Beyaz ayı problemi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

İronik işlem teorisi ya da beyaz ayı problemi, uzaklaştırılmaya çalışılan düşüncelerin ortaya çıkmasını açıklayan ruhbilimsel olguya verilen addır.[1][2] Bir beyaz ayıyı aklına getirmemeye çalışan birinin zihninde uyanan imge bu duruma örnek gösterilebilir.

"Bir kutup ayısını düşünmemeye çalışın. Göreceksiniz ki, o lânetli şey her an aklınıza gelecek."
- Fyodor Dostoyevski, Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları, 1863[3]

Bu olguya ilişkin bilgilerin ortaya çıkışı düşünce uzaklaştırma konulu deneysel ruhbilim çalışmalarına dayanmaktadır. Toplumsal ruhbilimci Daniel Wegner'ın 1987 tarihli deneyleri beyaz ayı probleminin psikolojik stresle doğrudan ilintili olduğunu ortaya koymuştur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Daniel M. Wegner; David J. Schneider (2003). "The White Bear Story". Psychological Inquiry. 14 (3/4), s. 326-329. doi:10.1207/s15327965pli1403&4_24. JSTOR 1449696. 
  2. ^ Stafford, Tom (18 Haziran 2014). "How often do men really think about sex?". BBC. Erişim tarihi: 9 Ocak 2019.  (İngilizce)
  3. ^ "Suppressing the 'white bears'". American Psychological Association. 18 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2019.  (İngilizce)