Beni Kurayza

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Beni Kurayza Yahudilerinin yenilgisinden bir tasvir (Muhammed Rafi Bazil'in 19. yüzyıl metninin illüstrasyonu)[1]
Muhammed ve Ali'nin de bulunduğu (yukarıda, yüzleri kapalı iki kişi) ve sahabeler tarafından öldürülen Beni Kurayza Yahudileri (Muhammed Rafi Bazil'in 19. yüzyıl metninin illüstrasyonu). Taberi ve İbn Hişam, Beni Kurayza'nın 600-900'ünün kafasının kesildiğinden bahseder.[2][3]

Beni Kurayza (İbraniceבני קוריט'ה; Arapçaبنو قريظة), 7. yüzyıl civarlarında Arap Yarımadası'nın kuzeyindeki Yesrib vahasında (Medine) yaşamış bir Yahudi kabilesiydi. İslam peygamberi Muhammed'in 622'de Medine'ye hicret etmesinden sonra, Muhammed tarafından düzenlenen Medine Sözleşmesi'ne katılmışlardır. Sözleşmede yer alan, herhangi bir saldırı durumunda Medine'yi birlikte savunacakları maddesini Hendek Muharebesi'nde (627) ihlal ettikleri ve Müslümanlara karşı savaştıkları gerekçesiyle Muhammed yönetimindeki Müslüman[4] kuvvetleri tarafından erkeklerin ölüm cezasına çarptırıldığı, kadın ve çocukların ise köleleştirildikleri ve bu tarihten sonra Yahudilerin Arap Yarımadası'ndaki varlıklarının sona erdiği belirtilmektedir.[4]

627'de Benî Kurayza kabilesinin Muhammed ile anlaşmalarının bozulması sonrası meydana gelen olayda, İslami kaynaklara göre anlaşma gereğince Hendek Muharebesi'nde Müslümanlarla beraber düşman tarafından sarılan Medine'yi korumaları gerekirken, Muhammed ile olan anlaşmayı bozup daha sonra karşı safta hareket etmeye başladılar. İnanışa göre Allah, Muhammed'in Benî Kurayza'nın üzerine yürümesini emretmekteydi.[5] Bunun üzerine kuşatılan kalenin önüne varıldığında Muhammed, onları İslam'a davet etti. Olumsuz cevap üzerine teslim olmalarını istediyse de, bu teklifin de reddedilmesiyle çatışma başladı. Karşılıklı ok ve taş atışlarıyla 1 aya yakın süren kuşatmanın sonunda Beni Kureyza mensupları teslim oldu.

Savaştan sonra Beni Kureyza Yahudileri hakkında hüküm vermesi için Evs kabilesinden Sa'd b. Muâz isminde birisi, o zamanki Arapların bu tür konularda başvurduğu bir gelenek olarak hakem seçildi ve o da Yahudilerin kutsal kitabı Tevrat'ın hükmüyle[6] hükmederek Beni Kureyza'dan savaşacak yaştaki erkeklerin öldürülmesine, kadın ve çocuklara esir alınmasına, malların Müslümanlar arasında paylaştırılmasına karar verdi.[7] Bunun üzerine Medine'nin pazar yerinde hendekler kazdırıldı ve sayıları 600'ü aşan Beni Kureyza'dan erkekler getirilerek bu hendeklerin içinde başları kesilerek öldürüldü.[8]

Muhammed, esirlerden kendi payına Reyhâne bint Zeyd'i aldı. Reyhâne'nin kocası Benî Kurayzalı Hakem de öldürülenler arasındaydı. Tarihçi İbn-i İshak'a göre Reyhâne, Muhammed tarafından esir bir cariye köle olarak alınmış ve Muhammed de kendisine İslam'ı kabul edip eşi olmasını teklif etmiştir. Fakat o, bu isteği reddetmiştir. Bazı kaynaklara göre ise Reyhâne daha sonradan Müslüman olmuş, fakat hür Müslüman kadınlar gibi başını örtmeyi reddederek cariye bir köle olarak kalmayı tercih etmiştir.[9]

Tartışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu hikayelerin doğruluğu Revizyonist İslam Araştırmaları Okulu gibi araştırmacılar tarafından şüphe ile karşılanmaktadır. Hadis ve siyer kaynaklarında Muhammed'in hayatı ile hiçbir bağlantısı olmayan hikayelerin, Muhammed'in hikayesine birtakım değişiklikler yapılarak eklemlenmiş olabileceği sıklıkla dile getirilen konulardandır.

Filistinli profesör Sami Ezzib, bu konuda dikkat çeken bir ifade ile Hayber Muharebesi (629) ve Kurayza katliamı gibi konuların Yahudi kutsal kitabında yer aldığını, ancak bu kaynağa göre Yahudilerin Yahudi olmayanları katlettikleri bilgisini vermektedir.[10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Prise du fort des Banû Qurayza (627) (Paris, BnF, Supplément Persan 1030 f.191) | Biblissima". portail.biblissima.fr. 7 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2022. 
  2. ^ Al Tabari (1997), Volume 8, Victory of Islam, Michael Fishbein tarafından çevrildi, State University of New York Press, ss. 35–36, ISBN 9780791431504 
  3. ^ Ibn Ishaq (1955), The Life of Muhammad (Sirat Rasul Allah), A. Guillaume tarafından çevrildi, Oxford University Press, s. 464, ISBN 978-0-19-636033-1 
  4. ^ a b Ansary, Mir Tamim (2009). Destiny disrupted: a history of the world through Islamic eyes. Internet Archive. New York: PublicAffairs. ISBN 978-1-58648-606-8. 
  5. ^ Taberi II, s. 491
  6. ^ Tevrat, Tesniye Kitabı, Bap:20, Ayet: 10-14.
  7. ^ "KURAYZA (Benî Kurayza) - TDV İslâm Ansiklopedisi". TDV İslam Ansiklopedisi. 28 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2022. 
  8. ^ Taberi II, s. 500.
  9. ^ "REYHÂNE bint ŞEM'ÛN - TDV İslâm Ansiklopedisi". TDV İslam Ansiklopedisi. 13 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2022. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2021.