Aydınlatıcı Grigor

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Aziz Aydınlatıcı Grigor
Gregory Illuminator.JPG
Ermeni Kilisesi Patriği
Doğum y. 257 Ermeni Krallığı
Ölüm y. 331 Ermeni Krallığı
Kutsayanlar Ermeni Apostolik Kilisesi ve diğer Oryantal Ortodoks Kiliseleri
Roma Katolik Kilisesi, özellikle Doğu Katolik Kiliseleri
Doğu Ortodoks Kilisesi
Anglikan Komünyonu
Yortu 9 Haziran Ermeni Hristiyan; 30 Eylül Doğu Ortodoks ve Roma Katolik
Koruyucu aziz Ermenistan

Aydınlatıcı Grigor/Gregorius ya da Surp Krikor Lusavoriç[1][2] (ErmeniceԳրիգոր Լուսաւորիչ; Modern YunancaΓρηγόριος Φωστήρ d. yaklaşık 257, ö. 331 Ermenistan), Hristiyanlığın Ermeniler arasında yayılmasını sağlayan bir Aziz. Ermeni Apostolik Kilisesi'nin ilk reisiydi.

Hayatı[3][değiştir | kaynağı değiştir]

Part’lı ve aristokratik ailesinin katledilmesinden kurtulan Gregorius Kapadokya’ya sığınmış, orada vaftiz olmuş ve eğitim almıştır. 261 yılında Ermenistan’a dönmüş, evlenmiş ve Ermeni halkına (özellikle de aristokratlara) misyonerlik yapmaya başlamıştır. Din değiştirenlerin artması yerel kralı rahatsız etmiş ve Gregorius yakalanıp hapsedilmiştir.

314 yılında Gregorius’un duasına atfedilen mucizevi bir iyileşme kralında din değiştirmesini sağlamıştır. Gregorius özgürlüğünü kazanmış ve kralında onayıyla tekrardan vaazlar vermeye başlamıştır.

315 yılında piskopos oldu. Kral Dırtad'ın güçlü ordusuyla birlikte put tapınaklarını yok etti. Kiliseler, rahibe manastırları, inşa ettirdi.[4] Grigor'un sayesinde, Hristiyanlık Ermenistan'ın resmî dini oldu.

Gregorius 325 yılındaki İznik Konsili’ne de katılmıştır. Ermenistan’ın yunanlılaştırılmasıyla itibar edilmiştir. Ölümünden kısa bir süre önce münzevi bir hayatı tercih etmiş ve bakir doğaya çekilmiştir.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kendisine atfedilen 33 mektup ve hitabe bugüne ulaşmıştır.

Anma günü[değiştir | kaynağı değiştir]

7. yy’dan beri Gregorius’un naaşı Napoli’deydi. 10 Kasım 2000’de Ermeni Apostolik Kilisesi'ne verilmiştir.[5] Yortusu 30 Eylül tarihinde bayram yapılır.

Edebiyât[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gabriele Winkler: Gregorios der Erleuchter. ('Lexikon für Theologie und Kirche'de bulunur) 4, 1000-1001. (Almanca)
  • Gabriele Winkler: Our Present Knowledge of the History of Agat'angelos and its Oriental Versions. In: Revue des études arméniennes 16 (1980), 125-141 (İngilizce)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ New Catholic Encylopedia - Second Edition (İngilizce). Thomson and Gale. 2003. s. 525 Cilt 6 ISBN 0-7876-4010-7. 
  2. ^ Encyclopedia of Early Christianity – Second Edition. Everett Ferguson (İngilizce). Garland Publising INC. 1998. ss. 500-501 ISBN 0-8153-3319-6. 
  3. ^ Doğru Hırstiyanlığı Tarihi. Aziz S. Atiya. Doz Yayınları. 2005. ss. 345-351 – ISBN 975-6876-63-8. 
  4. ^ Basmacıyan, Krigor Hagop, Şark'ta Toplumsal ve Dinsel Yaşam
  5. ^ "Gregorius'un Kutsal Emanetleri Ermenistan'a dönüsü". 7 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.