Cüneyt Türel

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Cüneyt Türel
Cüneyt Türel.jpg
Doğum 26 Ekim 1942(1942-10-26)
İstanbul, Türkiye
Ölüm 1 Mayıs 2012 (69 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi Kanser
Defin yeri Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
Milliyet Türk
Meslek Oyuncu ve seslendirme sanatçısı

Cüneyt Türel (26 Ekim 1942, İstanbul - 1 Mayıs 2012, İstanbul), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı.

1965-1995 arasında İstanbul Şehir Tiyatroları'nda oyuncu ve yönetmen olarak görev yaptı.1995 yılında Aksanat Prodüksiyon Tiyatrosu'nun kurucuları arasında yer aldı; 2007 yılında kapanana kadar bu tiyatronun her oyununda oynadı. Oyuncu ve yönetmen olarak çeşitli tiyatro ödüllerine değer görüldü. Sinema filmi ve belgesellerdeki seslendirmeleri le tanınır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Cüneyt Türel 26 Ekim 1942 tarihinde Mehmet Ali-Sıdıka Türel çiftinin çocukları olarak İstanbul'da doğdu. 1959'da İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun oldu.[1] Tiyatroya lise öğrencisi iken 1958 yılında Yeşilay'ın "Yeşil Sahne" denilen kültür kolunda amatör olarak başladı.[2] İlk defa Moliere’in "Zor Nikah" adlı oyununda İstanbul Erkek Lisesi Sahnesi'nde sahneye çıktı.[3] 1959'da lise son sınıf öğrencisi iken sınava girerek İstanbul Üniversitesi Türk Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu'na liseli kontenjanından katıldı. Bu tiyatronuna Almanya'da Erlangen Tiyatro Festivali ve İtalya'da Messina Festivali'nde sahnelediği Musahipzade Celal'in Kafes Arkası oyununda rol aldı.[2]

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü'nde yükseköğrenim gördü. Üniversite öğrenciliği sırasında İstanbul Üniversitesi Türk Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu'nda amatör oyunculuğa devam etti. 1966'ya kadar Gençlik Tiyatrosu ile ilişkisi sürdü.

Üniversite öğrenciliği sırasında 1963 yılında Gülriz Sururi - Engin Cezzar Tiyatrosu'nda Rus yazar Leonid Andreyev’in Aklın Oyunu adlı oyunda rol alarak profesyonel tiyatro oyunculuğa başladı. İki yıl bu toplulukta çalıştı. Bu arada Gençlik Tiyatrosu'nda Sermet Çağan'ın "Ayak Bacak Fabrikası" oyununu sahneye koydu.[2] Oyun, Üniversitelerarası Erlangen Festivali'nde en iyi üç oyundan biri seçildi.[3] Geçici olarak Sanat 6 Oyunları Tiyatrosu’na transfer oldu ve Peter Ustinov'un General Çöpçatan adlı oyunundaki Romanof rolünde ilk profesyonel başarısını elde etti.[2] Ardından bir yıl boyunca Lale Oraloğlu Tiyatrosu'nda Bernard Shaw’un Pygmalion ve Sartre’ın Altona Mahpusları adlı oyunlarında rol aldı.

1965 İstanbul Şehir Tiyatroları kadrosuna girdi. İlk olarak Cimri oyununda rol aldı. Çeşitli oyunlarda oynamaya ve üniversite eğitimine devam eden Türel, mezun olduktan sonra askerlik hizmetini yapıp 1971'de tekrar Şehir Tiyatroları'na döndü, oyuncu ve yönetmen olarak birçok oyunda görev aldı. Bu dönemde, 1975 yılında Ajda Pekkan'ın "Palavra palavra" şarkısında yaptığı düetle tanındı. 1979'da Ayak Bacak Fabrikası oyununu İstanbul Şehir Tiyatroları'nda sahneye koydu ve Ulvi Uraz Övgüye Değer Yönetmen Ödülü'nü kazandı. Sanatçı, Vahşi Batı’daki rolüyle 1988 Avni Dilligil En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’ne, Aç Tartuffe’deki rolüyle 1993 Avni Dilligil En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne[4] değer görüldü. Şehir Tiyatroları'nda son olarak Anton Çehov’un "Vanya Dayı"sını sahneye koydu. 1995 yılında emekli oldu.

Türel, Şehir Tiyatroları oyuncusu olduğu dönemde 1979 yılından itibaren çeşitli sinema, televizyon ve seslendirme çalışmaları da yaptı. Tarık Akan, Ediz Hun, Kevin Costner, Michael Forest seslendirdiği sinema oyuncularındandır.[5] Reklam seslendirmeleri de yapan sanatçı, uzun yıllar Turkcell'in sesi oldu.[kaynak belirtilmeli] 1985 yılından itibaren altı yıl İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda ders verdi.

Şehir Tiyatroları'ndan emekli olduktan sonra Tiyatro İstanbul bünyesinde bir sezon "Sanat" adlı oyunda rol aldı. 1995 yılında Işıl Kasapoğlu ve Tilbe Saran ile birlikte Aksanat Prodüksiyon Tiyatrosu'nu kurdu. 2007 yılında kapanana kadar bu tiyatronun her oyununda oynadı. Abélard ve Héloise"deki rolü ile e 1996-1997 Avni Dilligil Tiyatro Ödülleri'nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne,[6] "Sevilmek" oyunundaki rolü ile 4. Afife Tiyatro Ödülleri En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.

Misafir oyuncu olarak Kent Oyuncuları'nda (2004), Tiyatro İstanbul'un Çıkmaz Sokak Çocukları adlı oyununda (2007), Tiyatro Dot'un Karatavuk (2008) adlı oyununda rol aldı. 2007 yılından başlayarak rol aldığı Robert Wilson'un yönetimindeki "Rumi" (In the Blink of the Eye) oyunu Atina 'da, Varşova 'da ve Ravenna Festivalinde sergilendi. 2009 yazında İstanbul Tiyatro Festivali 'nin özel projesi kapsamında Rumeli Hisarı'nda sahnelenen, Amos Gitai 'nin yönettiği, ünlü Fransız oyuncu Jeanne Moreau'nun başrolünü üstlendiği "Işığın Oğulları ile Karanlığın Oğullarının Savaşı" adlı oyunda Roma İmparatoru Titus rolünü canlandırdı.[7]

Cüneyt Türel'in Zincirlikuyu Mezarlığı'nda bulunan kabri, İstanbul

Tiyatro oyunculuğunun yanı sıra Gülbeyaz, ‘Estağfurullah Yokuşu, Doktorlar gibi televizyon dizilerinde de oyunculuk yaptı. 2012 yılında İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü'ne değer görülen Türel,[8] [9] ödül töreninden kısa bir süre önce 1 Mayıs 2012'de İstanbul'da kanser nedeniyle 69 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi 3 Mayıs 2012'de Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Ölümünden sonra 2012 yılında Beyoğlu'ndaki Halep Pasajı'nda yer alan Maya Sahnesi'ne adı verilmiştir.[10]

Rol aldığı oyunlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yönettiği bazı tiyatro oyunları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1964-65: Dünya Üniversiteler Arası Erlangen Festivali'nde En İyi Reji ödülünü aldı ve yönettiği oyunla Türkiye Grup üçüncüsü oldu ("Ayak Bacak Fabrikası").
  • "Ayak Bacak Fabrikası" rejisiyle En İyi Reji dalında Ulvi Uraz ödülüne değer görüldü.
  • Avni Dilligil En Iyi Aktör ödülününü "Vahşi Batı" daki rolüyle Erol Keskin ile paylaştı.
  • Avni Dilligil En İyi Aktör Ödülünü "Tartuffe" deki rolüyle aldı
  • 1996: Avni Dilligil Ödülleri, En İyi Erkek Oyuncu, Abelard ve Heloise (Aksanat)
  • 2000: Afife Tiyatro Ödülleri, En İyi Erkek Oyuncu: Sevilmek (Aksanat)
  • 2012: İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü (İKSV)

Filmografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Seslendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Batıya Doğru Akan Nehir: Bir Küresel Uygarlık Hikâyesi - Türkçe Anlatım Sesi
  • 2007 Öyküler "Ses"leniyor projesinde Deli Dumrul öyküsü
  • 2002 Hititler
  • Canım Kardeşim (1973) : Tarık Akan
  • Üç Sevgili (1972) : Tarık Akan
  • Suçlu (1972) : Tarık Akan
  • Feryat (1972) : Tarık Akan
  • Acımak (1985) : Ediz Hun
  • Çağrı (1976) : Micheal Forest
  • Garip Kuş (1974) : Ahmet Mekin
  • Çıkış Yok (1987) : Kevin Costner
  • Aile Şerefi (1976) : Ahmet Sezerel
  • Yatık Emine (1974) : Mahmut Hekimoğlu
  • Namus Borcu (1973) : Hakan Balamir
  • Baba (1971) : Aytaç Arman

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Metin Türel: Galatasaraylı Olmak İçin Bir Fener Maçı Oynaman Lazım". Dinyakos. 24 Mart 2018. 21 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022. 
  2. ^ a b c d "Cüneyt Türel ile Söyleşi". artizan. 1 Ocak 1996. 20 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022. 
  3. ^ a b "CÜNEYT TÜREL - Edebiyat Defteri". edebiyatdefteri.com. 20 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022. 
  4. ^ Şehir Tiyatrolarına Ödül Yağdı, Milliyet gazetesi, 8 Nisan 1993, sayfa 16
  5. ^ "Cüneyt Türel - Seslendirme". www.seslendirme.org. 18 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022. 
  6. ^ Avni Dilligil Ödülleri Sahiplerini Buldu, Milliyet gazetesi, 9 Nisan 1997, Sayfa 23
  7. ^ "Işığın Oğulları ile Karanlığın Oğullarının Savaşı". www.iksv.org. 5 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022. 
  8. ^ "İstanbul Tiyatro Festivali perdelerini açtı". Al Jazeera Turk -. 26 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022. 
  9. ^ "Cüneyt Türel". tiyatro.iksv.org. 20 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022. 
  10. ^ "Maya Sahnesi Cüneyt Türel isminiyle anılacak". www.cumhuriyet.com.tr. 20 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2022.