Bağımsızlık ilanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bağımsızlık ilanı veya Devlet İlanı belirli bir toprak hakkında yapılan ve o toprağın bağımsız bir devlet oluşturduğunu ileri süren bir iddiadır. Bu tip yerler genellikle diğer bir ülkenin topraklarının bir kısmında veya tamamında ya da kendisinden büyük ve dağılmakta olan ülkenin topraklarında ilan edilir. 2010'da Uluslararası Adalet Divanı Kosova hakkındaki tavsiye raporunu açıklarken uluslararası hukukun bağımsızlık ilanına ilişkin herhangi bir kısıtlaması olmadığını açıklamıştır.[1] Fakat yine de bağımsızlık ilanında bulunmak, topraklarından ayrılmak istenen ülke tarafından bu hareketin isyan olarak görülmesine sebep olabilir, ve bu da daha sonradan sorunun çözülmesi için bağımsızlık savaşı veya yasal bir yaptırım gerektirebilir.

Bağımsızlık ilanları listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke İlan Tarih Yıl İlişki İmzalayanlar İlk tanıyan devlet
 ABD Birleşik Devletler Bağımsızlık Bildirgesi 4 Temmuz 1776 Büyük Britanya Krallığı İkinci Kıtasal Kongre Fransa
 Arnavutluk Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi 28 Kasım 1912 Osmanlı İmparatorluğu Vlore Meclisi Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Aşağı Kanada Cumhuriyeti Aşağı Kanada Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 22 Şubat 1838 Birleşik Krallık Robert Nelson Yok
Azavad Azavad Azavad Bağımsızlık Bildirgesi 6 Nisan 2012 Mali Azavad Ulusal Bağımsızlık Hareketi
Azerbaycan Azerbaycan Azerbaycan Bağımsızlık Bildirgesi 28 Mayıs 1918 Rusya İmparatorluğu Azerbaycan Milli Meclisi (Hasan bey Aghayev, Fatali Khan Khoyski, Nasib Yusifbeyli, Jamo bey Hajinski, Şefi bey Rustambeyli, Nariman bey Narimanbeyov, Javad Malik-Yeganov, Mustafa Mahmudov) Osmanlı İmparatorluğu
Bangladeş Bangladeş Bangladeş Bağımsızlık Bildirgesi 26 Mart 1971 Pakistan Bangladeş Kurucu Meclisi Bhutan
Belçika Belçika Belçika Bağımsızlık Bildirgesi 4 Ekim 1830 Hollanda Belçika Geçici Hükümeti
Belarus Belarus Üçüncü Kurucu Misak 25 Mart 1918 Rusya SFSC
Belarus Demokratik Cumhuriyeti Konseyi
Belarus Demokratik Cumhuriyeti Konseyi
Flag of the Byelorussian SSR (1919).svg Belarus Belarus Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 31 Temmuz 1920 Polonya Belarus Komünist Partisi (Bolşevikler), İşçi Sendikaları Rusya SFSC
Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1951–1991).svg Belarus Belarus Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Egemenliği Bildirgesi 27 Temmuz 1990 Sovyetler Birliği BSSC Yüksek Sovyeti Türkiye
Birinci Meksika İmparatorluğu (günümüz Meksika) Mesika İmparatorluğu Bağımsızlık İlanı (tam bağımsızlık) 28 Eylül 1821 İspanya Yüksek Bölgesel Hükümet Kurulu Birleşik Krallık ( 4 Ocak 1825)
 Birleşik Rio de la Plata İlleri

(Günümüzde
Arjantin Arjantin
UruguayUruguay
Bolivya Bolivya)

Arjantin Bağımsızlık Bildirgesi 9 Temmuz 1816 İspanya Tucuman Kongresi Hawaii Krallığı
Bosna-Hersek Bosna-Hersek Boşnak Bağımsızlık Bildirgesi 1 Mart 1992 Yugoslavya Bulgaristan
Bougainville Bougainville Bağımsızlık Bildirgesi Mayıs 1990 Papua Yeni Gine Bougainville Geçici Hükümeti
Flag of Brazil (1870–1889).svg Brezilya İmparatorluğu Brezilya'nın Bağımsızlığı 7 Eylül 1822 Portekiz Birinci Pedro (Brezilya imparatoru) Amerika Birleşik Devletleri
Bulgaristan Bulgaristan Bulgaristan Bağımsızlık Bildirgesi 22 Eylül 1908 Osmanlı İmparatorluğu Birinci Ferdinand Rus İmparatorluğu (5 Şubat 1909)
Doğu Timor Doğu Timor Doğu Timor Bağımsızlık Bildirgesi 28 Kasım 1975 Portekiz Fas
Dominik Cumhuriyeti Dominik Cumhuriyeti Dominik Bağımsızlık Bildirgesi 27 Şubat 1844 Haiti Birleşik Krallık
Endonezya Endonezya Endonezya Bağımsızlık İlanı 17 Ağustos 1945 Hollanda Sukarno & Mohammad Hatta Mısır veya Vatikan
Ermenistan Ermenistan Ermenistan Bağımsızlık Bildirgesi 28 Mayıs 1918 Rusya İmparatorluğu Ermeni Ulusal Kongresi (1917) Ermeni Devrimci Federasyonu (EDF Taşnak) Rusya
Estonya Estonya Estonya Bağımsızlık Bildirgesi 24 Şubat 1918 Rusya Kurtuluş Komitesi SSCB
Estonya Estonya Estonya Bağımsızlığın Yeniden Doğrulanması 20 Ağustos 1991 SSCB Estonya Kongresi İzlanda
FasFas Fas Bağımsızlık İlanı 11 Ocak 1944 Fransa İstiklal Partisi
Filipinler Filipinler Filipin Bağımsızlık Bildirgesi 12 Haziran 1898 İspanya 98 kişi (Malolos Kongresi tarafından 29 Eylül 1898'de onaylanmıştır)
Filistin Devleti Filistin Filistin Bağımsızlık Bildirgesi 15 Kasım 1988 Filistin toprakları Filistin Ulusal Konseyi Arap Birliği
Finlandiya Finlandiya Fin Bağımsızlık Bildirgesi 6 Aralık 1917 Rusya Finlandiya Parlamentosu SSCB
Florida Florida 1861 Florida Anayasası 10 Ocak 1861 Amerika Birleşik Devletleri Florida Eyaleti Yasama Meclisi
Galiçya Galiçya Cumhuriyeti İlanı 27 Haziran 1931 İspanya
Georgia Georgia (A.B.D. eyaleti) Georgia'nın ayrılık ilanı 29 Ocak 1861 Amerika Birleşik Devletleri
Gine-Bissau Gine-Bissau Gine-Bissau Bağımsızlık Bildirgesi 24 Eylül 1973 Portekiz
South Carolina Güney Karolina Güney Karolina'nın Federal Birlikten Ayrılmasına Neden Veren ve Meşrulaştıran Doğrudan Sebebiyetler Bildirgesi 24 Aralık 1860 Amerika Birleşik Devletleri Çarliston'daki Güney Karolinalılar
Gürcistan Gürcistan Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti 26 Mayıs 1918 Rus İmparatorluğu Almanya
Haiti Haiti Haiti Bağımsızlık Bildirgesi 1 Ocak 1804 Fransa Jean-Jacques Dessalines Fransa (17 Nisan 1825)
Hindistan Hindistan Hint Bağımsızlık Bildirgesi 26 Ocak 1930 Birleşik Krallık
Hırvatistan Hırvatistan Hırvatistan'ın Bağımsızlığı 25 Haziran 1991 Yugoslavya İzlanda
Hollanda Hollanda Bağlılık Kanunu 26 Temmuz 1581 İspanya İmparatorluğu Utrecht Birliği
Irak Irak Irak Bağımsızlık İlanı 3 Ekim 1932 Birleşik Krallık Birleşik Krallık
İrlanda İrlanda İrlanda Cumhuriyeti'nin İlanı 24 Nisan (Paskalya Pazartesisi) 1916 Birleşik Krallık İrlanda Cumhuriyeti Geçici Hükümeti
Bağımsız İrlanda Cumhuriyeti İrlanda Cumhuriyeti İrlanda Bağımsızlık Bildirgesi 21 Ocak 1919 Birleşik Krallık Dáil Éireann SSCB
İskoçya Krallığı İskoç Krallığı Arbroath Bildirgesi 6 Nisan 1320 İngiltere Krallığı İskoç Liderler
İsrail İsrail İsrail Bağımsızlık Bildirgesi 14 Mayıs 1948 Birleşik Krallık Yahudi Halk Konseyi Amerika Birleşik Devletleri
İzlanda İzlanda İzlanda Bağımsızlık Bildirgesi 17 Haziran 1944 Danimarka Amerika Birleşik Devletleri
Karadağ Karadağ Karadağ Bağımsızlık Bildirgesi 3 Haziran 2006 Sırbistan-Karadağ Karadağ Cumhuriyeti Meclisi İzlanda
Katalonya Katalonya İber Federasyonu'nun bir parçası olarak Katalan Cumhuriyeti'nin ilanı 14 Nisan 1931 İspanya Francesc Macia, Katalonya Hükümeti
Katalonya Katalonya İspanya Federal Cumhuriyeti içinde Katalan Cumhuriyeti'nin ilanı 6 Ekim 1934 İspanya Lluis Companys, Katalonya Hükümeti
Katalonya Katalonya Katalonya Vekillerinin Katalan Cumhuriyeti Bildirgesi 27 Ekim 2017 İspanya
Flag of Katanga.svg Katanga Katanga Bağımsızlık İlanı 1960 Kongo (Léopoldville)
Flag of Crimea.svg Kırım Cumhuriyeti Kırım Cumhuriyeti'nin Bağımsızlık İlanı 11 Mart 2014 Ukrayna Kırım Yüksek Konseyi Rusya
Kolombiya Kolombiya Kolombiya Bağımsızlık Savaşı 20 Temmuz 1810 İspanya
Kore Kore Kore Bağımsızlık İlanı 1 Mart 1919 Japonya
Kosova Kosova Kosova Bağımsızlık Bildirgesi 17 Şubat 2008 Sırbistan Kosova Meclisi Afganistan ve Kosta Rika
Kosova Cumhuriyeti Kosova Cumhuriyeti'nin İlanı 22 Eylül 1992 Sırbistan Kosovo Bölge Meclisi Arnavutluk
Kuzey Amerika

(günümüz Meksika)

Kuzey Amerika Bağımsızlık Bildirgesi Resmi Kanunu 6 Kasım 1813 İspanya Anáhuac Kongresi
Flag of the Autonomous Republic of Northern Epirus.svg Kuzey Epirus Özerk Cumhuriyeti Kuzey Epirus Bağımsızlık İlanı 28 Şubat 1914 Arnavutluk Prensliği Kuzey Epirus Geçici Hükümeti
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 15 Kasım 1983 Kıbrıs Türkiye
Flag of Bougainville.svg Kuzey Solomonlar Cumhuriyeti Kuzey Solomonlar Cumhuriyeti'nin Bağımsızlık İlanı 1 Eylül 1975 Papua ve Yeni Gine Toprakları (Avustralya) Katolik Kilisesi
Letonya Letonya Letonya Bağımsızlık İlanı 18 Kasım 1918 AlmanyaRusya Letonya Halk Konseyi SSCB
Letonya Letonya Letonya Cumhuriyeti'nin Bağımsızlığının Düzenlenmesi 4 Mayıs 1990 SSCB Letonya SSC Yüksek Sovyeti İzlanda
Liberya Liberya Liberya Bağımsızlık İlanı 16 Temmuz 1847 Amerikan Kolonizasyon Derneği Liberya Yasama Meclisi Birleşik Krallık
Litvanya Litvanya Litvanya Bağımsızlık Yasası 16 Şubat 1918 Almanya, Rusya Litvanya Konseyi Almanya
Litvanya Litvanya Litvanya Devleti'nin Yeniden Kuruluşu Yasası 11 Mart 1990 SSCB Litvanya Yüksek Konseyi İzlanda
Macaristan Macaristan Macar Bağımsızlık Bildirgesi 14 Nisan 1849 Avusturya İmparatorluğu
Kuzey Makedonya Makedonya Makedonya Cumhuriyeti'nin Bağımsızlığı 8 Eylül 1991 Yugoslavya Bulgaristan
Malaya Federasyonu
(günümüz Malezya)
1957 Malaya Federasyonu Bağımsızlık Yasası 31 Ağustos 1957 Birleşik Krallık Tunku Abdul Rahman, Malezya Başbakanı Birleşik Krallık
Mississippi Mississippi Devleti'nin Federal Birlikten Yasal olarak ayrılmasını sağlayan İlan 9 Ocak 1861 Amerika Birleşik Devletleri
Mısır Mısır Mısır'ın Tektaraflı Bağımsızlık Bildirgesi 28 Şubat 1922 Birleşik Krallık Britanya hükümeti tarafından verilen Tektaraflı Bağımsızlık Bağışı Birleşik Krallık
Moldova Moldova Moldova Cumhuriyeti Bağımsızlık İlanı 27 Ağustos 1991 SSCB Moldova Cumhuriyeti Parlamentosu Romanya
Norveç Norveç Norveç Anayasası 17 Mayıs 1814 Birlik; Kiel Antlaşmasına göre Anayasal Meclis
Orta Amerika Orta Amerika Bağımsızlık Kanunu 15 Eylül 1821 İspanya
Özbekistan Özbekistan Bağımsızlık Bildirgesi 31 Ağustos 1991 SSCB Özbekistan Yüksek Konseyi Türkiye
Padanya Padanya Padanya Bağımsızlık Bildirgesi 15 Eylül 1996 İtalya
Pakistan Pakistan Pakistan Kararnamesi 24 Mart 1940 Hint İmparatorluğu, Birleşik Krallık Müsliman Birliği (Pakistan)
Peru Peru Bağımsızlık Bildirgesi Kanunu 28 Temmuz 1821 İspanya Jose de San Martin
Rodezya Rodezya Rodezya Tek Taraflı Bağımsızlık Bildirgesi 11 Kasım 1965 Birleşik Krallık Ian Smith ve tüm kurul Yok
Romanya Romanya Romanya Bağımsızlık Bildirgesi 22 Mayıs 1877 Osmanlı İmparatorluğu Kral Birinci Carol
Rusya Rusya Belovezha Mutabakatı (fiilen) Sovyetler Birliğinin varisi olabilmesi için gerekli olan bağımsızlık ilanı hiçbir zaman gerçekleşmemiştir. 8 Aralık 1991 SSCB Rusya, Ukrayna, ve Belarus Devlet Başkanları
Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti Bir Lehlou Bildirgesi 27 Şubat 1976 İspanyol Sahrası Polisario Cephesi Madagaskar
Şili Şili Şili Bağımsızlık İlanı 12 Şubat 1818 İspanya Ulusal Kongre Portekiz
Singapur Singapur Singapur Bildirgesi 9 Ağustos 1965 Malezya Lee Kuan Yew, Singapur Başbakanı Birleşik Krallık
Sırbistan Sırbistan Bildirge (Proglašenije/Проглашеније) Şubat 1809 Osmanlı İmparatorluğu Karadorde Petrovic ve Sırp Askeri İnzibatlar
Slovakya Slovakya Slovak Ulusal Konseyinin Slovak Ulusu Bağımsızlık Bildirgesi 17 Temmuz 1992 Çekoslovakya Slovak Ulusal Konseyi
Slovenya Slovenya Slovenya Bağımsızlık Bildirgesi 25 Haziran 1991 Yugoslavya Hırvatistan
Somaliland Somaliland Somaliland Bağımsızlık Bildirgesi 18 Mayıs 1991 Somali Yok
Sri Lanka Sri Lanka Sri Lanka Bağımsızlık Bildirgesi (Zamanında "Ceylon" olarak bilinirdi) 4 Şubat 1948 Birleşik Krallık Yok
Teksas Teksas Cumhuriyeti Teksas Bağımsızlık Bildirgesi 2 Mart 1836 Meksika Fransa
Teksas Teksas Teksas Eyaletinin Federal Birlikten Çıkmasına Yönelten Nedenler Bildirgesi 1 Şubat 1861 Amerika Birleşik Devletleri Teksas Yasama Meclisi
Tibet Tibet Tibet Bağımsızlık Bildirgesi 13 Şubat 1913 Çin Onüçüncü Dalai Lama Yok
Türkmenistan Türkmenistan Bağımsızlık Bildirgesi   1991 SSCB Türkiye
Ukrayna Ukrayna IV Universal 22 Ocak 1918 Rusya Ukrayna Merkezi Konseyi
Ukrayna Ukrayna Ukrayna Bağımsızlık Bildirgesi 24 Ağustos 1991 SSCB Verkhovna Rada Polonya/Kanada
Venezuela Venezuela Venezuela Bağımsızlık Bildirgesi 5 Temmuz 1811 İspanya Ulusal Kongre
Vermont Cumhuriyeti Vermont Bağımsızlık Bildirgesi 15 Ocak 1777 New York ve New Hampshire Amerika Birleşik Devletleri
Vietnam Vietnam Vietnam Demokratik Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 2 Eylül 1945 Fransa Hồ Chí Minh SSCB
Yeni Zelanda Yeni Zelanda Yeni Zelanda Bağımsızlık Bildirgesi 28 Ekim 1835 Maori Kabile Önderleri Birleşik Krallık
Yunanistan Yunanistan Yunan Bağımsızlık Bildirgesi 1 Ocak 1822 Osmanlı İmparatorluğu İlk Ulusal Meclisi Haiti (1822)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Accordance with International Law of the Unilateral Declaration of Independence in Respect of Kosovo" (PDF). Icj-cij.org. Archived from the original (PDF) on 2010-07-23.