Ayna nöron

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yenidoğan bir makak yüz ifadesini taklit ediyor

Ayna nöron, bir hayvanın herhangi bir hareketi kendisi yaptığında ve aynı hareketi yapan birini gözlemlediği durumların her ikisinde de ateşlenen nöronlar için kullanılan terimdir.[1][2][3] Bu nöronlar, gözlemci sanki karşısındakinin hareketini kendisi yapıyormuş gibi aktifleşirler (tıpkı bir ayna gibi davranırlar, isim buradan gelmiştir). Bu tarz nöronlar primatlarda ve kuşlarda direkt olarak gözlenmiştir. İnsanlarda ayna nöronlar ile tutarlı beyin aktivitesi premotor korteks, yardımcı motor alan, birincil somatosensoriyel korteks ve alt parietal kortekste bulunmuştur.

Ayna nöron sisteminin fonksiyonu tartışılan bir konudur. Bilişsel nörobilim ve bilişsel psikoloji alanından birçok araştırmacı bu sistemin algı/aksiyon bağlantısı için fizyolojik bir mekanizma sağladığını ileri sürmüşlerdir (bakınız: genel kodlama teorisi.)[3] Bu araştırmacılar ayna nöronların diğer insanların eylemleri anlamak ve taklit ile yeni beceriler öğrenmek için önemli olabileceğini iddia etmişlerdir. Bazı araştırmacılar da ayna sisteminin gözlenen eylemleri simüle ettiğini ve böylece zihin teorisi becerilerine katkıda bulunabileceğini ileri sürmüşlerdir.[4][5][6] Marco Iacoboni (UCLA) gibi nörologlar insan beynindeki ayna nöron sistemlerinin bize diğer insanların eylem ve niyetlerini anlamakta yardımcı olduğunu savunmaktadırlar. 2005 yılı Mart ayında yayınlanan bir çalışmada Iacoboni ve arkadaşları bir fincan çayın içilmesi veya masadan temizlenmesi sırasında ayna nöronların ayırt edildiğini bildirdiler. Buna ek olarak, Iacoboni ayna nöronların empati gibi duyguların insanlardaki nöral temeli olduğunu ileri sürmüştür.

Ayna nöron sistemi ile ilgili sorunların kognitif bozukluklar (özellikle otizm) altında yatan sebeplerden olabileceği öne sürülmüştür.[7][8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Rizzolatti, Giacomo; Craighero, Laila (2004). "The mirror-neuron system". Annual Review of Neuroscience 27: 169–192. doi:10.1146/annurev.neuro.27.070203.144230. PMID 15217330. http://www.kuleuven.be/mirrorneuronsystem/readinglist/Rizzolatti%20&%20Craighero%202004%20-%20The%20MNS%20-%20ARN.pdf 
  2. ^ Keysers, Christian (2010). "Mirror Neurons". Current Biology 19 (21): R971–973. doi:10.1016/j.cub.2009.08.026. PMID 19922849. http://www.bcn-nic.nl/txt/people/publications/2009_Keysers_CurrentBiology.pdf. 
  3. ^ a b Keysers, Christian (2011-06-23). The Empathic Brain. Kindle. http://www.facebook.com/theempathicbrain. 
  4. ^ Christian Keysers and Valeria Gazzola, Progress in Brain Research, 2006,[1]
  5. ^ Michael Arbib,The Mirror System Hypothesis. Linking Language to Theory of Mind, 2005, retrieved 2006-02-17
  6. ^ Théoret, Hugo; Pascual-Leone, Alvaro (2002). "Language Acquisition: Do as You Hear". Current Biology 12 (21): R736–7. doi:10.1016/S0960-9822(02)01251-4. PMID 12419204. 
  7. ^ Oberman LM, Hubbard EM, McCleery JP, Altschuler EL, Ramachandran VS, Pineda JA.,EEG evidence for mirror neuron dysfunction in autism spectral disorders, Brain Res Cogn Brain Res.; 24(2):190-8, 2005-06
  8. ^ Dapretto, M; Davies, MS; Pfeifer, JH; Scott, AA; Sigman, M; Bookheimer, SY; Iacoboni, M (2006). "Understanding emotions in others: mirror neuron dysfunction in children with autism spectrum disorders". Nature Neuroscience 9 (1): 28–30. doi:10.1038/nn1611. PMID 16327784. 

Yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]