresi
17 Ağustos 1937 – 26 Aralık 1938
Hükümdar Gazi
Yerine geldiği Hikmet Süleyman
Yerine gelen Nuri es-Said
Görev süresi
1 Mart 1935 – 16 Mart 1935
Hükümdar Gazi
Yerine geldiği Ali Cevdet Eyyubi
Yerine gelen Yasin el-Haşimi
Görev süresi
9 Kasım 1933 – 25 Ağustos 1934
Hükümdar Gazi
Yerine geldiği Raşid Ali Geylani
Yerine gelen Ali Cevdet Eyyubi
Kişi bilgileri
Doğum 1890
Musul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 1959
Bağdat, Irak

Cemil Midfai (d. 1890, Bağdat, Osmanlı Devleti - ö. 1959, Bağdat, Irak), Iraklı devlet adamı. 1933-1953 yılları arasında 5 farklı dönem Irak başbakanlığı yapmıştır.

İstanbul'da öğrenim gördükten sonra topçu subayı olarak Osmanlı ordusuna katıldı. 1916'da Mekke emiri Hüseyin bin Ali'nin başlattığı Arap ayaklanmasına katılmak amacıyla ordudan firar etti. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Faysal bin Hüseyin'in Suriye'deki kısa saltanatı sırasında onun yardımcılığını yaptı. Irak'taki Britanya yönetimine karşı bir süre muhalefet nedeniyle Ürdün'e sürgüne gitmeye zorlandı. Ancak 1923'te Irak'a dönerek çeşitli valilik görevlerinde bulundu. Ardından içişleri bakanı ve meclis başkanı (1930) oldu. 1933 ve 1934'te kısa sürelerle iki kez başbakanlık yaptı. Daha sonra hükümette savunma bakanı olarak yer aldı.

Bir yıla yakın ülkeyi askeri bir diktatörlükle yöneten milliyetçi Bekir Sıdkı'nın öldürülmesinden sonra istifaya zorlanan Hikmet Süleyman'ın yerine yeniden[1] başbakanlığa getirildiği 1937'de iç karışıklıkların ve mali bunalımın üstesinden gelemedi. 24-25 Aralık 1938’de subaylar tarafından gerçekleştirilen kansız bir hükümet darbesi sonucunda Nuri Said Paşa başbakan oldu.[2] Nazi Almanyası'nın artan etkisine karşın Britanya yanlısı siyasal çevrelerle ittifak kurdu. Raşid Ali Geylani liderliğinde Nazi yanlılarının iktidarı ele geçirdiği 1941'de Kral naibi Emir Abdullah'la birlikte ülke dışına kaçtı. Müdahalede bulunan Britanya birliklerinin duruma egemen olmasından sonra geri dönerek bir kez daha başbakanlık görevini üstlendi. Savaş sonrasında Nuri es-Said'in öne çıkmasıyla siyasal gücü zayıfladı.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Raşid Ali Geylani
Irak Başbakanı
9 Kasım 1933 - 25 Ağustos 1934
Sonra gelen:
Ali Cevdet Eyyubi
Önce gelen:
Ali Cevdet Eyyubi
Irak Başbakanı
1 Mart 1935 - 16 Mart 1935
Sonra gelen:
Yasin el-Haşimi
Önce gelen:
Hikmet Süleyman
Irak Başbakanı
17 Ağustos 1937 - 26 Aralık 1938
Sonra gelen:
Nuri es-Said
Önce gelen:
Raşid Ali Geylani
Irak Başbakanı
2 Haziran 1941 - 10 Ekim 1941
Sonra gelen:
Nuri es-Said
Önce gelen:
Nureddin Mahmud
Irak Başbakanı
29 Ocak 1953 - 1 Eylül 1953
Sonra gelen:
Muhammed Fadıl el-Cemali