Basınçsız tren

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Basınçsız tren ya da "basıncı alınmış tüp aksamlı tren", yüksek hızlı tren taşımacılığının hızını daha da artırma amacıyla tasarlanan bir ulaşım sistemidir. Evrensel literatürde vactrain kısaltmasıyla da bilinmektedir. Maglev olarak bilinen yuvar içi hava akımının yok edilip manyetizmadan yararlanılan asılı manyetik hatlar, basınçsızlaştırımış tüp yahut tünellerde kullanılması düşünülen bir konsepttir. Basınçsız trenlerde hava direnci yok edildiği içi için bu sistem, saatte 6.400 ila 8.000 km'ye kadar hız yapılabilmesini kuramsal olarak mümkün kılacaktır. Bu, aracın deniz seviyesindeki bir manyetik ağda ses hızından 6-7 kat daha fazla bir hıza ulaşabileceğini göstermektedir.[1] Basınçsız trenler, kendi ivmelerini sağlayabilmek için yer çekimi etkisini kullanabilmektedir. Eğer bu trenler, kuramsal olarak tasarlanan ivmelere ulaşabilirlerse, bu basınçsız tren sistemlerinin şu anki en hızlı toplu ulaşım araçları olan uçakları geçerek, Pekin ve New York arasındaki bir seyahati 2 saatten daha kısa bir süreye indirebileceği anlamına gelmektedir.

Tüm bunlara rağmen, tünel ve diğer teknolojilerde muazzam bir gelişme sağlanamadığı müddetçe, basınçsız tren teknolojisi çok pahalı ve müracaat etmesi zor bir yol olarak kalacaktır.

2010'da Çin'in Güneybatı Jiaotong Üniversitesindeki araştırmacılar tarafından, saatte 1.000 km hıza ulaşabilecek bir basınçsız tren inşa edilmekte olduğuna dair birkaç makale yayımlanmıştır. Ancak bu çalışmalar yakından incelendiğinde, bu çalışmaların vactrain (basıncı alınmış tüp aksamlı tren) kavramına değinmediğini bununla birlikte Oster, Zhang ve Wang'ın çalışmalarını temel aldıkları görülmüştür.[2][3][4] Basınçsız tren sistemi, yuvar hareket aksamına sahip olma yönüyle; ABD'de yaşama geçirilen Hyperloop (hız yuvarı)'na benzemekle birlikte, basınç kullanım teknikleri açısından hız yuvarı, basınçsız trenlerden ayrılmaktadır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu sistem, 1914'te Rus profesör Boris Weinberg tarafından "Sürtünmeden Hareket (hava basıncı yok edilmiş elektrik ağı [yolu])" adlı kitapta ileri sürülmüştür. Weinberg, iddia ettiği bu sistemin dünyadaki ilk örneğini 1909'da Tomsk Politeknik Üniversitesindeki ekibiyle birlikte inşa etmiştir.[5][6]

Daha sonra, 1962'nin Nisan ayında Mack Reynolds yazdığı makalesinde sisteme "Mercenary" (paragöz) adını vererek, sistemi havası boşaltılmış tüplü ulaşım sistemi olarak tanımladı.[7] 1970'li yıllarda, Amerikan Araştırma ve Geliştirme Kurumu desteğiyle Robert M. Salter sistemin önde gelen savunucu hâline gelmiştir. Salter bu sistem hakkında birçok ayrıntılı mühendiklik alanına ait çalışma yayımlamıştır.[8][9]

Makaleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Joseph Giotta (Narrator), Powderhouse Productions (Nisan 16, 2003). "Transatlantic Tunnel". Extreme Engineering. Discovery Channel. http://dsc.discovery.com/convergence/engineering/transatlantictunnel/interactive/interactive.html. [ölü/kırık bağlantı]
  2. ^ Yang Xi (Ağustos 2, 2010). "Vactrain Development Underway in China". China.org.cn. 25 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20130625200559/http://www.china.org.cn/china/2010-08/02/content_20624621.htm. Erişim tarihi: Eylül 26, 2011. 
  3. ^ "Laboratory Working on Train to Run at 1,000kph". Eastday. Eastday.com. Ağustos 3, 2010. 18 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150118142035/http://english.eastday.com/e/100803/u1a5369373.html. Erişim tarihi: Eylül 26, 2011. 
  4. ^ Andrew Nusca (Ağustos 9, 2010). "China Developing 600 mph Airless Maglev High-Speed Train". SmartPlanet. CBS Interactive. 4 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20131104122449/http://www.smartplanet.com/blog/smart-takes/china-developing-600-mph-airless-maglev-high-speed-train/9594. Erişim tarihi: Eylül 26, 2011. 
  5. ^ Weinberg, Boris. "Движение без трения. pre-α [Motion without friction. pre-α]" (Russian). 13 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160113213326/http://veinberg.o7.ru/. Erişim tarihi: Kasım 24, 2015. 
  6. ^ Weinberg, Boris (1917). "Five Hundred Miles an Hour". Popular Science Monthly 90: 705−708. https://en.wikisource.org/wiki/Page:Popular_Science_Monthly_Volume_90.djvu/721. 
  7. ^ Reynolds, Mack (Nisan 1962). Mercenary. Analog Science Fiction and Fact. http://www.gutenberg.org/files/24370/24370-h/24370-h.htm. Erişim tarihi: Ocak 19, 2015. 
  8. ^ Salter, Robert M. (Ağustos 1972), The Very High Speed Transit System, RAND Corporation, http://www.rand.org/pubs/papers/P4874.html, erişim tarihi: Eylül 28, 2011 
  9. ^ Salter, Robert M. (Şubat 1978), Trans-Planetary Subway Systems: A Burgeoning Capability, RAND Corporation, http://www.rand.org/pubs/papers/P6092.html, erişim tarihi: Eylül 28, 2011 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]