Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü
Genel bilgiler
Kuruluş tarihi 1921 [1]
Önceki kurum
Kapanış tarihi 1 Nisan 1950 [2]
Sonraki kurum
Üst kuruluş Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı
Adres Ankara

Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü, Türk Kurtuluş Savaşı sürerken Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki Ankara merkezli Türk Ulusal Hareketi yönetimi tarafından kurulmakta olan düzenli ordunun askeri gereksinimlerini sistemli bir şekilde sağmak amacıyla kurulmuştur. Daha öncesinde İmalat-ı Harbiye Müdüriyeti Umumiyesi çatısı altında işgal altındaki İstanbul'dan başta Ankara olmak üzere Anadolu'nun çeşitli kentlerine kaçırılan tezgâh ve teçhizat ile buradan gönüllü olarak gelen subay, usta ve işçiler sayesinde silah, mühimmat ve diğer askeri gereksinimler karşılanmaktaydı.[3] Düzenli bir savunma sanayii üretimi için 1921 yılında İmalat-ı Harbiye Müdüriyeti Umumiyesi yeniden yapılandırılarak Millî Savunma Bakanlığı'na bağlı olarak Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü'ne dönüştürülmüş ve o dönem miralay rütbesinde bulunan (daha sonra mirliva rütbesine yükselen) Mustafa Asım (Berkman) Paşa, Ocak 1921 tarihi itibarıyla Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü'nün başına getirilmiştir.[4]

Kurum, 15 Mart 1950 tarihinde Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu'nun kurulmasına ve 1 Nisan 1950 tarihinde görevlerini buraya devredene kadar faaliyetlerini sürdürmüştür.[5]

Askeri Fabrikalar Umum Müdürleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Askeri Fabrikalar Umum Müdürü olarak görev yapanlar, o sıradaki rütbeleri ve görev yaptıkları tarihlerle birlikte sırasıyla şu şekildedir:[6]

Sıra No Müdürler Rütbesi Görev Başlangıç Tarihi Görev Bitiş Tarihi
1 Mustafa Asım (Berkman) Paşa Miralay-Mirliva 1921 (Ocak) 02.04.1925
2 Osman Zati (Koral) Paşa Miralay-Mirliva 02.04.1925 06.02.1932
3 Eyüp Durukan Tuğgeneral-Tümgeneral 06.02.1932 22.09.1941
4 Sırrı Seyrek Tuğgeneral-Tümgeneral 22.09.1941 02.09.1946
5 Fikret Karabudak Tümgeneral 02.09.1946 24.07.1948
6 Ekrem Akpay Tümgeneral 31.08.1948 01.04.1950

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”. MKE Dergisi. 1995. s.48.
  2. ^ Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”. MKE Dergisi. 1995. s.67.
  3. ^ Türk İstiklal Harbi, İdari Faaliyetler, Cilt:7. Genelkurmay Yayınları, Ankara. 1975. ss. 100-120. 
  4. ^ Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”. MKE Dergisi, Ankara. 1995. s. 54. 
  5. ^ 15.03.1950 tarihli ve 7457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5591 sayılı Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Kanunu. 
  6. ^ Turan Tanyer, “Tophane-i Amire’ den, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na”. MKE Dergisi, Ankara. 1995. s. 54.