Brave (yazılım)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Brave
Brave lion.png
Brave 1.5.115 screenshot macOS.png
macOS üzerinde Brave 1.5 ekran görüntüsü
Geliştirici(ler) Brave Software
İlk yayınlanma 13 Kasım 2019
Güncel sürüm Masaüstü: 1.19.90 Android: 1.19.91 iOS: 1.22.2 / 3 Şubat 2021
Önizleme sürümü Beta: 1.21.44 Dev: 1.21.45 Nightly: 1.22.4 / 4 Şubat 2021
İşletim sistemi Windows, macOS, Linux, Android, iOS
Tür Web tarayıcı
Resmî sitesi Brave.com
Kod deposu Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Brave tarayıcı logosu
Brave tarayıcı logosu

Brave açık kaynak kodlu, Chromium üzerine inşa edilmiş web tarayıcı yazılımı.

Brave Software firmasınca geliştirilmekte olan Brave, gizlilik odaklı bir tarayıcı olmayı hedeflerken; bu yolda çevrimiçi reklamları ve kullanıcıları takip edebilen çeşitli betikleri harici bir eklentiye ihtiyaç duymadan engelleyebilmektedir.[1]

Brave Software firmasının genel merkezi Kaliforniya eyaletinde, San Francisco'dadır.[2][3]

2021 Ağustos ayı itibarıyla, 34.4 milyon aylık aktif kullanıcı ve 1.2 milyon içerik üretici sayılarına ulaşmıştır.[4]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2015'te daha önceden adını JavaScript, Mozilla, ve Firefox ile zaten duyurmuş olan Brendan Eich'in girişimi ile Brave Software firması kuruldu.[5][6]
  • 20.01.2016 tarihinde Brave Software, Brave yazılımının reklam önleyen, ama henüz deneme aşamasında olan erken halini piyasaya sürdü, aynı zamanda da kişisel bilgilerin korunması, reklam gelirlerinin daha adaletli paylaşılması yönünde planlarını ilan etti.[7]
  • 2018 haziranında reklam görme karşılığı para kazandırma (ing. "pay-to-surf", türkçesi "sörf-yap-kazan") özelliği olan[8], hemen peşinden de özel tarama özelliğinde Tor (anonim ağ) desteği sunan bir erken sürüm kullanıma sunuldu.[9]
  • 2018 aralığına kadar Brave Chromium tabanlı değildi. Bu tarihte bakım giderlerini azaltmak için Chromium'a geçildi.[10][11]
  • Haziran 2019'da Brave yeni ve onlarca kez daha hızlı bir reklam tanıma, durdurma, kural uygulama yazılımını erken sürüme koydu.[12]
  • 13 Kasım 2019'da Brave yeteri kadar denenmiş ve içeriği tamamlanmış 1.0 sürümünü kullanıma sundu.[13]
  • Kasım 2019'da Brave yirmi milyon kullanıcısı olduğunu açıkladı.[14][15] 2021 şubatında Brave yirmi beş milyon kullanıcıyı geçtiğini açıkladı.[16]
  • Brave'nin kendisine ait gizlilik temelli arama motoru "Brave Search" açık beta olarak Haziran 2021'de piyasaya sürüldü.[17]

Ekonomisi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Brave gelirini BAT isimli kripto para (ing. Basic Attention Token (BAT)) ile sağlamaktadır.[18]
  • Ağustos 2016'ya kadar değişik yatırımcılardan yedi milyon Amerikan doları sağlamıştı.[19]
  • Kasım 2019'da "Brave Ads" adı altında bir reklam ağı piyasaya sürüldü. Bu sistemde reklam verenler ve reklam gösteren web siteleri üye oluyor, reklam ödemeleri BAT olarak el değiştiriyor, reklam gelirinin %70'i kullanıcıya yönlendiriliyor.[20] Reklam müşterileri arasında Vice, Home Chef, ConsenSys, eToro gibi firmalar da vardı.[20]

İşlevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • BAT ve Brave Ads : yayıncı-okuyucu-reklamcı üçgenine onlardan bağımsız aracıların işlevini yüklenerek para ve risk boyutunu Brave kontrolünde tutmaya yarayan altyapı[21][22][23][24]
  • Brave Rewards, kayıtlı/güvenilir reklam verenlerden alıp kullanıcı, tarayıcı ve kayıtli/güvenilir yayıncı üçlüsüne BAT kripto para biriminde gelir sağlama düzeni [25][26][27][28][29]
  • Özel taramada fazladan TOR (anonim ağ)lı özel tarama seçeneği [30]
  • IPFS (Ing. Inter Planetary File Sytem, türkçesi "gezegenlerarası dosya sistemi"), dağıtık, yani içeriğinin kopyaları birçok birbirinden uzakta bilgisayarda tutulan dolayısıyla saldırıya dayanıklı bir bilgisayar dosya sistemleri örneği [31] Vikipedi Türkiye'de yasaklandığında sadece okunur bir kopyası yasağa rağmen bu yöntemle ulaşılabilir halde sunulmuştu.[32]

Piyasada kabulü[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ocak 2016 da reklam geliri dağılım modeli ve reklam önleme düzeni eleştirildi.[33] TechCrunch,[19] Computerworld,[34] ve Engadget[35]
  • Şubat 2016 da "marifet fakiri ama çok hızlı" şeklinde söz edildi.[36]
  • Nisan 2016 da reklam değiştirme yönteminin suç sayılması gerektiği ifade edildi.[37][38]
  • Nisan 2017 de hızı ve reklam düzeni övüldü, özellik ekleme sistemi yetersiz bulundu.[39]
  • Ağustos 2019 da Wikipedia BAT alabilen 240 000 web yayıncıları listesine katıldı.[40]
  • Kasım 2019 da 1.0 sürümünün hızı, internet kotasından, sayfa bekleme zamanından ve de pilin şarjından tasarruf ettirmesi övüldü, kullanıcı sayısının artmasıyla daha da fazla işe yarayacağı önerildi.[41]

Polemik konuları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Aralık 2018'de içerik üretip yayınlayanların reklam gelirleri düzenine katılım zorunluluğu yerine katılım seçme (ing."opt-in") olanağı gerektiği dile getirildi, Brave iki gün sonra kayıtsız yayıncılar için bazı değişiklikler yaptı bazı değişiklikleri de planladığını ilan etti,[42][43][44][45][46][47]
  • 6 Haziran 2020'de kullanıcı gelirlerinin kaydında ki bilgi açık etme hatası belirtildi, firma özür dileyip 2 gün sonra düzeltti.[48][49][50][51]
  • 12 Ocak 2021'de DNS sorgulama işleminin TOR kullanılan özel tarama durumunda bile kriptosuz yapılıp bilgi sızdırıldığı bulundu, Brave bunu hemen düzeltti ve 1.20.110 sürümüyle sundu.[52][53][54]

Diğer tarayıcılar ile karşılaştırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Şubat 2020'de Trinity College Dublin Bilgisayar Bilimi ve İstatistik Okulu tarafından yayınlanan araştırma raporunda bir dizi tarayıcıyı test edildi ve Brave'nin içlerinden en gizli tarayıcı olduğu tespit edildi. Üç gruba ayırılarak yapılan değerlendirmede ilk ve gizlilik açısından en iyi grupta Brave Tarayıcı, ikinci grupta Chrome, Firefox ve Safari tarayıcıları, üçüncü ve gizlilik açısından en kötü grupta ise Edge ve Yandex tarayıcıları bulunuyor.[55]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Reklam engelleyen internet tarayıcısı Brave, 4.5 milyon dolar yatırım aldı". 28 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2021. 
  2. ^ "Secure, Fast & Private Web Browser with Adblocker". Brave Browser (İngilizce). 24 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021. 
  3. ^ "Dahl-Beck Warehouse". Martin Building (İngilizce). 25 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021. 
  4. ^ "Transparency Data Feed". Brave Browser (İngilizce). 14 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021. 
  5. ^ "Business Search - Business Entities - Business Programs | California Secretary of State". businesssearch.sos.ca.gov. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ Bondy, Brian (13 Kasım 2019). "The road to Brave 1.0". Brave Press. 19 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2019. It took another few months to get initial funding, but in May 2015 we started this ambitious project. 
  7. ^ Ha, Anthony (20 Ocak 2016). "With Brave Software, JavaScript's Creator Is Building A Browser for the Ad-Blocked Future". TechCrunch. 16 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2018. 
  8. ^ Lomas, Natasha (20 Haziran 2018). "Blockchain browser Brave starts opt-in testing of on-device ad targeting". TechCrunch. 16 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2018. 
  9. ^ Shankland, Stephen (28 Haziran 2018). "Brave advances browser privacy with Tor-powered tabs". CNET. 27 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ Cimpanu, Catalin. "Brave browser moves to Chromium codebase, now supports Chrome extensions". ZDNet. 16 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2019. 
  11. ^ "Brave browser goes 'full Chromium' by adopting Google UI". 16 Aralık 2018. 27 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2019. 
  12. ^ Tung, Liam. "Brave defies Google's moves to cripple ad-blocking with new 69x faster Rust engine". ZDNet. 1 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2019. 
  13. ^ Brave (13 Kasım 2019). "Brave Launches Next-Generation Browser that Puts Users in Charge of Their Internet Experience with Unmatched Privacy and Rewards". Brave Browser. 14 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2019. 
  14. ^ Cimpanu, Catalin. "Brave becomes first browser to add native support for the IPFS protocol". ZDNet (İngilizce). 19 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2021. 
  15. ^ Bambrough, Billy. "Millions Of Google Chrome Users Are Suddenly Making A Surprising Switch Because Of One Critical Feature". Forbes (İngilizce). 14 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2021. 
  16. ^ Brave (2 Şubat 2021). "Brave Passes 25M MAUs and 8M DAUs". Brave Browser (İngilizce). 2 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2021. 
  17. ^ "Brave's nontracking search engine is now in beta". TechCrunch (İngilizce). 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2021. 
  18. ^ "Brave Wants to Destroy the Ad Business by Paying You to Watch Ads in Its Web Browser". Gizmodo. 24 Nisan 2019. 24 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. 
  19. ^ a b Perez, Sarah (1 Ağustos 2016). "Brave, the ad-blocking browser from former Mozilla CEO, grabs $4.5 million". TechCrunch. 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  20. ^ a b "The Brave browser launches ads that reward users for viewing". TechCrunch (İngilizce). 1 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2021. 
  21. ^ Russell, Jon. "Former Mozilla CEO raises $35M in under 30 seconds for his browser startup Brave". TechCrunch. 1 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2017. 
  22. ^ "Javascript creator's browser raises $35 million in 30 seconds". Engadget. 4 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2017. 
  23. ^ "Ad-blocking browser Brave courts new users with free crypto tokens". VentureBeat. 8 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2017. 
  24. ^ "This ad-blocking browser has some cryptocurrency for you". CNET. 9 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2017. 
  25. ^ Fingas, Jon (24 Nisan 2019). "Brave browser lets you see opt-in ads in exchange for rewards". Engadget (İngilizce). 11 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2020. 
  26. ^ "Features". Brave Browser (İngilizce). 1 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2020. 
  27. ^ "Brave Partners with Uphold to Launch Wallet That Rewards Users for Browsing". Brave Browser (İngilizce). 3 Ekim 2019. 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2020. 
  28. ^ Keizer, Gregg (6 Eylül 2016). "Ad-blocking Brave browser tests users-to-sites micro-payments". Computerworld (İngilizce). 14 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2020. 
  29. ^ Shankland, Stephen (16 Kasım 2017). "Brave browser lets you pay your favorite YouTube stars". CNET (İngilizce). 25 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2020. 
  30. ^ Brave (5 Ekim 2020). "Brave.com now has its own Tor Onion Service, providing more users with secure access to Brave". Brave Browser (İngilizce). 6 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2021. 
  31. ^ Porter, Jon (19 Ocak 2021). "Brave browser takes step toward enabling a decentralized web". The Verge (İngilizce). 19 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2021. 
  32. ^ Dale, Brady (10 Mayıs 2017). "Turkey Can't Block This Copy of Wikipedia". Observer Media. 18 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2017. 
  33. ^ Anthony, Sebastian (21 Ocak 2016). "Mozilla co-founder unveils Brave, a browser that blocks ads by default". Ars Technica. 21 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  34. ^ Keizer, Gregg (25 Haziran 2018). "Brave browser begins controversial ad repeal-and-replace tests". Computerworld. 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2018. 
  35. ^ England, Rachel (20 Haziran 2018). "Privacy browser Brave pays 'crypto tokens' for watching its ads". Engadget. 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2018. 
  36. ^ Patrizio, Andy (4 Şubat 2016). "Benchmark tests: How the Brave browser compares with Chrome, Firefox, and IE 11". Network World. 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2018. 
  37. ^ Murphy, David (8 Nisan 2016). "Newspapers: Ad-Blocking Brave Browser Is Illegal, Deceptive". PC Magazine. 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  38. ^ Edmonds, Rick (7 Nisan 2016). "U.S. newspapers to ad blocker: Drop dead". Poynter. 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2019. 
  39. ^ Mercer, Christina; Dunn, John E (26 Nisan 2018). "The most secure browsers 2018". Techworld. 25 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2018. 
  40. ^ Brave (28 Ağustos 2019). "Wikipedia is now a Brave Verified Publisher, Ready to Receive BAT Donations from Brave Users". Brave Browser. 15 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2020. 
  41. ^ Hodge, Rae (14 Kasım 2019). "Brave 1.0 browser review: Browse faster and safer while ticking off advertisers". CNET (İngilizce). 28 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2020. 
  42. ^ "Brave browser is collecting donations on your behalf — did you know?". The Block (İngilizce). 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2020. 
  43. ^ "Brave web browser no longer claims to fundraise on behalf of others — so that's nice". Attack of the 50 Foot Blockchain (İngilizce). 13 Ocak 2019. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2020. 
  44. ^ Brave (22 Aralık 2018). "Brave Rewards Update". Brave Browser (İngilizce). 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2020. 
  45. ^ "News: Brave browser's opt-out "fundraising" for third parties, fallout from the Bitcoin and Ether price crash, Tether margin trading, UK tax guidance". Attack of the 50 Foot Blockchain (İngilizce). 23 Aralık 2018. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2020. 
  46. ^ "Frequently Asked Questions - unclaimed funds". Brave Browser (İngilizce). 17 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2020. 
  47. ^ Shankland, Stephen (15 Ocak 2019). "Brave browser launches ad system that soon will pay you 70 percent of the revenue". CNET (İngilizce). 19 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2020. 
  48. ^ Lyons, Kim (8 Haziran 2020). "Brave browser CEO apologizes for automatically adding affiliate links to cryptocurrency URLs". The Verge. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  49. ^ Tung, Liam (8 Haziran 2020). "Privacy browser Brave busted for autocompleting URLs to versions it profits from". ZDNet. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2020. 
  50. ^ "Release Channel v1.9.80". GitHub. 8 Haziran 2020. 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  51. ^ "On Partner Referral Codes in Brave Suggested Sites". Brave.com. 9 Haziran 2020. 9 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2020. 
  52. ^ "How To Enable DNS Over HTTPS In Chrome, Firefox, Edge, Brave & More?". Fossbytes (İngilizce). 28 Ekim 2020. 11 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2021. 
  53. ^ "Brave privacy bug exposes Tor onion URLs to your DNS provider". BleepingComputer (İngilizce). 19 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2021. 
  54. ^ "Latest Brave browser update fixes Tor .onion DNS Leak - gHacks Tech News". www.ghacks.net. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2021. 
  55. ^ Cimpanu, Catalin. "Brave deemed most private browser in terms of 'phoning home'". ZDNet (İngilizce). 2 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2021.