Büyük Faşizm Konseyi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Büyük Faşizm Konseyi (İtalyanca: Gran consiglio del fascismo), Benito Mussolini liderliğindeki Faşist İtalya'da iktidarı elinde tutan en yüksek organdı. Ulusal Faşist Parti bünyesinde bir organ olarak 1923 yılında kurulmuş, sonrasında 9 Aralık 1928 itibarıyla devlet kurumu haline gelmişti. Konsey, İtalyan hükümetlerinin toplandığı Roma'daki Palazzo Venezia'da toplanırdı. II. Dünya Savaşı sürmekteyken 25 Temmuz 1943 günü gerçekleşen Konsey toplantısında Mussolini iktidarının aldığı güvensizlik oyu sonucu İtalya'da faşizmin sona ermesi üzerine konseyin varlığı sona ermiştir.

Arması

Arka planı[değiştir | kaynağı değiştir]

Benito Mussolini'nin İtalya Krallığı Başbakanı olduğu 1922-1943 yılları arasında Ulusal Faşist Parti iktidarı altındaki dönemde totaliter bir rejim kuran İtalyan faşizmi ekonomik kalkınma modeli benimsemişse de siyasal muhalefeti ortadan tamamen kaldıracak hamlelerde bulunmuş, geleneksel muhafazakâr değer yargılarını savunmuş Katolik Kilisesiyle yakın işbirliği yapmıştır. Dış siyasetten yayılmacı ve saldırgan bir siyaset yürütülmüştür. Yeni rejim daha önceden Ulusal Faşist Partisi'nin bir organı olan bu konseyi 1928 yılında bir devlet kurumuna çevirmiştir.

Konsey yapısı ve iktidarı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nazilerdeki Führerprinzip yani Führer'in her sözünün yazılı yasaların üzerinde olduğuna dayanan kuralın aksine Büyük Faşizm Konseyi, faşist diktatörün iktidarına kağıt üzerinde de olsa kimi sınırlandırmalar getirmekteydi. Bu anlamda Mussolini iktidarının tek kontrol edildiği kurum niteliğindeydi. Görevleri şu şekildeydi:

  • Faşist Parti vekillerini belirlemek.
  • Faşist Parti sekreter adaylığını önermek ve kabul etmek.
  • Faşist Partinin tüm kademelerindeki yöneticilerini atamak ve görevden almak.
  • Faşist Parti siyasetini belirlemek ve onaylamak
  • Kralın varisleri belirlemek.
  • Başbakanın selefini belirlemek.
  • Parlamento ve Senato bileşimini belirlemek.
  • Başbakanın görev ve yetkilerini belirlemek.
  • Uluslararası anlaşmalar yapmak ve dış siyaseti belirlemek.

Konsey bileşimi[değiştir | kaynağı değiştir]

İtalya Başbakanı ve Duçe
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg Benito Mussolini
(1883–1945)
14 Aralık 1929 25 Temmuz 1943 13 yıl, 223 gün Devrildi
Quadrumvir
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Italio Balbo (cropped).jpg Italo Balbo
(1896–1940)
14 Aralık 1929 28 Haziran 1940 10 yıl, 197 gün Görevdeyken öldü
Michele Bianchi Portrait.jpg Michele Bianchi
(1883–1930)
14 Aralık 1929 3 Şubat 1930 51 gün Görevdeyken öldü
E. De Bono 04.jpg Emilio De Bono
(1866–1944)
14 Aralık 1929 25 Temmuz1943 13 yıl, 223 gün Evet
Cesare Maria De Vecchi1.jpg Cesare Maria De Vecchi
(1884–1959)
14 Aralık 1929 25 Temmuz1943 13 yıl, 223 gün Evet
Senato Başkanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Luigi Federzoni 1930s.jpg Luigi Federzoni
(1878–1967)
14 Aralık 1929 2 March 1939 9 yıl, 78 gün
Giacomo Suardo 2.jpg Giacomo Suardo
(1883–1947)
15 March 1939 25 Temmuz1943 4 yıl, 132 gün Çekimser
Fasci Meclis vekilleri
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
GiovanniGiurati.jpg Giovanni Giuriati
(1876–1970)
14 Aralık 1929 19 Ocak 1934 4 yıl, 36 gün
Costanzo Ciano iii.jpg Costanzo Ciano
(1876–1939)
28 Nisan1934 26 Haziran 1939 5 yıl, 59 gün Görevdeyken öldü
Bundesarchiv Bild 102-00160, Dino Grandi.jpg Dino Grandi
(1895–1988)
30 Kasım 1939 25 Temmuz1943 3 yıl, 237 gün Evet
Tarım Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Giacomo Acerbo.jpg Giacomo Acerbo
(1888–1969)
14 Aralık 1929 24 Ocak 1935 5 yıl, 41 gün
Edmondo rossoni1.jpg Edmondo Rossoni
(1884–1965)
24 Ocak 1935 31 Ekim 1939 4 yıl, 280 gün
Giuseppe Tassinari2.jpg Giuseppe Tassinari
(1891–1944)
31 Ekim 1939 26 Aralık 1941 2 yıl, 56 gün
Carlo Pareschi (cropped).gif Carlo Pareschi
(1898–1944)
26 Aralık 1941 25 Temmuz 1943 1 yıl, 211 gün Evet
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Bottai 37.jpg Giuseppe Bottai
(1895–1959)
14 Aralık 1929 20 Temmuz 1932 2 yıl, 219 gün
Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg Benito Mussolini
(1883–1945)
20 Temmuz 1932 11 Haziran 1936 3 yıl, 327 gün
Ferruccio Lantini.jpg Ferruccio Lantini
(1886–1959)
11 Haziran 1936 31 Ekim1939 3 yıl, 142 gün
Presidium of the European Youth Union Renato Ricci (cropped).jpg Renato Ricci
(1896–1956)
31 Ekim1939 6 Şubat 1943 3 yıl, 98 gün
Carlo Tiengo (cropped).jpg Carlo Tiengo
(1882–1945)
6 Şubat 1943 19 Nisan1943 72 gün
Tullio Cianetti (cropped).jpg Tullio Cianetti
(1899–1976)
19 Nisan1943 25 Temmuz1943 97 gün Evet
Maliye Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Antonio Mosconi.gif Antonio Mosconi
(1866–1955)
14 Aralık 1929 20 Temmuz1932 2 yıl, 219 gün
Guido Jung (cropped).jpg Guido Jung
(1876–1949)
20 Temmuz1932 17 Ocak1935 2 yıl, 181 gün
Paolo Ignazio Thaon.gif Paolo Thaon di Revel
(1888–1973)
17 Ocak1935 6 Şubat 1943 8 yıl, 20 gün
Giacomo Acerbo.jpg Giacomo Acerbo
(1888–1969)
6 Şubat 1943 25 Temmuz1943 169 gün Evet
Dışişleri Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg Benito Mussolini
(1883–1945)
14 Aralık 1929 12 Eylül 1929 −93 gün
Bundesarchiv Bild 102-00160, Dino Grandi.jpg Dino Grandi
(1895–1988)
12 Eylül 1929 20 Temmuz1932 2 yıl, 312 gün
Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg Benito Mussolini
(1883–1945)
20 Temmuz1932 9 Haziran 1936 3 yıl, 325 gün
Galeazzo Ciano (cropped).jpg Galeazzo Ciano
(1903–1944)
9 Haziran 1936 6 Şubat 1943 6 yıl, 242 gün
Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg Benito Mussolini
(1883–1945)
6 Şubat 1943 25 Temmuz1943 169 gün Devrildi
İçişleri Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg Benito Mussolini
(1883–1945)
14 Aralık 1929 25 Temmuz1943 13 yıl, 223 gün Devrildi
Adalet Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Alfredo Rocco.gif Alfredo Rocco
(1875–1935)
14 Aralık 1929 20 Temmuz1932 2 yıl, 219 gün
Pietro De Francisci crop.gif Pietro De Francisci
(1883–1971)
20 Temmuz1932 24 Ocak1935 2 yıl, 188 gün
Arrigo Solmi.gif Arrigo Solmi
(1873–1944)
24 Ocak1935 12 Temmuz1939 4 yıl, 169 gün
Bundesarchiv Bild 102-00160, Dino Grandi.jpg Dino Grandi
(1895–1988)
12 Temmuz1939 5 Şubat 1943 3 yıl, 208 gün
AlfredoDeMarsico.jpg Alfredo De Marsico
(1888–1985)
5 Şubat 1943 25 Temmuz1943 170 gün Evet
Popüler Kültür Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Galeazzo Ciano (cropped).jpg Galeazzo Ciano
(1903–1944)
23 Haziran 1935 11 Haziran 1936 354 gün
Dino Alfieri.jpg Dino Alfieri
(1886–1966)
11 Haziran 1936 31 Ekim1939 3 yıl, 142 gün
Alessandro Pavolini (cropped).jpg Alessandro Pavolini
(1903–1945)
31 Ekim1939 6 Şubat 1943 3 yıl, 98 gün
Gaetano Polverelli 2.jpg Gaetano Polverelli
(1886–1960)
6 Şubat 1943 25 Temmuz1943 169 gün Hayır
Eğitim Bakanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Balbino Giuliano.gif Balbino Giuliano
(1879–1958)
14 Aralık 1929 20 Temmuz1932 2 yıl, 219 gün
Francesco Ercole.jpg Francesco Ercole
(1884–1945)
20 Temmuz1932 24 Ocak1935 2 yıl, 188 gün
Cesare Maria De Vecchi1.jpg Cesare Maria De Vecchi
(1884–1959)
24 Ocak1935 15 Kasım 1936 1 yıl, 296 gün
Bottai 37.jpg Giuseppe Bottai
(1895–1959)
15 Kasım 1936 5 Şubat 1943 6 yıl, 82 gün
Giacomo Acerbo.jpg Giacomo Acerbo
(1888–1969)
5 Şubat 1943 25 Temmuz1943 170 gün Evet
Kraliyet Akademisi
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
Tommaso Tittoni 01.jpg Tommaso Tittoni
(1855–1931)
14 Aralık 1929 16 Eylül 1930 276 gün
Guglielmo Marconi.jpg Guglielmo Marconi
(1874–1937)
19 Eylül 1930 20 Temmuz1937 6 yıl, 304 gün Görevdeyken öldü
No image.svg Gabriele D'Annunzio
(1863–1938)
12 Kasım 1937 1 March 1938 109 gün Görevdeyken öldü
Luigi Federzoni 1930s.jpg Luigi Federzoni
(1878–1967)
21 Nisan1938 25 Temmuz1943 5 yıl, 95 gün Evet
Devlet Güvenlik Özel Mahkemesi Başkanı
Portre İsim
(Doğum–Ölüm)
Görev süresi 25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumu
Göreve geliş Görevden ayrılış Görevdeki süre
No image.svg Guido Cristini
(1895–1979)
9 Aralık 1928 28 Kasım 1932 4 yıl, 19 gün
No image.svg Antonino Tringali Casanuova
(1888–1943)
28 Kasım 1932 25 Temmuz1943 10 yıl, 239 gün Hayır

Sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

1943 yılında Müttefik Devletlerin Husky Harekâtıyla Sicilya'yı işgal etmesi İtalya'da faşist rejimin sonunu hazırlar. Kont Dino Grandi ve Kral III. Vittorio Emanuele tarafından yürütülen, sonuçta da 24-25 Temmuz 1943 tarihli Büyük Faşizm Konseyi toplantısında Başbakan Benito Mussolini'nin güvensizlik oyu alarak görevden alınmasıyla rejim çöker, konsey de işlevini yitirir. Mussolini'ye karşı verilen 19 güvensizlik oyuna karşı sadece 8 lehte oy çıkar. Önergeyi sunan Grandi'nin bu önergeyi sunacağını önceden bildiği halde Mussolini, Grandi'yi engellemez.[1] Güvensizlik oyu veren kişilerin arasında, makamlarını Mussolini'ye borçlu olan eski dava arkadaşlarının birçoğunun yanı sıra eski dışişleri bakanı, Mussolini'nin damadı ve torunlarının babası olan Kont Galeazzo Ciano da vardı.[2] Ertesi gün Kralla görüşen Mussolini'ye görevden alındığı bildirilir ve hapse atılır. Yerine Pietro Badoglio geçer. Mussolini tutulmakta olduğu hapisten Naziler sayesinde kaçırıldıktan sonra İtalya'nın kuzeyinde bir kukla devlet olan İtalya Sosyal Cumhuriyeti kurulur. Bu rejim Mussolini'ye güvensizlik oyu veren isimlerden Ciano, De Bono gibi isimleri tutuklar ve 8 Ocak 1944 tarihinde Verona'da yargılar. Vatana ihanetten suçlu bulunan bu isimler kurşuna dizilir.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Operasyon Mussolini (Dünyayı Sarsan Kurtarma Harekatı). Selçuk Uygur. Kronik Kitap. s. 31. 
  2. ^ Operasyon Mussolini (Dünyayı Sarsan Kurtarma Harekatı). Selçuk Uygur. Kronik Kitap. s. 30. 
  3. ^ Alexander J. De Grand, Italian Fascism: Its Origins & Development (3. Baskı), Lincoln, NV: University of Nebraska Press, 2000 s.136. ISBN 0803266227