Bulaşıcı süngerimsi ensefalopati

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bulaşıcı süngerimsi ensefalopati
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
Hastalık Veri Tabanı 25165
ICD-10 kodu A[1]
ICD-9 kodu 046
ICD-O kodu MXXXX/Y
eMedicine neuro/662
no.htm alan/başlık no
MeSH D017096

Bulaşıcı Süngerimsi Ensefalopatiler (BSE) ya da prion hastalıkları, birçok hayvanın ve insanların beyin ve sinir sistemini etkileyen ilerleyici karakterde hastalıklara verilen genel isimdir. En yaygın hipoteze göre prionlar tarafından oluşturulur, diğer bazı verilere göre ise Spiroplasma enfeksiyonu sorumlu tutulmaktadır.[1] Hastalıkların sonucunda zihinsel ve fiziksel yetenekler bozulur ve beyin dokusu, otopside bir mikroskop altında incelendiğinde korteksde çok sayıda küçük delikler görünür. Bu görünümden bir süngeri andırdığından süngerimsi tabiri kullanılmıştır. Etkilenen canlılarda bellek değişiklikleri, kişilik değişiklikleri ve hareket ile ilgili sorunlar görülmeye başlar ve beyin işlevlerindeki bozukluklar nedeniyle zamanla kötüleşebilir. İnsanlarda görülen prion hastalıkları; klasik Creutzfeldt-Jakob hastalığı, yeni varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı (nvCJD, Bovin spongiform ensefalopati ile ilişkili insan hastalığı)​​, Gerstmann-Sträussler-Scheinker sendromu, fatal familyal insomnia ve kuru hastalığıdır.


Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Bilinen spongiform ensefalopatiler
ICTVdb Kodu Hastalık adı Doğal konak Prion adı PrP izoform
insan harici memeliler
90.001.0.01.001. Skrapi Koyun ve keçi Scrapie prion OvPrP Sc
90.001.0.01.002. Bulaşıcı mink ensefalopatisi (TME) Mink TME prion MkPrP Sc
90.001.0.01.003. Kronik zayıflama hastalığı (CWD) Kanada geyiği, Beyaz kuyruklu geyik, Katır geyiği ve Kızıl geyik CWD prion MDePrP Sc
90.001.0.01.004. Bovin spongiform ensefalopati (BSE)
genellikle "deli dana hastalığı" olarak bilinir
Sığır BSE prion BovPrP Sc
90.001.0.01.005. Feline spongiform ensefalopati (FSE) Kedi FSE prion FePrP Sc
90.001.0.01.006. Egzotik çift toynaklı ensefalopatisi (EUE) Nyala ve Büyük kudu EUE prion NyaPrP Sc
İnsan hastalıkları
90.001.0.01.007. Kuru İnsan Kuru prion HuPrP Sc
90.001.0.01.008. Creutzfeldt-Jakob hastalığı (CJD) CJD prion
(Yeni) Varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı (vCJD, nvCJD) VCJD prion [2].
90.001.0.01.009. Gerstmann-Sträussler-Scheinker sendromu (GSS) GSS prion
90.001.0.01.010. Fatal familyal insomnia (FFI) FFI prion

İleri okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Deadly Feasts: The "Prion" Controversy and the Public's Health,[3] by Richard Rhodes
  • The Pathological Protein: Mad Cow, Chronic Wasting, and Other Deadly Prion Diseases, Phillip Yam, 2003, Springer, ISBN 0-387-95508-9
  • The Family That Couldn't Sleep by D. T. Max provides a history of prion diseases.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bastian FO, Sanders DE, Forbes WA, Hagius SD, Walker JV, Henk WG, Enright FM, Elzer PH (2007). "Spiroplasma spp. from transmissible spongiform encephalopathy brains or ticks induce spongiform encephalopathy in ruminants". J Med Microbiol. 56 (9): 1235–1242. doi:10.1099/jmm.0.47159-0. PMID 17761489. 
  2. ^ BSE prionla ilişkili olduğuna inananılıyor
  3. ^ Deadly Feasts: The "Prion" Controversy and the Public's Health, Richard Rhodes, 1998, Touchstone, ISBN 0-684-84425-7

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]