Baldassare Galuppi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Baldassare Galuppi
Baldassare Galuppi Memorial.jpeg
Baldassare Galuppi,
Burano adasında heykel
Doğum 18 Ekim 1706
Burano, Venedik Cumhuriyeti, modern İtalya
Ölüm 5 Ocak 1785
Venedik, İtalya
Meslek Müzisyen, opera bestecisi

Baldassare Galuppi (d. 18 Ekim 1706 Burano, Venedik Cumhuriyeti, modern İtalya – ö. 5 Ocak 1785 Venedik), özellikle "opera buffa" janrında operalar hazırlamış olan bir Venedikli İtalyan besteci.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Venedik'in sekiz deniz mili yakınlarındaki "Burano" adasında doğdu. Bu nedenle İl Buranello lakabıyla anılmıştır. İlk müzik eğitimini asıl sanatı berberlik olan ama iyi keman çaldığı için komedi tiyatrolarında kemancılık da yapan babasından aldı. 16 yaşında Venedik şehrine giderek şehrin çeşitli kiliselerinde org çalarak hayatını kazanmaya başladı.

Opera besteleme sanatının ana prensiplerinden bile habersiz olmakla beraber 1722de La fede nell'incostanza ossia gli amici rivali adlı hazırladığı opera buffo'yu Venedik yakınlarında bir kasaba olan "Chiaggo"da sahneye koydu. Bu sahnelenme seyricilerin yuhaları ile sona erdi.

Bundan çok morali bozulan Galuppi babasının mesleği olan berberliğe dönmeğe karar verdi. Fakat besteci ve müzisiyen "Benedetto Marcello" tarafından "Antonio Lotti" adlı bir ünlü müzik eğitmeninden dersler almak üzere bir müzik okuluna gitmeye ikna edildi. Bu okulda üç yıl müzik prensipleri ve kompozisyon öğrendi . Bu sırada hocası Lotti tarafından çok iyi bir müzisiyen olacağı tahmin edildi. Derslerine devam etmekte iken Venedik'te bulunan opera tiyatrolarında klavsenci olarak çalıştı ve bu arada kendinin hazırladığı kısa klavsen parçalarını "repriz" ve "pastis" olarak halka duyurmayı başardı. Okulu bitirdikten sonra bir profesyonel klavsen çalgıcısı olarak kısa zaman için Floransa'ya gidip oradaki tiyatrolarda çalıştı.

1729da Venedik'e geri döndü. "Dorindo" adlı bir opera librettosu hazırlamış olan Benedetto Marcello tarafından bueseri bestelemeye çağrıldı. Hazırladığı opera eseri 1729da Paskalya eğlentileri sırasında Venedik "Teatro di Sant'Angelo" tiyatrosunda sahnelendi ve seyirci tarafından çok beğenildi. Galuppi bu eserinde ve sonraki opera eserlerinde müzik harmonisinin çekiciliği dolayısıyla değil de şarkılarını neşeliliği, taşkın coşkusu ve zarif şekilleri ile isim yapmıştır.

Bundan sonra da Galuppi kendini yetiştirmeye devam edip klavsen çalmayı iyice öğrenmeye koyulup bu çalgı üzerinde bir virtüöz oldu. Diğer taraftan hiçbir ara vermeden 1729dan ölene kadar hazırladığı her opera eseri İtalya'nın her opera evinde başarı ile yapımlanıp sahnelendi.

1740da Venedik'te "Ospedale dei Mendicanti" adlı kuruma müzik direktörü olarak atandı. 1748den itibaren San Marco Bazılıkası'ında koro şefliği yapıp 1762e kadar Venedik'te en önemli müziksel görev olan bazılıka müzik direktörlüğü görevini yüklendi. "Conservatorio değli incurabili" adlı müzik konservatuvarında müzik hocalığı yaptı. Aynı zamanda Venedik'te birkaç kilisede organist olarak görevde de bulundu. 1741 ile 1743 döneminde Londrada çalıştı ve 1765 ile 1768 döneminde ise San Petersburg'a II. Katerina tarafından davet edilerek orada saray müzik direktörü görevi yaptı.

Hazırladığı ilk "opera buffa" janrıdaki eser 1749da L'Arcadia in Brenta adlı opera oldu. Bunun librettosu ünlü İtalyan oyun yazarı Carlo Goldoni tarafından yazılmıştı. Bundan sonra Galuppi birkaç tane daha çok başarılı Goldoni'nin librettosunu yazdığı operalar hazırlanmıştır. Bunlar arasında en ünlüleri 1754de İl filosofo di campağna ve 1750de İl mondo della luna sayılabilir.[1] Daha sonra hazırladığı 1760da L'amante di tutte ve 1761de İ tre amanti ridicoli adlı operaların librettosu bestecinin kendi oğlu olan Antonio Galuppi tarafından "A.Liteo" adlı takma-ismi altında hazırlanmıştır.

Galuppi'in yaşamının son yıllarında opera eserleri hazırlaması yavaşlamıştır ve besteci kendini çok sayıda klavsen parçası ve birkaç oratöryo hazırlamaya adamıştır. Hayatının son yıllarında Baldassare Galuppi Venedik'in en iyi bilinen ve en çok saygıya değer bulunan müzisiyeni olmuştu. İngiliz yazar Charles Burney 1770de onu büyük bir ailesi ile birlikte; şan ve şöhret içinde ve epeyce servetli bir müzisiyen olarak görmüştü. Hayatının sonuna kadar gençliğinin canlılığını ve neşeliliğini kayıbetmediği bildirilir ve bu hazırladığı bestelerde yansımaktadır. 1785de 79 yaşında hayatına gözlerini yummuştur ve anısına San Mark Bazılıkası'nda "requiem" mass ilahisi ve ayini yapılmıştır.

Operalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İl mondo della luna librettosu bundan sonra birkaç defa daha diğer besteciler tarafından opera eseri olarak hazırlanmıştır. Bunlar arasında Giovanni Paisiello ve Joseph Haydn de bulunur.
  • Bu madde kısmen İngilizce Wikipedia "Baldassare Galuppi" maddesi kaynaklıdır:[1] (İngilizce) (Erişme: 5.4.2010)
  • Bu madde kısmen İtalyanca Wikipedia "Baldassare Galuppi" maddesi kaynaklıdır:[2] (İtalyanca) (Erişme: 5.4.2010)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Baldassare Galuppi eserleri için parasız partisyon notaları: [hhttp://imslp.org/wiki/Category:Galuppi,_Baldassare IMSLP International Music Score Library Project] (İngilizce) (Erişme: 5.4.2010)