Bohemya ve Moravya Komünist Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Bohemya ve Moravya Komünist Partisi
Komunistická strana Čech a Moravy
Kısaltma KSČM
Lider Vojtěch Filip
Kuruluş tarihi 1989
Öncülü Çekoslovakya Komünist Partisi
Merkez Prag
Gençlik kolu Komünist Gençlik Birliği
Genç Komünistler
Üyelik  (2016) 42,994[1]
İdeoloji Komünizm[2]
Marksizm-Leninizm[3][4].
Siyasi pozisyon Soldan Aşırı sola
Resmî renkleri Kırmızı
Temsilciler Meclisi
33 / 200
Senato
2 / 81
Avrupa Parlamentosu
3 / 21
Bölgesel Meclisler
86 / 675
Yerel Meclisler
2.564 / 62.300
İnternet sitesi
https://www.kscm.cz/
Parti bayrağı
Flag of KSČM.svg

Bohemya ve Moravya Komünist Partisi (Çekçe: Komunistická strana Čech a Moravy, KSČM), Çek Cumhuriyeti’nde bir siyasi parti. 56.763 (2012) kayıtlı üyesi bulunmaktadır.

Avrupa Parlamentosu’nda temsil edilmektedir. Ayrıca Avrupa Birleşik Sol ve İskandinav Yeşil Sol Blok’un üyesi olan bir partidir. 1989 sonrasında parti programını kısmen değiştirse de Orta ve Doğu Avrupa’da “komünist” adından vazgeçmeyen önemli birkaç partiden biri oldu.[5][6]

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

1989 yılında Bohemya ve Moravya Bölgesi için ayrı bir Komünist parti olarak teşkilatlandı. Çekoslovakya Komünist Partisi’nden ayrı olarak Çek Cumhuriyeti’ni kapsayan bir partiydi. Yeni parti merkeziyetçi olmaktan çok özerk ve yerel yönetimlere önem veriyordu.

1990 yılında Çekoslovakya Komünist Partisi, Bohemya ve Moravya ile Slovakya Komünist Partisi bir araya gelerek federal bir birlik oluşturdu. Ancak daha sonra Slovakya Komünist Partisi Demokratik Sol Parti adını aldı ve 1992 yılında Çekoslovakya’nın dağılmasıyla federasyon da dağıldı.

Partinin 1990’da Olomouc'ta düzenlenen ilk kongresinde o dönemki lideri Jiri Svoboda, demokratik sosyalist bir program önererek, partinin adının Demokratik Sosyalizm Partisi olarak değiştirilmesini önerdi. Delegeler tarafından partinin demokratik sosyalizm programı kabul edildi. Fakat Komünist adının değiştirilmesi büyük bir çoğunluk tarafından reddedildi.

1991 ve 1992 yıllarında hizipleşmeler ile birlikte partide Marksist-Leninist üyeler ile revizyonist üyeler arasında parti ismi konusunda ciddi tartışmalar yaşandı. Hatta revizyonistler Aralık 1991’de partinin ismini oylama yapmadan geçici olarak Demokratik İşçi Partisi olarak değiştirdi. Bunun üzerine revizyonistlerin ısrarıyla 1992’de referandum yapılmasına karar verildi, ancak % 75,94 oranda büyük bir çoğunluk Komünist Parti isminin korunması yönünde oy verdi.[5]

Aralık 1992'de yapılan II. Parti Kongresi'nde de Marksist-Leninist eğilimli anti-revizyonist kesim gücünü arttırdı ve partide tekrar egemen duruma geldi.[5] Bu kongrede 1990’da hazırlanan parti programının yeniden yorumlanması ve Komünizme yönelik eleştirel bir yaklaşımda bulunulmaması gerektiği belirtildi ve öneriler oy çokluğu ile kabul edildi.[5]

1989 yılından önceki komünist rejimin restorasyonunu isteyen bir grup partili 1993 yılında, Jiri Svoboda ile revizyonist yandaşlarının partiden ihracını talep etti. Svoboda istifa etti, ancak KSČM Merkez Komitesi üyelerinden bir kaçının desteğiyle partide kaldı. Merkez Komitesi Haziran 1993’te yeniden bir Kongre toplama kararı aldı ve Svoboda da yapılan bir anlaşmayla istifasını geri çekti.

Haziran 1993’te Břeclav’da düzenlenen kongrede, Svoboda’nın önerileri ezici bir çoğunlukla reddedildi ve neo-komünist Miroslav Grebeníček parti başkanı oldu. Grebeníček eski komünist sistemin bazı yetersizliklerini kabul etmekle birlikte partinin komünist ideoloji ve programının korunması gerektiğini belirtti. Svoboda ve diğer revizyonistlerin oluşturduğu “Sosyalizm için Platform” üyeleri partiden ihraç edildi ve görüşleri yasaklandı.

Bu delegeler partiden ayrılarak Demokratik İşçi Partisi’ni kurdu. Daha sonra bu parti Çekoslovakya’nın dağılma sürecinde partiden ayrılanların kurduğu Demokratik Sol Parti ile birleşme kararı aldı. Kısa bir süre sonra birkaç üye daha KSČM’den ayrıldı ve tüm bu fraksiyonlar Demokratik Sosyalizm Partisi (PDS) adı altında birleşti. 1997 yılında bu fraksiyonlara yenileri katıldı.

İhraç edilen bazı üyeler ise Miroslav Stepan liderliğinde Çekoslovakya Komünist Partisi’ni kurdu. Ancak Bohemya ve Moravya Komünist Partisi bu grupla çalışmayı reddetti.

İçişleri Bakanlığı ile uzun süren bir mücadeleden sonra 2006 yılında Milan Krajča liderliğindeki Komünist Gençlik Birliği (KSM) üretim alanında kolektif mülkiyeti ekonomik programda onaylatmayı başardı. Komünist Gençlik Birliği üyelerinin bu konuda uluslararası protestoları da etkili oldu.[7]

Kasım 2008'de, Çek Cumhuriyeti Senatosu parti programının Çek Cumhuriyeti Anayasası ile çeliştiğini iddia ederek Yüksek İdare Mahkemesi'ne dava açtı. 30 senatör KSČM programının anayasaya aykırı olduğunu kabul ederken 38 senatör bunu reddetti. Yüksek İdare Mahkemesi de partinin kapatılmasını reddetti.

Seçim sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Çek Cumhuriyeti'nin sosyalizmi terk etmesinden beri tüm seçimlere katılan KSČM bu seçimlerin hepsinde % 10’un üzerinde oy aldı. Parti 2012 yılında Ustecky bölgesinde, ilk kez yerel seçimleri kazandı. Oldřich Bubeníček Çek Cumhuriyeti’nde ilk komünist belediye başkanı oldu.

Çek Cumhuriyeti Parlamentosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Temsilciler Meclisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Lider Oy  % Sandalye ± Hükümet
1990 Jiří Machalík 954,690 13.2 (#2)
33 / 200
artış 33 Muhalefet
1992 Jiří Svoboda 909,490 14.0 (#2)[a]
35 / 200
artış 2 Muhalefet
1996 Miroslav Grebeníček 626,136 10.3 (#3)
22 / 200
azalış 13 Muhalefet
1998 Miroslav Grebeníček 658,550 11.0 (#3)
24 / 200
artış 2 Muhalefet
2002 Miroslav Grebeníček 882,653 18.5 (#3)
41 / 200
artış 17 Muhalefet
2006 Vojtěch Filip 685,328 12.8 (#3)
26 / 200
azalış 15 Muhalefet
2010 Vojtěch Filip 589,765 11.3 (#4)
26 / 200
0 Muhalefet
2013 Vojtěch Filip 741,044 14.9 (#3)
33 / 200
artış 7 Muhalefet

Notlar:

  1. ^ 1992'de KSČM, daha küçük sol gruplar ve bağımsızlarla yapılan seçim ittifakı olan Sol Blok'a katıldı.

Senato[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim 1. Tur 2. Tur Sandalye ±
Oy  % Oy  %
1996 393,494 14.3 (#3) 45,304 2.0 (#5)
2 / 81
artış 2
1998 159,123 16.5 (#4) 31,097 5.8 (#4)
4 / 81
artış 2
2000 152,934 17.8 (#2) 73,372 13.0 (#4)
3 / 81
azalış 1
2002 110,171 16.5 (#3) 57,434 7.0 (#3)
3 / 81
0
2004 125,892 17.4 (#2) 65,136 13.6 (#2)
2 / 81
azalış 1
2006 134,863 12.7 (#3) 26,001 4.5 (#4)
2 / 81
0
2008 147,186 14.1 (#4)
3 / 81
artış 1
2010 117,374 10.2 (#4)
2 / 81
azalış 1
2012 153,335 17.4 (#2) 79,663 15.5 (#3)
2 / 81
0
2014 99,973 9.74 (#4)
1 / 81
azalış 1

Avrupa Parlamentosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Seçim Oy  % Sandalye ±
2004 472,862 20.3 (#2)
6 / 24
artış 6
2009 334,577 14.2 (#3)
4 / 22
azalış 2
2014 166,478 11.0 (#4)
3 / 21
azalış 1

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Naděje? Komunistů jsou každoročně o tři tisíce méně - Echo24.cz" (cs-CZ). 14 May 2016. 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160604150217/http://echo24.cz/a/wAqnD/nadeje-komunistu-jsou-kazdorocne-o-tri-tisice-mene. Erişim tarihi: 14 May 2016. 
  2. ^ "Parties and Elections in Europe, "Czech Republic", The database about parliamentary elections and political parties in Europe, by Wolfram Nordsieck". Parties & Elections. 14 October 2013. 30 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150630023309/http://www.parties-and-elections.eu/czechrepublic.html. Erişim tarihi: 8 February 2016. 
  3. ^ "Naděje pro Českou republiku (2006)" (cs). 29 March 2016. 13 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170213165357/https://www.kscm.cz/sites/default/files/soubory/Program%20KS%C4%8CM/Nadeje_pro_Ceskou_republiku%20%282004%29.pdf. Erişim tarihi: 13 February 2017. 
  4. ^ Председатель Коммунистической партии Чехии и Моравии Войтех Филип ответил на вопросы «Правды», kprf.ru
  5. ^ a b c d Bozóki & Ishiyama, p146
  6. ^ "Elections: What's on the menu (in English)". Prague Daily Monitor. 25 October 2013. 8 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170808041209/http://praguemonitor.com/2013/10/25/elections-whats-menu. Erişim tarihi: 25 October 2013. 
  7. ^ agitprop.eu - agitprop Resources and Information. This website is for sale! Archived 14 October 2013 at the Wayback Machine.