Başkent Günü (Kazakistan)

Başkent Günü - Kazakistan Cumhuriyeti’nde her yıl 6 Temmuz tarihinde kutlanan resmî bir devlet bayramıdır.

Tarihçe

6 Temmuz 1994 tarihinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Kazakistan Yüksek Konseyi milletvekilleri önünde başkentin taşınmasına ilişkin bir öneri sundu. Cumhurbaşkanı, başkentin taşınması sürecinde geri dönülemez harcamaların yalnızca fiilî taşınma masraflarıyla sınırlı olacağını, bunun dışındaki tüm harcamaların ise ülkenin geleceğine yönelik bir yatırım niteliği taşıyacağını ifade etti. Parlamentodaki tartışmalar gün boyu sürdü ve görüşler üçe ayrıldı: bazı milletvekilleri Cumhurbaşkanı’nın önerisini desteklerken, bir kısmı ekonomik kriz koşullarında—maaşların dahi zamanında ödenemediği bir dönemde—başkentin değiştirilmesini uygun bulmadı. Üçüncü grup ise fikri desteklemekle birlikte, uygulamanın daha ileri bir tarihe ertelenmesini savundu.

Kazakistan Yüksek Konseyi Başkanı Abiş Kekilbayev, parlamentodaki tartışmaları şu şekilde tasvir etmiştir:

“	Salondaki olağan gürültü hızla kesildi ve herkes dinlemeye hazır duruma geldi. Mesajı bizzat Nursultan Abişeviç verdi. O konuşurken tam bir sessizlik hakimdi ve herkes çok dikkatli dinliyordu. Başkan her yönüyle hazırlıklı gelmişti. Yağmur gibi yağan sorulara, tereddüt etmeden, detaylı ve derinlemesine yanıtlar vermeye başladı. Hem alaycı hem de sert sorular soruldu. Konuya bu derecede ani bir giriş dolayısıyla birçok kişi altta yatan gizli bir gerekçe aradı. Bazıları bunu jeopolitik bir oyun olarak görmeye çalıştı. Bir kısım ise, gündelik telaş ve yakınlarının durumlarıyla ilişkilendirdi. Bazıları ise bunu tamamen siyasi hırslarla ilişkilendirdi. Nursultan Abişeviç, sabırla tüm zorlayıcı sorulara yanıt verdi ve konunun özünü titizlikle ve hatta aşırı bir şekilde açıkladı. Durumu büyütüp kirli bir şey arayanlar birkaç kişiden ibaret değildi; hatta oldukça deneyimli ve soğukkanlı kişiler dahi kendilerini rahatsız hissediyor, gözle görülür bir kaygı yaşıyorlardı. Çoğu kişi, yeşillik içinde kaybolmuş güzel Almatı'yı ve görkemli Alatau'yu bırakıp, bozkır ortasında, karanlık ve kirli bir şehirde, göz gözü görmeyen fırtınalar ve dondurucu soğuklarla karşılaşmanın nasıl olabileceğini anlamakta zorlanıyordu... Birçok kişinin gözlerinde 'Belki de biraz daha düşünmek gerekir?' sorusunu okuyabiliyordum. Saklamayacağım, ben de daha çok bu yönde bir eğilim gösteriyordum.	„

Sonuç olarak, başkent taşınması önerisi oylamaya sunuldu ve 6 Temmuz 1994'te Kazakistan Yüksek Sovyeti tarafından, çok az bir oy farkıyla kabul edildi.

20 Ekim 1997 tarihinde Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanan “Akmola şehrinin Kazakistan Cumhuriyeti’nin başkenti ilan edilmesine ilişkin” kararname uyarınca, Akmola 10 Aralık 1997 tarihinden itibaren ülkenin başkenti olmuştur. 6 Mayıs 1998 tarihinde ise Akmola'nın adı resmî olarak Astana olarak değiştirilmiştir.

Başkent Günü, Astana'nın 1998 yılında başkent statüsünü kazanmasından bu yana kutlanmaktadır. Daha önce bu gün, yerel düzeyde 10 Haziran tarihinde şehir günü olarak anılmaktaydı. 2006 yılında şehir günü de 6 Temmuz tarihine alınmıştır.

18 Temmuz 2008 tarihinde Kazakistan Parlamentosu Mejilis, “Kazakistan Cumhuriyeti’nde Bayramlar Hakkında Kanun’a Ek Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”nı kabul etmiştir. Sosyal ve kültürel gelişimden sorumlu komite tarafından sunulan tasarıyla “Başkent Günü – 6 Temmuz” resmî devlet bayramı olarak belirlenmiştir. Mejilis Komitesi'nin gerekçesinde, bu günün Kazakistan halkı için tarihî ve kültürel bir anlam taşıdığı ve Cumhuriyetin başarılarının sembolü olduğu vurgulanmıştır.