Cemal Kaşıkçı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Cemal Kaşıkçı
JamalKahshoggi.png
Doğum 13 Ekim 1958(1958-10-13)
Medine, Suudi Arabistan
Ölüm 2 Ekim 2018 (59 yaşında)
İstanbul, Türkiye
İkamet Amerika Birleşik Devletleri
Vatandaşlık Suudi Arabistan
Eğitim Indiana Devlet Üniversitesi
Meslek Gazeteci
Partner(ler) Hatice Cengiz
Resmî site https://jamalkhashoggi.com

Cemal Ahmed Kaşıkçı (Arapça: جمال خاشقجي; d. 13 Ekim 1958, Medine - ö. 2 Ekim 2018, İstanbul), Suudi gazeteci, köşe yazarı, yazar, eski genel müdür ve el-Arab News Channel'ın önceki genel yayın yönetmeni.[1]

18 Eylül 2017'de Suudi Arabistan'dan kaçtı[2] ve düzenli olarak ülkesi Suudi Arabistan ve Muhammed bin Selman hakkında eleştirel yazılar yayınladı. 2 Ekim 2018'de Kaşıkçı'dan, İstanbul'daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu’na girdikten sonra bir haber alınamaması üzerine gözaltına alındığı veya öldürüldüğü yönünde iddialar ortaya atılmıştır.[3][4][5]

20 Ekim 2018'de Suudi Arabistan'ın resmi haber ajansı, Cemal Kaşıkçı'nın konsoloslukta yaşanan arbede sırasında öldüğünü açıkladı.[6]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Cemal Kaşıkçı 1958'de Medine'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Suudi Arabistan'da gördü. 1982'de Indiana Devlet Üniversitesi'nden işletme yüksek lisans yaptıktan sonra ülkesine döndü.

1991'den 1999 yılına kadar Al Madina gazetesinin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Ayrıca bu dönemde Afganistan, Kuveyt, Sudan gibi ülkelerde muhabirlik yaptı. 1987-1995 yılları arasında Usame bin Ladin ile bir kaç defa röportaj yaptı. 1999'dan 2003'e kadar Suudi Arabistan'ın İngiliz gazetesi Arab News'te yazı işleri müdür yardımcılığı yaptı. Buradan Al Watan'a geçtiken sonra iki ay boyunca yazı işleri müdürlüğü yaptı ancak Suudi Arabistan'ın dini kuruluşları hakkında eleştirel yazılar yazdığı gerekçesiyle görevden alındı. Bunun üzerine ülkeyi terk eden Kaşıkçı, Londra'da büyükelçilik yapan Prens Türki al Faysal'ın danışmanlığını yaptı.

Nisan 2007'de ikinci kez Al Watan'da yazı işleri müdürlüğü görevinde bulundu. Mayıs 2010'da yazdığı bir başka eleştirel yazıdan dolayı istifa etmek zorunda kaldı.

2010 yılında Al Watan'daki istifasının ardından, El-Velid bin Talal tarafından Bahreyn'deki el-Arab News Channel'ın genel yayın yönetmenliğine atandı. Ayrıca BBC ve Al Jazeera gibi kanallarda politik yorumculuk yaptı.

Eylül 2017'de Suudi Arabistan'ı terk ettikten sonra ABD'de yaşamaya başladı ve Washington Post gazetesinde köşe yazarlığı yaptı.

Kaybolması[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Ekim 2018'de, evlilik amacıyla gerekli belgeleri almak için İstanbul'daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu’na girdiği belirlenen Kaşıkçı'dan bir daha haber alınamadı. Dışarıda Kaşıkçı'yı bekleyen nişanlısı Hatice Cengiz, konsolosluk kapısının kapanmasından sonra polise Cemal Kaşıkçı'nın kaybolduğu yönünde şikayette bulundu.[7]

3 Ekim 2018'de Suudi yetkililer, Kaşıkçı'nın konsolosluktan çıktığını söylemesine rağmen Türk yetkililer Karşıkçı'nın içeride bulunduğunu ve hala kayıp olduğunu ifade etmiştir. Yetkililerin Cemal Kaşıkçı'nın konsolosluktan çıktığına dair kamera kaydı görüntülerini talep etmelerinden sonra Suudi makamları Reuters'a, kamera kayıtlarının çalışmadığını ifade etmiştir.[8]

İddialar[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Arap Medya Derneği Başkanı Turan Kışlakçı, Cemal Kaşıkçı'nın Suudi Arabistan'dan gelen 15 kişilik bir grup tarafından öldürüldüğünü iddia etmiştir.[8]

Tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Suudi yönetiminin Cemal Kaşıkçı'nın bulunmasına yönelik soruşturmaya destek vermesini ve sonuçları hakkında şeffaf davranması gerektiğini ifade etmiştir.[9] Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham ise Suudi yönetiminin bu olayda bir yanlışı varsa ABD-Suudi Arabistan ilişkilerini etkileyeceğini ve bunun bedelleri olacağını ifade etmiştir.

Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık'ın dışişleri bakanlıkları ortak bir açıklama yayınlayarak; davanın ciddiliğini ve olayın aydınlatılması için güvenilir bir soruşturma gerektiğini, Suudi Arabistan'dan da ayrıntılı bir açıklama beklediklerini bildirmişlerdir.[10]

Soruşturmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

15 Ekim 2018'de Cemal Kaşıkçı'nın kaybolmasına yönelik soruşturmalar kapsamında, Suudi Arabistan tarafından verilen arama izni sonrası Türk yetkililer, 19.15'te başkonsolosluk binasına giriş yaptı. Burada dokuz saat boyunca kriminal incelemelerde bulunan yetkililer, saat 04.25 civarında konsolosluktan çıkış yaptı.[11] Associated Press'in Türk yetkililere dayandırdığı habere göre, Kaşıkçı'nın öldürülmesine dair kanıtların bulunduğu iddia edildi.[12] [13]

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

20 Ekim 2018 günü, kaybolmasından 18 gün sonra, Suudi Arabistan'ın resmi haber ajansı SPA'dan yapılan habere göre Cemal Kaşıkçı'nın konsoloslukta yaşanan arbede sırasında hayatını kaybettiği açıklandı.[6]

Suudi Arabistan’da yayımlanan kraliyet kararnamesiyle, Muhammed bin Selman'ın danışmanı Suud Kahtani ve Suudi Arabistan Genel İstihbarat Başkan Yardımcısı Ahmed Asiri dahil üç istihbarat görevlisi daha bu olaydan dolayı görevinden alındı.

Suudi Arabistan vatandaşı 18 kişi hakkında ise soruşturma başlatıldığı kaydedildi.[14]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Speakers". International Public Relations Association - Gulf Chapter (IPRA-GC). 2012. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2012. 
  2. ^ "Opinion - Saudi Arabia wasn't always this repressive. Now it's unbearable". Washington Post. 13 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2018. 
  3. ^ "Journalist Detained in Saudi Consulate in Istanbul". The New York times. 12 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2018. 
  4. ^ Conflicting Saudi, Turkish claims on Jamal Khashoggi whereabouts, aljazeera
  5. ^ Dehghan, Saeed Kamali (3 Ekim 2018). "Saudi dissident Jamal Khashoggi missing after visit to consulate". the Guardian. 11 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2018. 
  6. ^ a b "Suudi Arabistan: Kaşıkçı, konsoloslukta çıkan arbedede öldü". 20 Ekim 2018. Erişim tarihi: 20 Ekim 2018. 
  7. ^ ""A Columnist Walked Into Saudi Arabia's Consulate. Then He Went Missing"". 9 Ekim 2018. Erişim tarihi: 15 Ekim 2018. 
  8. ^ a b "'Suudi gazeteci Kaşıkçı'yı parçalayıp 15 kişiye taşıttılar' iddiası". 8 Ekim 2018. 
  9. ^ "Pompeo'dan "Cemal Kaşıkçı" açıklaması". 9 Ekim 2018. 
  10. ^ "3 Avrupa ülkesinden Cemal Kaşıkçı açıklaması". 14 Ekim 2018. Erişim tarihi: 15 Ekim 2018. 
  11. ^ "Türk yetkililer Suudi Başkonsolosluğu'nda". 15 Ekim 2018. Erişim tarihi: 16 Ekim 2018. 
  12. ^ "US senator lashes out at Saudi crown prince". 16 Ekim 2018. 
  13. ^ "Suudi Arabistan cinayeti kabul etti". 20 Ekim 2018. 
  14. ^ "12 Suudi Arabistan cinayeti kabul etti". 20 Ekim 2018. Erişim tarihi: 20 Ekim 2018.