Câlût

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Osmar Schindler'in Davud ve Golyat isimli eseri (yak. 1888)

Câlût[1] ya da Golyat[2] (İbranice: גָּלְיָת; Arapça: جالوت ), MÖ 11. yüzyılda yaşadığına inanılan[3] Tanah, Eski Ahit ve Kur'an'da bahsi geçen savaşçı dev. İsrail Krallığı'nın gelecekteki hükümdarı Davud (İslam'da Davud peygamber) ile yaptığı ve kaybettiği düello ile bilinir.

Yahudi ve Hristiyan kaynaklarında[değiştir | kaynağı değiştir]

Tanah ve Eski Ahit'e göre Antik Filistin şehri Gat'tandır.[3] 1. Samuel 17 bölümüne göre Antik Filistinliler, İsrail Kralı Şaul (İslam'da Tâlût) ile savaş halindeydiler ve Câlût her gün İsrail askerlerini düelloya davet ediyordu.[3] Sadece Davud Câlût'a meydan okumaya cesaret edebildi ve onu sapanıyla yendi. Yenilmez savaşçılarını kaybeden Filistinlilerin cesareti kırıldı ve kaçtılar. Devin kolları tapınağa konuldu.

Davud'un halk tarafından çok sevilmesi, adına maniler dizilmesi Şaul'u endişelendirmeye başladı.(1. Samuel, 18) Halkın Davud'u kral yapmak istediğini düşünmeye başladı ve onu öldürmeye karar verdi. Davud Şaul'dan kaçarken Câlût'un kılıcını yanına aldı.(1. Samuel 21: 1-9)[2][3]

Tanah ve Eski Ahit'teki bir başka bölümde (2. Samuel 21: 18-22) Beytüllahimli Yareoregim'in oğlu Elhanan'ın Golyat'ı öldürdüğü söylenir.[3] Akademisyenlerce bunun bir elle kopyalama hatası olabileceği düşünülür[3] zira paralel başka bir bölümde "Elhanan, Gatlı Golyat'ın kardeşi Lahmi'yi öldürdü," denir.(1. Tarihler 20:5)[3]

İslam'da[değiştir | kaynağı değiştir]

Bakara Sûresi'nde (249-251) Davud ve Câlût'dan kısaca bahsedilir. Câlût'un kafir bir kavimden olduğu, Davud tarafından öldürüldüğü ve Allah'ın Davud'a hükümdarlık bahşettiği söylenir.[1]

Câlût'un boyu[değiştir | kaynağı değiştir]

Câlût'un boyu tarih boyunca çeşitli yazar ve çevirmenler tarafından gitgide büyütülmekle birlikte; eldeki en eski belgeler olan Ölü Deniz Tomarları'nda, 1. yüzyıl tarihçilerinden Josephus'un kayıtlarında ve 4. yüzyıl Septuaginta'sında (Yunanca Eski Ahit) "4 dirsek (kübit) ve bir karış (span)" olarak verilir. Yaklaşık olarak 2,05 metreye denk gelen bu boy günümüz standartlarına göre devasa olmamakla birlikte Câlût çağdaşlarından yaklaşık %30 daha uzundu. Daha sonraki dönem belgelerde 6 dirsek ve 1 karış olduğundan bahsedilir ki bu da yaklaşık 3 metreye denk gelir.[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Bakara 249-251 Kur'an-ı Kerim ve Türkçe Meali. T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı. Erişim: 11 Aralık 2011.
  2. ^ a b 1. Samuel 17 İncil.info. Erişim: 11 Aralık 2011.
  3. ^ a b c d e f g "Goliath." Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2011.
  4. ^ The Dead Sea Scrolls Bible, Translated With Commentary", Martin Abegg, Jr., Peter Flint & Eugene Ulrich, HarperSanFrancisco (2002), sf. 228